به گزارش خبرنگار افتخاری خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا)، حجتالاسلام مهدی امينیمقدم با اشاره به دو قابليت جديد اين پايگاه تخصصی اظهار كرد: عنوانهای همسان؛ كشف هوشمند عنوانهای همسانِ مقالهای از انبوه مقالات و پيشنهاد كاربران؛ كشف هوشمند مقالات مرتبط بر اساس بازديد كاربران از جمله قابليتهای جديد علمی و پژوهشی پايگاه نورمگز است.
وی افزود: روزانه مقالات، اخبار و اسناد متنی فراوانی در محيط رقومی(ديجيتال) توليد و منتشر میشود كه بررسی درونمايه اين حجم گسترده اطلاعات، به آسانی امكانپذير نخواهد بود، بلكه مشكلاتی پديد خواهد آورد، به طوریكه شمار فراوان متنها، گوناگونی زبانی آنها، طولهای مختلف و رمزينههای متفاوتشان، از دشواریهای كار با اسناد متنی به شمار میروند.
حجتالاسلام امينی با بيان اينكه كارشناسان شاخههای علمی مختلف، برای حل اين مشكل دست به كار شدهاند، ادامه داد: برای نمونه متخصصان هوش مصنوعی، بازيابی اطلاعات، دادهكاوی و متنكاوی و مشابهيابی متون، كارهای انجام شده و به كمك دانشهای بازيابی اطلاعات برای حل اين مشكلات پيش نهادهايی عرضه كردهاند و قابليت «عنوانهای همسان»، از اين مشابهياب هاست كه با توجه به دادههای فراوان پايگاه مجلات «www.noormags.com» توليد و عرضه شده است.
مدير پايگاه نورمگز گفت: عنوانهای همسان، خصلتی برای كشف هوشمند عنوانهای مشابه مقالههاست كه به كمك ترفندهای(Technics) متن كاوی و هوش مصنوعی، در بازديد هر مقاله، مشابهترين مقالات را از ديد عنوان به كاربر پيشنهاد میكند.
وی اظهار كرد: يافتن مقالات مرتبط با هر مقاله، دغدغهای پژوهشی است كه برای ساماندهی پژوهشهای فراگير و نامكرّر در كمترين زمان، بايد بدان پاسخ گفت، همچنين اصلیترين شيوه برای شناخت ارتباط مقالات با يك ديگر، بررسی الفاظ مشترك ميان عنوانهای آنهاست، اين ابزار از عنوان مقالات برای شناسايی ارتباط آنها با يك ديگر بهره میگيرد.
امينی با بيان اينكه بهرهگيری از مشابهيابها برای كشف روابط پنهان دادههای متنی با يك ديگر، كاربردهای گوناگونی دارد، خاطرنشان كرد: برخی از اين كاربردها در پايگاههای خبری و برای شناسايی ارتباط خبرهای مختلف با يك ديگر رواج دارد كه به طور نمونه میتوان به بخش «See also» دانشنامه «Wikipedia» اشاره كرد.
اين محقق و پژوهشگر علوم رايانه افزود: تنها ويژگی كاربردی در فرآيند مشابهيابی، عنوان مقالههاست، اما طراحان نورمگز كوشيدهاند كه مشابهيابیها از سطح لفظ عنوان مقالات بگذرند و به معنا و موضوع آنها نزديكتر شود. از اين رو، آزمونهای گوناگونی در بخش متن كاوی مركز تحقيقات كامپيوتری علوم اسلامی صورت گرفت تا اين گذر به شيوه بهتری صورت پذيرد.
وی ادامه داد: ساماندهی «لايهای از خوشهبندی معنايی كلمات»، نمونهای از ترفندها در اين آزمونهاست. اين ترفند به كشف بسياری از روابط «باهم آيی كلمات» خواهد انجاميد. باهم آيی دو كلمه با يك ديگر بدين معناست كه حضور يكی از آن كلمات، حضور ديگری را در پی خواهد داشت. برای نمونه، به رخداد كلمهای مانند «نفت» بسيار محتمَل است كه واژه «گاز» نيز به كار رود. از سوی ديگر، باهم آيی دو كلمه، نشاندهنده مشتركاتی ميان آنهاست. اين مشتركات در بسياری از كلمات، خصال معنايی آنهايند. از اين رو، فرآيند خوشهبندی معنايی به كمك رابطه باهم آيی آنها امكانپذير خواهد بود.
مدير پايگاه نورمگز بيان كرد: ترفندهای معمول در اين ويژگی، با ديگر موتور جست جو متفاوتند و كاركردهايی دارند كه خود حاصل پژوهشهای محققان بومی است. خوشهبندی كلمات و جداسازی واژگان كليدی از ديگر واژگان و مؤثرتر كردن آنها برای محاسبات مشابهيابی، از ويژگیهای اين ابزار به شمار میروند. البته اين ويژگیها در دست گسترش هستند.
حجتالاسلام امينی در ادامه گفتوگوی خود با اشاره به قابليت ديگر پايگاه نورمگز اظهار كرد: پيشنهاد كاربران؛ كشف هوشمند مقالات مرتبط بر اساس بازديد كاربران اقدام ديگر برنامهريزان پايگاه مجلات تخصصی نور است كه از هم اكنون در خدمت كاربران قرار گرفته است.
وی خاطرنشان كرد: از آغاز راهاندازی پايگاه نورمگز، كاربران فراوانی مقالاتش را ديده و بارگيری كردهاند. كسانی كه موضوعی خاص را در اين پايگاه دنبال میكنند، به شيوههای گوناگونی به جست وجوی آن میپردازند. آمار ثبت همافزايی كاربران فراوان نورمگز، به خودشان عرضه شده؛ يعنی با توجه به پيشينه بينندگان يك مقاله، اين نتيجه حاصل آمده است كه ديگر مقالات ديده شده همراه با آن مقاله، چه عنوانهايی داشتهاند. چنانچه سطح آماری همه مشاهدههای دو مقاله ديده شده هم زمان بالا باشد، بسيار محتمَل است كه آن دو مقاله با يك ديگر مرتبط باشند.
امينی افزود: با توجه به «لاگ»های بيشتر كاربران، نتايج بهتری فراهم خواهد آمد. البته اين سامانه با استفاده از لاگ مشاهده كاربران پديد آمده است و خطاپذيریاش بسيار امكانپذير خواهد بود.
وی ادامه داد: اين شيوه غنیسازی مقالات؛ يعنی ارائه مقالههای مرتبط با يك مقاله خاص، به صورت دستی ناممكن مینمايد، بنابراين، پيشنهاد میشود اگر پاسخهای بيشتر و بهتری را درباره پژوهش خود دنبال میكنيد، از نتايج تحقيق ديگر كاربران پايگاه در اين «ماژول» بهره ببريد.
امينی گفت: مقالاتی كه كاربران بيشتری آنها را ديدهاند، پاسخهای بهتری به دنبال خواهند آورد، با توجه به اينكه اين مقالات مرتبط از طريق لاگ كاربران فراهم شدهاند، هر از گاهی روزآمد خواهند شد. پس مقالات مرتبط با يك مقاله در اين سامانه همواره ثابت نيستند، بلكه همواره دگرگون میشوند.
يادآور میشود، پايگاه مجلات تخصصی نور با نشانی اينترنتی www.noormags.com در دسترس علاقهمندان قرار دارد.