به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه سمنان، اسلام برای صحت و سلامتی انسانها ارزش و اهميت ويژهای قائل است و از اين رو در آيات و روايات بسياری به اين مهم اشاره شده است جامعيت اين آيات، روايات و احاديث تا آنجا است كه از آن به طب اسلامی نيز ياد میكنند.
روزه يكی از واجبات دين مبين اسلام است و بالطبع يكی از مهمترين دغدغهها، حفظ سلامت بدن در طول مدت روزهداری است كه اين خود گويای اين مطلب است كه سلامت از چه جايگاه ويژه و مهمی در دين اسلام برخوردار است.
جدا از تمام ويژگیهای معنوی كه برای روزه در ماه مبارك رمضان وجود دارد، كارشناسان تغذيه و متخصصان تغذيه اعتقاد دارند كه اگر در ماه مبارك رمضان تغذيه مناسبی داشته باشيم روزه به دستگاه گوارش بدن نظم میبخشد، از اين لحاظ تغذيه مناسب در ماه مبارك رمضان بسيار مهم و جدی است.
در همين رابطه با چند كارشناس تغذيه، پزشك و متخصص تغذيه در خصوص توصيههای پزشكی برای روزهداران و برنامه تغذيه و رژيم درمانی در اين ماه به گفتوگو نشستهايم كه از نظر میگذرد.
سعيد گلچين، عضو انجمن تغذيه ايران معتقد است: در ماه مبارك رمضان بايد از چند گروه غذايی خاص به طور ويژه استفاده شود، گروه اول، شير و لبنيات است كه میتوان در سحر و افطار از آنها استفاده كرد.
وی افزود: گروه غذايی دوم ،گوشتها هستند كه شامل گوشت سفيد، گوشت قرمز، گوشت پرندگان است، روزهدار در ماه مبارك رمضان میتواند از گروه غذايی سوم به عنوان مغزها مانند مغز پسته، بادام و ... نيز استفاده كند.
گلچین افزود: گروه سبزيجات و سالاد و ميوهجات، گروه غلات مانند برنج، نان و ماكارونی و...نيز جزو گروههای غذايی هستند كه میتوان در ماه مبارك رمضان از آنها استفاده كرد.
اين كارشناس ارشد تغذيه و رژيم درمانی ادامه داد: گروه پنجم غذايی چربیها و قندها هستند كه توصيه میكنيم افراد به نسبت سن و جنس و نوع بيماری كه دارند در طول ماه مبارك رمضان استفاده كنند.
گلچين با بيان اينكه برنامه غذايی در ماه مبارك رمضان با ساير ايام فرق قابل ملاحظهای نخواهد داشت، گفت: در ماه مبارك رمضان چون افراد استراحت بيشتری دارند و در طول روز غذا نمیخورند توصيه میكنيم اگر فردی به عنوان مثال 2 هزار كالری در روز مصرف میكند، حدوداً بين 8 تا 15 درصد از مواد غذايی گوشتی و پروتيئندار، 25 تا 35 درصد از چربیها و حدود 50 تا 60 درصد از گروه كربو هيدراتها مثل نان و غلات استفاده كند.
عضو انجمن تغذيه ايران با بيان اينكه چون بدن صبح شروع به فعاليت میكند و ساعات زيادی را بدون غذا بايد سپری كند و به مراتب دچار ضعف خواهد شد گفت: توصيه میكنيم سحر را مانند ناهار غذا بخوريد و از خوردن چای پر رنگ، غذاهای پرچرب و شور و ترش در سحر جداً خودداری شود، اگر قرار است چای بخوريد میتوانيد از چای كمرنگ استفاده كنيد چون چای پر رنگ باعث تشنه شدن در طول روز خواهد شد.
گلچين ابراز كرد: در سحر میتوان از گروه غذايی مثل برنج، گوشت قرمز و سفيد بدون چربی و سرخ نشده و همچنين میتوان از لبنيات مانند شير، ماست و دوغ كه ترش و شور نباشد استفاده كرد، توصيه میشود در سحر بين ده تا بيست قاشق برنج، گوشت كمچرب و سرخ نشده، ماست و سالاد و ميوه حتمأ استفاده شود.
وی افزود: توصيه میشود افطار را نيز مانند صبحانه، غذا مصرف شود بعد از چندين ساعت طولانی كه معده خالی است و غذا خورده نشده است بايد از غذاهای سبك و زود هضم استفاده شود، معمولأ در افطار بايد از انواع نانها، سبزيجات، پنير، خرما به عنوان افزايشدهنده قند خون، شير، فرنی و شيربرنج و غذاهای سبك استفاده كرد، استفاده از آشهای پرچرب و سنگين و غذاهای دير هضم در لحظه افطار مناسب نخواهد بود.
كارشناس تغذيه و رژيم درمانی اظهار کرد: اصولاً ديده میشود افراد چون عادت به صرف غذا در هنگام سحر ندارند از وعده سحری استفاده نمیكنند و در طول روز گرسنه میشوند و مجبورند هنگام افطار از غذاهای سنگين برای رفع گشنگی خود استفاده كنند كه اين روش بسيار اشتباه و نادرست در تغذيه ماه رمضان است، برنامه افطار بايد اين گونه باشد كه در لحظه افطار انواع نانها، پنير، سبزيجات، چای، آبجوش، خرما، شيرينيجات و فرينی و شير برنج می توان استفاده كرد، يك ساعت بعد از افطار نيز می توان از ميوه استفاده كرد، آش سبك و سوپ نيز يك ساعت بعد از افطار مناسب خواهد بود و نهايتأ دو ساعت بعد از افطار يك شام مختصر شامل غذای نانی،برنج به علاوه مواد گوشتی و سالاد و ميوه مناسب خواهد بود.
گلچين ادامه داد: روزهدار برای اينكه در طول روز تشنه نشود میتواند در طول روز به محيط گرم وارد نشود، از انجام كارهای سنگين و كار در محيط باز آفتابی خودداری كند، از لحظه افطار تا سحر بين 8 تا 10 ليوان آب مصرف شود تا در ميانه روز احساس تشنگی به فرد دست ندهد.
وی با بيان اينكه از خوردن غذاهای شور مانند چيبس و غذاهای چربیساز و پرچرب مانند فست فودها خصوصاً در سحر بايد خودداری كرد گفت: استفاده از فست فود، زولبيا، باميه و غذاهای چربیساز به هيچ عنوان توصيه نمیشود چون اين غذاها مشكلات كم خونی و پوكی استخوان را به دنبال خواهند داشت.
عضو انجمن تغذيه ايران و كارشناس ارشد تغذيه و رژيم درمانی با بيان اينكه رژيم گرفتن به معنی درست خوردن است، گفت: در ماه مبارك رمضان سيستم بدن و دستگاه گوارش يك نظم پيدا میكند، چون به موقع غذا میخوريم، به موقع هضم میشود و به موقع ترشحات انجام میشود، اگر در ماه مبارك رمضان اصولی غذا بخوريم و تغذيه خوبی داشته باشيم مطمئنأ در پايان ماه مبارك رمضان تا 2 كيلو وزن خود را كاهش دادهايم، اما برعكس میبينيم كه غذاها به خوبی مصرف نمیشود در سحر غذاهای مناسبی مصرف نمیشود و در افطار حجم زيادی از غذاها يكجا مصرف میشود و منجر به چاقی و افزايش وزن خواهد شد.
گلچين تأكيد كرد: در ماه مبارك رمضان برنامه تغذيه نبايد به سحر و افطار ختم شود و به صورت دو وعدهای نباشد و حتمأ تغذيه در 4 وعده سحر، افطار، ميان وعده و شام انجام شود چون هر چه قدر وعدههای غذايی زياد باشد باعث كاهش وزن میشود.
وحيد نداف يك متخصص تغذيه نیز در گفتوگو با خبرگزاری ایکنا تأكيد كرد: استفاده از ميوه به خصوص خيار و سيب در وعده سحر باعث كاهش تشنگی فرد روزهدار در طول روز میشود.
به گفته وی بهترين تغذيه در ماه مبارك رمضان در وعده سحر غذاهای حاوی پروتئين مانند گوشت و حبوبات، كربوهيدراتها مانند برنج، ماكارونی، نان و... و سبزيجات و انواع ميوه هاست.
وی ادامه داد: روزهداران بايد توجه كنند كه در وعده افطار از غذای سبك استفاده كنند كه بهترين نوع آن سوپ سبك است. خرما و انواع كربوهيدراتها را نيز میتوان در وعده سحر استفاده نمود.
نداف با اشاره به تغذيه نامناسب و نبودن تعداد وعدههای متفاوت در طول ماه مبارك رمضان، گفت: بهترين تقسيمبندی وعدههای غذايی در ماه مبارك رمضان اين است كه 40 درصد تغذيه در وعده سحر، 20 درصد در وعده افطار و 30 درصد در وعده شام و 10 درصد هم به صورت ميوه در طول شب مورد استفاده قرار گيرد.
اسماعيل ايمانی، پزشك عمومی نیز در این باره گفت: افرادی كه دارای بيماری ديابتی قند شديد و مشكلات گوارشی هستند و سرعیهای كنترل نشده بهتر است از گرفتن روزه اجتناب كنند.
وی خاطرنشان كرد: افرادی كه دارای بيماری چشمی و فشار چشم مانند آب سياه و آب مرواريد هستند و بيماران كليوی شامل بيماری سنگ ساز و دياليزیها و همچنين بيمارانی كه دچار تشنج و ناراحتی معده و زخم معده هستند و بيمارانی كه نياز به مصرف زياد آب در طول روز دارند از گرفتن روزه خودداری كنند.
وی با بيان اينكه روزهداران حتماً از سحر به عنوان يك وعده اصلی و مهم استفاده كنند، اضافه كرد: عدم مصرف سحری موجب میشود در طول روز ترشحات معده زياد شود و ناراحتی معده و زخم معده را به دنبال خواهد داشت.
اين پزشك عمومی ادامه داد: توصيه میشود در هنگام سحر از غذاهای مقوی همراه با بخشی از ميوه و سبزيجات استفاده شود، همچنين مصرف چای پررنگ نيز برای سحر مناسب نخواهد بود و باعث تشنگی در طول روز خواهد شد.
ايمانی اضافه كرد: در افطار نيز از غذاهای سبك و مختصر پركالری مثل نان و خرما و ميوه مانند خربزه و هنداونه و چای شيرين و شير برنج و ... میتوان استفاده كرد.
وی با بيان اينكه شام بايد سه ساعت بعد از افطار صرف شود،گفت: غذاهای پركالری و پروتئيندار مثل مواد گوشتی، برنج، ماكارونی و... نيز در شام استفاده شود، مصرف آش سنگين در هنگام افطار به هيچوجه مناسب نخواهد بود.
اين پزشك خاطرنشان كرد: 50 درصد تغذيه بايد در هنگام سحر استفاده شود كه مواد غذايی گوشتدار، سبزيجات و ميوه نيز میتواند شامل آن باشد و 30درصد نيز در موقع افطار و الباقی در وعده شام مورد مصرف قرار گيرد.
ايمانی تصريح كرد: در افطار، تغذيه بايد شامل 50 درصد ميوه و 50 درصد غذاهای سبك و آبدار باشد و در هنگام سحر نيز از غذاهای پر كالری و ماندگار در چند ساعت بايد استفاده شود.
وی تأكيد كرد: روزه توان بدن را افزايش میدهد و باعث مقاومت روانی افراد در مقابل مشكلات و همچنين باعث قانون پذيری بيشتر افراد خواهد شد، روزه سيستم و دستگاه بدن را منظم خواهد كرد و همچنين باعث تقويت اعمال مذهبی افراد متدين میشود.