به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن (ايكنا)، اخلاق كار به عنوان يكی از حوزههای اخلاق كاربردی، دارای جايگاه ويژهای است. بنابراين امام علی(ع) با علم به قرآن كريم و سنت مطهر نبوی، آموزههای باارزشی را در زمينههای مختلف از جمله كار و كارورزی ارائه فرموده است.
بر اساس اين گزارش، محمود واعظی، عبدالهادی فقهیزاده و محمدعلی مشايخیپور در مقالهای با عنوان «عوامل اخلاقگريزی در كار از ديدگاه امام علی(ع)» به تفصيل به طرح و بيان مسائلی پيرامون آن بخش از اخلاق كه مربوط به مبحث كار و اشتغال است و موانع تحقق آن از ديدگاه مولای متقيان میپردازند.
مؤلفين اين مقاله، اخلاق را يكی از مهمترين هدفهای پيامبران در نظر قرآن كريم و شخص پيامبر اكرم(ص) دانسته و نتيجه میگيرند كه اخلاق كار به عنوان يكی از حوزههای اخلاق كاربردی، دارای جايگاه ويژهای است. بنابراين امام علی(ع) با علم به قرآن كريم و سنت مطهر نبوی، آموزههای باارزشی را در زمينههای مختلف از جمله كار و كارورزی ارائه فرموده است.
در بخش بعدی مقاله، مؤلفين به بيان معناشناسی اخلاق و كار پرداخته و نظرات و تعبيرات علمای اخلاق از اين واژه را مورد توجه قرار دادهاند. در ادامه اين بخش به چند تعريف از كار و از جمله تعريف امام علی(ع) از كار اشاره شده و آمده كه از ديدگاه ايشان در جامعه انسانی، يكی از حقوق اوليه مردم حق اشتغال است و همه مردم حق دارند شاغل باشند.
مبحث بعدی در اين مقاله مبحث اخلاق كار است كه به عقيده مؤلفين يكی از زمينههای دانش مديريت به شمار میرود و در سه دهه اخير بيشتر از جانب متفكران غربی مطرح شده است. سپس به بيان چند تعريف از اخلاق كار به طور خاص میپردازد و وجه مشترك همه اين تعاريف را به ميدان عمل آوردن اخلاقياتی كه برخاسته از فطرت پاك انسانی است میداند و بر لزوم بهرهگيری از كلمات گهربار امام علی(ع) در اين زمينه تأكيد میكند.
در ادامه ارتباط اخلاق با كار مورد توجه قرار گرفته و با آوردن احاديثی از پيامبر اكرم(ص) و امام علی(ع)، نهادينه كردن اخلاق و تكامل خویهای نيك و ارزشهای انسانی از هدفهای اصلی و اساسی نبوت و رسالت پيامبران راستين دانسته شده است. در احاديث ذكر شده فضائل اخلاقی نه تنها سبب نجات در قيامت است، بلكه زندگی دنيوی نيز بدون آن سامان نمیيابد و اين فضائل محدود به حوزه خاصی نيست.
در مفصلترين بخش مقاله، بحث موانع اخلاق كاری مطرح شده است و با برشمردن هشت شاخصه با عناوين: لقمهانگاری كار، فقدان انگيزه يا موانع انگيزشی، دنيا محوری، فضای كاری اخلاق ستيز، بزرگانگاری كارها، محيط كاری نامناسب، رابطهمداری وبیقانونی و فقدان آموزش به بيان موانع و مشكلاتی كه باعث كمرنگ شدن گرايش انسان به بررسی اخلاق كاری از ديدگاه امام علی(ع) میپردازد و هركدام را با نقل احاديث و جملاتی از ايشان به تفصيل مورد نقد و بررسی قرار میدهد.
اين مقاله در پايان نتيجه میگيرد عواملی كه به عنوان موانع اخلاق كاری از ديدگاه مولای متقيان علی(ع) مطرح شد، زمينه اخلاقگريزی در كار را فراهم مینمايد و اگر به دنبال تقويت روحيه اخلاقگرايی در كار هستيم، میبايست اين موانع برداشته و عوامل و زمينههای رشددهنده اخلاق كار تقويت گردد.
يادآور میشود، مقاله «عوامل اخلاقگريزی در كار از ديدگاه امام علی (ع)» به قلم محمود واعظی استاديار دانشگاه تهران، عبدالهادی فقهیزاده دانشيار دانشگاه تهران و محمدعلی مشايخیپور دانشجوی دكتری قرآن وحديث در چهاردمين شماره فصلنامه «معارف قرآن كريم» به صاحبامتيازی دانشگاه علوم و معارف قرآن كريم، مديرمسئولی احمد عابدی و سردبيری محمدعلی رضايی اصفهانی منتشر شده است.