اولويتبندی سنی در توليد تئاتر دينی كودك و نوجوان/31
مخاطبشناسی بيشتر از سطح درك كودك و نوجوان در توليد تئاتر دينی اهميت دارد
گروه هنر: سطح درك كودكان و نوجوانان در مواردی شايد حتی از بزرگسالان بيشتر هم باشد لذا اين مسئله در توليد تئاتر برای اين گروه سنی اولويت نيست بلكه توليدكننده و كارگردان تئاتر كودك و نوجوان به ويژه در طرح مسائل دينی در اثر خود بايد مطالعه و شناخت كافی از مخاطب زمان خود داشته باشد و به خواست های او انديشيده و توليد كند.
زهرا شايانفر، نويسنده و كارگردان تئاتر كودك و نوجوان در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) گفت: يكی از بهترين و اصولیترين كارهايی كه در عرصه تئاتر كودك و نوجوان در سالهای اخير شاهدش بوديم بحث تفكيك سنی به منظور توليد تئاتر بود كه خوشبختانه امسال در بيستمين جشنواره تئاتر كودك و نوجوان نيز با سه بخش تئاتر خردسال، كودك و نوجوان مواجه هستيم.
وی گفت: در اين سالها بيشتر توليدات تئاتری با وجود آنكه عنوان كلی كودك و نوجوان به آنها اطلاق میشد اما بيشتر دربردارنده رفع نيازها و خواستههای كودكان بين 3 تا 9 ساله بوده است تا نوجوانان و گويا در اين زمينه قدری نسبت به تأمين خواست اين گروه سنی غفلت كردهايم.
شايانفر با اشاره به خطير بودن سنين نوجوانی تصريح كرد: نوجوانی سن كسب مهارتهای لازم به منظور شكلگيری شخصيت اجتماعی هر فرد است و لذا موضوعاتی كه در اين سن در قالب توليد محصولات فرهنگی و هنری بايد در نظر گرفته شود بسيار متفاوت با آنچه برای كودكان توليد میشود خواهد بود كه البته در اين زمينه و تفكيك سنی برای توليد تئاتر در ابتدای راه هستيم و كارشناسان و فعالان تئاتر كودك و نوجوان فعلاً در حال آزمون و خطا هستند.
عضو فعال گروه تئاتر «چهلتكه» در ادامه گفت: در اين روند كه همانگونه كه گفتم فعلاً كارگردانان تئاتر در حال سبك و سنگين كردن هستند گاه با اين مسئله روبرو هستيم كه تئاتری كه برای نوجوانان توليد میشود از سن آنها فراتر رفته و به حوزه بزرگسال مربوط میشود و گاه همچنان رجعت به گذشته و طرح مباحثی مناسب خردسالان و كودكان دارد و رسيدن به نقطه مطلوب در تخصصی شدن اين عرصه زمانبر است.
وی تأكيد كرد: اينكه بايد چه موضوعاتی در توليد تئاتر هم برای كودكان و هم برای نوجوانان مورد نظر قرار گيرد كه متناسب با سطح درك و فهم آنها باشد بيشتر از اينكه به ساختار ذهنی مخاطب مربوط شود به شناخت كارگردانان و توليدكنندگان تئاتر از خواستهای آنها ربط دارد و لذا دامنه مطالعاتی و تحقيقاتی گستردهای را برای مخاطبشناسی تئاتر كودك و نوجوان میطلبد.
شايانفر گفت: در مورد طرح مسائل دينی و ارزشی به زبان تئاتر به كودكان و نوجوانان بايد در نظر داشت كه در آن دسته از مسائل دينی كه جنبه احكام شرع داشته و جزء فرايض دينی محسوب میشوند كه كودك و نوجوان در آينده و با رسيدن به سن تكليف بايد از آن تبعيت كرده و اجرا كنند ديگر لازم به غيرمستقيمگويی نيست و بايد به روشنی و در فرازهايی از تئاتر به اين مسائل پرداخت مستقيم شود.
اين كارگردان تئاتر افزود: آنچه كه به عنوان غيرمستقيمگويی در تئاتر و يا هر محصول فرهنگی و هنری كه وجهه ارشادی برای كودكان و نوجوانان مطرح میشود در مورد اخلاقيات اسلامی و دينی است كه شايد بيان مستقيم با اين فرض كه جنبه نصيحتگونه دارد و معمولاً هم كودك و بيشتر نوجوان از نصيحتگويی بيزار است لذا بايد غيرمستقيم و از طريق بيان داستانی آموزنده منتقل شود.
وی در پايان افزود: مسائلی همچون تأمين و تجهيز فضاهای نمايشی استاندارد و متناسب برای مخاطب كودك و نوجوان به عنوان يك زيرساخت حياتی برای فعاليت در اين عرصه و رشد كمی و كيفی آن از جمله دغدغههای هميشگی عرصه تئاتر كودك و نوجوان است كه مسئولان بايد برای ارتقای و تعالی تئاتر كودك و نوجوان برای آن چارهای بيانديشند.
وی گفت: در اين سالها بيشتر توليدات تئاتری با وجود آنكه عنوان كلی كودك و نوجوان به آنها اطلاق میشد اما بيشتر دربردارنده رفع نيازها و خواستههای كودكان بين 3 تا 9 ساله بوده است تا نوجوانان و گويا در اين زمينه قدری نسبت به تأمين خواست اين گروه سنی غفلت كردهايم.
شايانفر با اشاره به خطير بودن سنين نوجوانی تصريح كرد: نوجوانی سن كسب مهارتهای لازم به منظور شكلگيری شخصيت اجتماعی هر فرد است و لذا موضوعاتی كه در اين سن در قالب توليد محصولات فرهنگی و هنری بايد در نظر گرفته شود بسيار متفاوت با آنچه برای كودكان توليد میشود خواهد بود كه البته در اين زمينه و تفكيك سنی برای توليد تئاتر در ابتدای راه هستيم و كارشناسان و فعالان تئاتر كودك و نوجوان فعلاً در حال آزمون و خطا هستند.
عضو فعال گروه تئاتر «چهلتكه» در ادامه گفت: در اين روند كه همانگونه كه گفتم فعلاً كارگردانان تئاتر در حال سبك و سنگين كردن هستند گاه با اين مسئله روبرو هستيم كه تئاتری كه برای نوجوانان توليد میشود از سن آنها فراتر رفته و به حوزه بزرگسال مربوط میشود و گاه همچنان رجعت به گذشته و طرح مباحثی مناسب خردسالان و كودكان دارد و رسيدن به نقطه مطلوب در تخصصی شدن اين عرصه زمانبر است.
وی تأكيد كرد: اينكه بايد چه موضوعاتی در توليد تئاتر هم برای كودكان و هم برای نوجوانان مورد نظر قرار گيرد كه متناسب با سطح درك و فهم آنها باشد بيشتر از اينكه به ساختار ذهنی مخاطب مربوط شود به شناخت كارگردانان و توليدكنندگان تئاتر از خواستهای آنها ربط دارد و لذا دامنه مطالعاتی و تحقيقاتی گستردهای را برای مخاطبشناسی تئاتر كودك و نوجوان میطلبد.
شايانفر گفت: در مورد طرح مسائل دينی و ارزشی به زبان تئاتر به كودكان و نوجوانان بايد در نظر داشت كه در آن دسته از مسائل دينی كه جنبه احكام شرع داشته و جزء فرايض دينی محسوب میشوند كه كودك و نوجوان در آينده و با رسيدن به سن تكليف بايد از آن تبعيت كرده و اجرا كنند ديگر لازم به غيرمستقيمگويی نيست و بايد به روشنی و در فرازهايی از تئاتر به اين مسائل پرداخت مستقيم شود.
اين كارگردان تئاتر افزود: آنچه كه به عنوان غيرمستقيمگويی در تئاتر و يا هر محصول فرهنگی و هنری كه وجهه ارشادی برای كودكان و نوجوانان مطرح میشود در مورد اخلاقيات اسلامی و دينی است كه شايد بيان مستقيم با اين فرض كه جنبه نصيحتگونه دارد و معمولاً هم كودك و بيشتر نوجوان از نصيحتگويی بيزار است لذا بايد غيرمستقيم و از طريق بيان داستانی آموزنده منتقل شود.
وی در پايان افزود: مسائلی همچون تأمين و تجهيز فضاهای نمايشی استاندارد و متناسب برای مخاطب كودك و نوجوان به عنوان يك زيرساخت حياتی برای فعاليت در اين عرصه و رشد كمی و كيفی آن از جمله دغدغههای هميشگی عرصه تئاتر كودك و نوجوان است كه مسئولان بايد برای ارتقای و تعالی تئاتر كودك و نوجوان برای آن چارهای بيانديشند.
