بررسی نقش مؤسسات مردمی در نهادينهكردن سبك زندگی قرآنی/ انتقاد از بیتوجهی به فلسفه زندگی
گروه اجتماعی: نقش مؤسسات مردمی در نهادينه كردن سبك زندگی قرآنی چهارشنبهشب با حضور دو كارشناس سبك زندگی قرآنی، در نمايشگاه قرآن بررسی شد.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا)، نشست تخصصی «بررسی نقش مؤسسات مردمی در نهادينه كردن سبك زندگی قرآنی»، عصر چهاشنبه، 26 تيرماه در نمايشگاه بينالمللی قرآن كريم با حضور محموديان، كارشناس ارشد روانشناسی بالينی و متخصص آموزش سبك زندگی قرآنی شهدخت پور ابراهيم، مشاور امور بانوان و خانواده معاونت قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار شد.
در ابتدای اين نشست، محموديان به بيان ريشههای واژه سبك زندگی پرداخت و عنوان كرد: مفهوم سبك زندگی از ادبيات علوم انسانی و علوم روانشناسی و جامعهشناسی استخراج شده است و جزو مفاهيم ميانی محسوب میشود.
وی ادامه داد: برخی مفاهيم بالادستی و برخی پايين دستی هستند، كه فلسفه زندگی، انسانشناسی، هستی شناسی و ... از مفاهيم بالا دستی و مهارتهای زندگی جزو مفاهيم پاييندستی محسوب میشوند.
محموديان با ابراز تأسف از اينكه در دنيای علم و جامعه بشری مردم با مفاهيم پايين دستی يعنی مهارتهای زندگی آشنا میشوند اما مفاهيمی مانند مفهون و فلسفه زندگی به آنها آموزش داده نمیشود، گفت: خودآگاهی، خود كنترلی، كنترل خشم و هيجان و ... به صورت عملی آموزش داده میشود، اين مباحث عملكردی از نگرش به زندگی و فلسفه زندگی نشئت گرفته است اما مردم از آن بیاطلاع هستند.
وی با اشاره به اينكه مبانی علوم تجربی را میتوان از غرب ترجمه و اقتباس كرد، چرا كه مربوط به فرهنگ نيستند، اظهار كرد: علوم انسانی و مبحثی مانند روانشناسی را نمیتوان از غرب بدون مشكل ترجمه و اقتباس كرد چرا كه به فرهنگ مرتبط هستند.
محموديان ادامه داد: مقام معظم رهبری تأكيد دارند كه مبانی علوم انسانی بايد از قرآن استخراج شود چرا كه در بر دارنده نگاه به انسان و انسانيت است. مبانی غربی علومی مانند روانشناسی مبتنی بر تفكر مادیگرايانه و سكولار است اما مبانی تفكری ما بر اساس تفكر اسلامی است.
وی واژه سبك زندگی را مفهومی با اشتراك صرفاً لفظی بين تفكرات اسلامی و تفكرات سكولار دانست و افزود: كاركرد امروز سبك زندگی در نگاه غرب ناظر بر مهارتهای زندگی است در حالی كه كاركرد آن در نگاه مقام معظم رهبری مبتنی بر خواستگاه انسانها است.
در ادامه اين نشست شهدخت پورابراهيم، مشاور امور بانوان و خانواده معاونت قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، به تشريح ديدگاه خود در خصوص نقش مؤسسات مردمی در نهادينه كردن سبك زندگی قرآنی پرداخت و اظهار كرد: مقام معظم رهبری هدف مطلوب از سبك زندگی قرانی را ايجاد تمدن اسلامی میدانند و عنوان كردهاند كه برای رسيدن به تمدن اسلامی نيازمند پيشرفت سختافزای و نرمافزاری هستيم كه در بخش سختافزاری پيشرفتهای خوبی صوت گرفته است اما در بخش نرمافزاری چندان موفق نبودهايم.
وی ادامه داد: بايد الگوی اسلامی سبك زندگی كه همان هستی شناسی است مدنظر ما قرار گيرد و نقشی كه مؤسسات برای پياده كردن جنبش نرمافزاری بر عهده دارند فرهنگی است. اين رسالت مؤسسات قرآنی است كه به عنوان پيشگامان قرآنی انس با قرآن را به رفتار بر اساس قرآن تبديل كنند.
پورابراهيم تصريح كرد: اگر انس با قران منجر به رفتار قرآنی شود به نتيجه مطلوب رسيدهايم و اگر در اين خصوص دچار چالش و خلأ هستيم بايد ديد چرا نتوانستهايم قرآنآموزی را در رفتارمان متجلی كنيم.
وی يكی از اقدامات لازم در خصوص ترويج سبك زندگی قرآنی را جريانسازی در اين خصوص دانست و اظهار اميدواری كرد نخبگان قرآنی در اين راستا پيشگام شوند.
در ادامه محموديان با اشاره به سابقه 10 ساله مفهوم سبك زندگی در بيانات مقام معظم رهبری، اظهار كرد: ايشان در سخنان خود مطرح كردند كه برای دو ميليون دانشجوی علوم انسانی چه درسهای ارائه میشود؟ واقعيت اين است كه فردی كه در دانشگاه فقط با نظرات انديشمندان سكولار آشنا شود، با تفكرات سكولار از دانشگاه فارغالتحصيل خواهد شد.
وی با اشاره به مطرح شدن فلسفه زندگی و انسانشناس در آيات قرآن، عنوان كرد: آيات مربوط به اخلاق و احكام يقيناً بخشی از سبك زندگی اسلامی است، اما بخش و لايه سحطی آن و لايههای عميق سبك زندگی اسلامی در آيات مربوط به انسانشناسی و فلسفه زندگی نهفته است، مانند آيات سوره مدثر، شمس و ... .
پورابراهيم در ادامه بحث به نحوه آموزش مفاهيم دينی در سالهای قبل اشاره و عنوان كرد: در دوران انقلاب مفاهيمی برگرفته از كتابهای جهانبينی شهيد مطهری به صورت مباحثهای مطرح و روزها به صورت چهره به چهره مورد بحث قرار میگرفت و با هر بحث افراد با اين مفاهيم مأنوستر میشدند، اما اين روشها كم كم رنگ باخت.
وی ادامه داد: با كنار گذاشتن اين روشهای مباحثهای گويی تصميم گرفتيم نكات عملی را منهای مفاهيم عقلانی و مطرح كردن دلايل فلسفی و ريشهای آن اموزش دهيم.
پورابراهيم خواستار توجه بيشتر به محافل قرآنی همراه با تدبر در قرآن شد و گفت: مؤسسات قرآنی اول بايد الگوی عملی قرآن باشند تا بتوانند زمينهساز ترويج سبك زندگی قرآنی شوند.
محموديان بحث را با انتقاد شديد از بزرگنمايی اقدامات صورت گرفته در كشور ادامه داد و گفت: مثلاً در نمايشگاه قرآن عنوان بخش مشاوره و روانشناسی قرآنی بر روی يكی از بخشها گذاشته شده است، اما واقعيت اين است كه ما روانشناسی اسلامی نداريم و كل داشتههای ما مجمعی از روانشناسان مسلمان است.
وی افزود: برای رسيدن به اقدامات و كارهای بزرگ بايد از خودسازی آغاز كرد، در حالی كه بلايی كه بعد از انقلاب بر سر ما آمد اين بود كه ما خود را فرض گرفته و شروع به اصلاح ديگران كرديم. درحالی كه اول بايد خودسازی میكرديم.
محموديان با تأكيد بر جامع و كامل بودن اموزههای قرآن در خصوص سبك زندگی مشكل ترويج ديدگاه سبك زندگی قرآنی را در ارائه دهندگان و روش اجرا دانست و گفت: كشور ما هميشه از افرادی كه دعوی دين داشته ولی رفتار غير دينی انجام میدادهاند ضربه خورده است و ما اول بايد به خودسازی بپردازيم سپس به سراغ اصلاح ديگران برويم.
وی در ادامه گفت: در خصوص روش اجرا نيز بايد گفت: ما محتوای دينی را طی 35 سال بعد از انقلاب به مردم عرضه كردهايم بدون اينكه به تقاضاها توجه كنيم و اين كار را تا حدی انجام دادهايم كه يك استغای كاذب در مردم ايجاد شده و مردم فكر میكنند همه چيز را در خصوص دين میدانند.
وی افزود: معلومات دينی در كشور زياد اما تجارب دينی كم است و ما مهارتی به نام نماز خواندن نداريم و به همين دليل است كه سالها نماز میخوانيم اما اين نماز از فحشا و منكر ممانعت نمیكند.
محموديان در پايان سخنانش اظهار كرد: ما پر شدهايم از توهم دانايی در خصوص دين؛ اما قرآن تا در ما درد نبيند، چه چيز را دوا كند؟ اگر با طلب و نياز به سراغ نماز نرويم چيز زيادی نصيبمان نخواهد شد.
پور ابراهيم نيز سخنان خود را با تأكيد بر نقش زنان و خانواده در ترويج سبك زندگی قرآنی به پايان برد و گفت: بايد زنان در خصوص سبك زندگی قرآنی اموزش چهره به چهره ببينند و در اين خصوص جريانسازی صورت گيرد.
در ابتدای اين نشست، محموديان به بيان ريشههای واژه سبك زندگی پرداخت و عنوان كرد: مفهوم سبك زندگی از ادبيات علوم انسانی و علوم روانشناسی و جامعهشناسی استخراج شده است و جزو مفاهيم ميانی محسوب میشود.
وی ادامه داد: برخی مفاهيم بالادستی و برخی پايين دستی هستند، كه فلسفه زندگی، انسانشناسی، هستی شناسی و ... از مفاهيم بالا دستی و مهارتهای زندگی جزو مفاهيم پاييندستی محسوب میشوند.
محموديان با ابراز تأسف از اينكه در دنيای علم و جامعه بشری مردم با مفاهيم پايين دستی يعنی مهارتهای زندگی آشنا میشوند اما مفاهيمی مانند مفهون و فلسفه زندگی به آنها آموزش داده نمیشود، گفت: خودآگاهی، خود كنترلی، كنترل خشم و هيجان و ... به صورت عملی آموزش داده میشود، اين مباحث عملكردی از نگرش به زندگی و فلسفه زندگی نشئت گرفته است اما مردم از آن بیاطلاع هستند.
وی با اشاره به اينكه مبانی علوم تجربی را میتوان از غرب ترجمه و اقتباس كرد، چرا كه مربوط به فرهنگ نيستند، اظهار كرد: علوم انسانی و مبحثی مانند روانشناسی را نمیتوان از غرب بدون مشكل ترجمه و اقتباس كرد چرا كه به فرهنگ مرتبط هستند.
محموديان ادامه داد: مقام معظم رهبری تأكيد دارند كه مبانی علوم انسانی بايد از قرآن استخراج شود چرا كه در بر دارنده نگاه به انسان و انسانيت است. مبانی غربی علومی مانند روانشناسی مبتنی بر تفكر مادیگرايانه و سكولار است اما مبانی تفكری ما بر اساس تفكر اسلامی است.
وی واژه سبك زندگی را مفهومی با اشتراك صرفاً لفظی بين تفكرات اسلامی و تفكرات سكولار دانست و افزود: كاركرد امروز سبك زندگی در نگاه غرب ناظر بر مهارتهای زندگی است در حالی كه كاركرد آن در نگاه مقام معظم رهبری مبتنی بر خواستگاه انسانها است.
در ادامه اين نشست شهدخت پورابراهيم، مشاور امور بانوان و خانواده معاونت قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، به تشريح ديدگاه خود در خصوص نقش مؤسسات مردمی در نهادينه كردن سبك زندگی قرآنی پرداخت و اظهار كرد: مقام معظم رهبری هدف مطلوب از سبك زندگی قرانی را ايجاد تمدن اسلامی میدانند و عنوان كردهاند كه برای رسيدن به تمدن اسلامی نيازمند پيشرفت سختافزای و نرمافزاری هستيم كه در بخش سختافزاری پيشرفتهای خوبی صوت گرفته است اما در بخش نرمافزاری چندان موفق نبودهايم.
وی ادامه داد: بايد الگوی اسلامی سبك زندگی كه همان هستی شناسی است مدنظر ما قرار گيرد و نقشی كه مؤسسات برای پياده كردن جنبش نرمافزاری بر عهده دارند فرهنگی است. اين رسالت مؤسسات قرآنی است كه به عنوان پيشگامان قرآنی انس با قرآن را به رفتار بر اساس قرآن تبديل كنند.
پورابراهيم تصريح كرد: اگر انس با قران منجر به رفتار قرآنی شود به نتيجه مطلوب رسيدهايم و اگر در اين خصوص دچار چالش و خلأ هستيم بايد ديد چرا نتوانستهايم قرآنآموزی را در رفتارمان متجلی كنيم.
وی يكی از اقدامات لازم در خصوص ترويج سبك زندگی قرآنی را جريانسازی در اين خصوص دانست و اظهار اميدواری كرد نخبگان قرآنی در اين راستا پيشگام شوند.
در ادامه محموديان با اشاره به سابقه 10 ساله مفهوم سبك زندگی در بيانات مقام معظم رهبری، اظهار كرد: ايشان در سخنان خود مطرح كردند كه برای دو ميليون دانشجوی علوم انسانی چه درسهای ارائه میشود؟ واقعيت اين است كه فردی كه در دانشگاه فقط با نظرات انديشمندان سكولار آشنا شود، با تفكرات سكولار از دانشگاه فارغالتحصيل خواهد شد.
وی با اشاره به مطرح شدن فلسفه زندگی و انسانشناس در آيات قرآن، عنوان كرد: آيات مربوط به اخلاق و احكام يقيناً بخشی از سبك زندگی اسلامی است، اما بخش و لايه سحطی آن و لايههای عميق سبك زندگی اسلامی در آيات مربوط به انسانشناسی و فلسفه زندگی نهفته است، مانند آيات سوره مدثر، شمس و ... .
پورابراهيم در ادامه بحث به نحوه آموزش مفاهيم دينی در سالهای قبل اشاره و عنوان كرد: در دوران انقلاب مفاهيمی برگرفته از كتابهای جهانبينی شهيد مطهری به صورت مباحثهای مطرح و روزها به صورت چهره به چهره مورد بحث قرار میگرفت و با هر بحث افراد با اين مفاهيم مأنوستر میشدند، اما اين روشها كم كم رنگ باخت.
وی ادامه داد: با كنار گذاشتن اين روشهای مباحثهای گويی تصميم گرفتيم نكات عملی را منهای مفاهيم عقلانی و مطرح كردن دلايل فلسفی و ريشهای آن اموزش دهيم.
پورابراهيم خواستار توجه بيشتر به محافل قرآنی همراه با تدبر در قرآن شد و گفت: مؤسسات قرآنی اول بايد الگوی عملی قرآن باشند تا بتوانند زمينهساز ترويج سبك زندگی قرآنی شوند.
محموديان بحث را با انتقاد شديد از بزرگنمايی اقدامات صورت گرفته در كشور ادامه داد و گفت: مثلاً در نمايشگاه قرآن عنوان بخش مشاوره و روانشناسی قرآنی بر روی يكی از بخشها گذاشته شده است، اما واقعيت اين است كه ما روانشناسی اسلامی نداريم و كل داشتههای ما مجمعی از روانشناسان مسلمان است.
وی افزود: برای رسيدن به اقدامات و كارهای بزرگ بايد از خودسازی آغاز كرد، در حالی كه بلايی كه بعد از انقلاب بر سر ما آمد اين بود كه ما خود را فرض گرفته و شروع به اصلاح ديگران كرديم. درحالی كه اول بايد خودسازی میكرديم.
محموديان با تأكيد بر جامع و كامل بودن اموزههای قرآن در خصوص سبك زندگی مشكل ترويج ديدگاه سبك زندگی قرآنی را در ارائه دهندگان و روش اجرا دانست و گفت: كشور ما هميشه از افرادی كه دعوی دين داشته ولی رفتار غير دينی انجام میدادهاند ضربه خورده است و ما اول بايد به خودسازی بپردازيم سپس به سراغ اصلاح ديگران برويم.
وی در ادامه گفت: در خصوص روش اجرا نيز بايد گفت: ما محتوای دينی را طی 35 سال بعد از انقلاب به مردم عرضه كردهايم بدون اينكه به تقاضاها توجه كنيم و اين كار را تا حدی انجام دادهايم كه يك استغای كاذب در مردم ايجاد شده و مردم فكر میكنند همه چيز را در خصوص دين میدانند.
وی افزود: معلومات دينی در كشور زياد اما تجارب دينی كم است و ما مهارتی به نام نماز خواندن نداريم و به همين دليل است كه سالها نماز میخوانيم اما اين نماز از فحشا و منكر ممانعت نمیكند.
محموديان در پايان سخنانش اظهار كرد: ما پر شدهايم از توهم دانايی در خصوص دين؛ اما قرآن تا در ما درد نبيند، چه چيز را دوا كند؟ اگر با طلب و نياز به سراغ نماز نرويم چيز زيادی نصيبمان نخواهد شد.
پور ابراهيم نيز سخنان خود را با تأكيد بر نقش زنان و خانواده در ترويج سبك زندگی قرآنی به پايان برد و گفت: بايد زنان در خصوص سبك زندگی قرآنی اموزش چهره به چهره ببينند و در اين خصوص جريانسازی صورت گيرد.
