عدم طراحی برنامهمحور بخش حوزوی؛ مانع اثرگذاری اين بخش در نمايشگاه قرآن
گروه انديشه: بخش حوزوی نه فعاليتمحور و كاركردمحور، بلكه مركزمحور تعريف شده و اين در حالی است كه اگر همه اين مراكز با يك مديريت منسجم و در راستای يك برنامهريزی واحد فعاليتهای خود را اجرا كنند، ضمن جلوگيری از هدر رفت فضا و انرژی، شاهد فعاليتهای مثمر ثمرتری از سوی مراكز حوزوی بوديم.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن (ايكنا)، بخش حوزوی نمايشگاه قرآن امسال با حضور بيش از 20 مركز حوزوی برپا شده كه در اين ميان میتوان به غرفههای مركز مديريت حوزههای علميه، دفتر تبليغات اسلامی حوزه علميه، بنياد علوم وحيانی اسراء، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمينی(ره)، مؤسسه دارالحديث، مجمع عالی حكمت اسلامی، پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامی، مؤسسه علامه عسكری، مركز مطالعات و پاسخگوئی به شبهات حوزه علميه قم و چند مركز رايانهای حوزوی اشاره كرد.
با وجود تلاش برای خارج كردن نمايشگاه قرآن از شكل غرفهای، به منظور ارتقای سطح فعاليتهای بخشهای حاضر و بهينهسازی برآيند نمايشگاه، به نظر میرسد كه هنوز بخش حوزوی به نسبت فضايی كه به آن اختصاص داده شده كارايی لازم را نيافته و رويكرد اصلی مراكز حاضر در اين بخش عموماً به معرفی محصولات و ارائه گزارش فعاليتهای سالانه محدود است.
اين مشكل را شايد بتوان تا حدی با طراحی و چينش خاص اين بخش و كاستن از غرفههايی كه فقط به نمايش محصولات خود میپردازند و با منتقل كردن آنها به بخشهای نشر مكتوب، نشر ديجيتال و حتی پژوهش مرتفع ساخت. اين اقدام با توجه به اين نكته ضروری است كه برخی از مراكز حوزوی همزمان در بخشهای نشر مكتوب، نشر ديجيتال و مراكز حوزوی حاضرند و در غرفه مربوطه آنها در بخش حوزوی فعاليتی فراتر از آنچه در ديگر غرفههای مربوط به اين مراكز در ديگر بخشها صورت میگيرد، انجام نمیشود.
شايد گفته شود كه غرفههای حاضر در بخشهای نشر مكتوب و نشر ديجيتال تنها اقدام به فروش میكنند اما مديريت مراكز حوزوی نيازمند محلی متفاوت هستند. به نظر میرسد كه گره ماجرا دقيقاً در همين جاست كه بخش حوزوی نه فعاليتمحور و كاركردمحور بلكه مركزمحور تعريف شده است و همين امر از يك سو حضور مديريت مراكز مختلف را ضروری ساخته و از سوی ديگر باعث شده كه هيچ رشته مشخصی غرفههای بخش حوزوی را به هم پيوند ندهد و شاهد فعاليت خاص و هماهنگی از سوی آنها نباشيم.
اين در حالی است كه اگر همه اين مراكز با يك مديريت منسجم و در راستای يك برنامهريزی واحد فعاليتهای خود را اجرا كنند، ضمن جلوگيری از هدر رفت فضا و انرژی، میتوان شاهد فعاليتهای بيشتر و مثمر ثمرتری از سوی مراكز حوزوی در نمايشگاه قرآن بود.
با توجه به اين كه سرمايه اصلی مراكز حوزوی نيروی متخصص و كارشناس اين مراكز است، به نظر میرسد كه تنها حضور پررنگ اين كارشناسان و متخصصان است كه میتواند بر جذابيت اين بخش در نمايشگاه قرآن بيفزايد و برخی از نيازهای مخاطبان را كه متوجه اين بخش است، مرتفع سازد و در نهايت حق اين بخش را ادا كند.
هر چند در اين بخش نشستهايی برگزار شده و میشود و كارشناسان حاضر در غرفهها پاسخگوی سؤالات مراجعان هستند و مراجعهكنندگان از مشاورههای آنان بهرهمند میشوند، اما به نظر میرسد كه امسال نشستها چندان به جدّ مورد توجه نبوده و برنامهای دقيق برای ميزهای مشاوره در نظر گرفته نشده و البته از جلساتی كه به شكل جمعی و با حضور فعال مخاطبان برگزار شود نيز به طريق اولی خبری نبوده است.
اين در حالی است كه با توجه به سرمايه انسانی بخش حوزوی چنين برنامههايی، يعنی برگزاری پرحجم نشستهای عمومی و تخصصی، برگزاری ميزگردها و جلسات بحث و گفتوگو و تعبيه ميزهای متعدد مشاوره علمی و دينی، تقريباً بايد اكثر نيرو و امكانات اين بخش را، جهت ارتقای سطح كيفی فعاليتهای اين بخش، معطوف به خود سازد. در همين راستا استفاده از عناصر مختلف تبليغی، و طراحی بخش به شكلی كه امكان برجستهسازی اين برنامهها را فراهم كند، مواردی است كه بايد مورد توجه مسئولان نمايشگاه و مسئولان بخش حوزوی حاضر در نمايشگاه قرار گيرد.
بنابراين به نظر میرسد كه برنامههايی همچون برنامههای ذكر شده و تلاش برای طراحی مناسبترين فضا برای دستيابی به اهداف اين برنامههاست كه بايد محور سياستگذاری و شكلدهی به كليه فعاليتهای بخش حوزوی و نحوه حضور مراكز مختلف حوزوی در نمايشگاه قرآن قرار گيرد و در غير اين صورت شايد نتوانيم توقع اثرگذاری مناسبی از سوی اين بخش در كليت نمايشگاه قرآن داشته باشيم.
برای محقق كردن اين منظور واضح است كه مديريت بخش حوزوی ابتدا بايستی اقدام به تعريف اهداف حضور مراكز حوزوی در نمايشگاه قرآن نموده و ضمن اولويتبندی اهداف، برنامههايی را بر محوريت اين اهداف و برای تحقق آنها در نظر گرفته و با مشاركت مراكز مختلف حوزوی به اجرا درآورد. در اين شرايط حضور اين مراكز و حدود و نحوه اين حضور نيز با توجه به فعاليتها تعريف و مشخص خواهد شد و هر مركز با بدنه كارشناسی و عملياتی خود در نمايشگاه حاضر خواهد شد و به طور طبيعی از حضور ساكن اين مراكز و انجام فعاليتهای نه چندان اثرگذار و تكراری جلوگيری خواهد شد.
با وجود تلاش برای خارج كردن نمايشگاه قرآن از شكل غرفهای، به منظور ارتقای سطح فعاليتهای بخشهای حاضر و بهينهسازی برآيند نمايشگاه، به نظر میرسد كه هنوز بخش حوزوی به نسبت فضايی كه به آن اختصاص داده شده كارايی لازم را نيافته و رويكرد اصلی مراكز حاضر در اين بخش عموماً به معرفی محصولات و ارائه گزارش فعاليتهای سالانه محدود است.
اين مشكل را شايد بتوان تا حدی با طراحی و چينش خاص اين بخش و كاستن از غرفههايی كه فقط به نمايش محصولات خود میپردازند و با منتقل كردن آنها به بخشهای نشر مكتوب، نشر ديجيتال و حتی پژوهش مرتفع ساخت. اين اقدام با توجه به اين نكته ضروری است كه برخی از مراكز حوزوی همزمان در بخشهای نشر مكتوب، نشر ديجيتال و مراكز حوزوی حاضرند و در غرفه مربوطه آنها در بخش حوزوی فعاليتی فراتر از آنچه در ديگر غرفههای مربوط به اين مراكز در ديگر بخشها صورت میگيرد، انجام نمیشود.
شايد گفته شود كه غرفههای حاضر در بخشهای نشر مكتوب و نشر ديجيتال تنها اقدام به فروش میكنند اما مديريت مراكز حوزوی نيازمند محلی متفاوت هستند. به نظر میرسد كه گره ماجرا دقيقاً در همين جاست كه بخش حوزوی نه فعاليتمحور و كاركردمحور بلكه مركزمحور تعريف شده است و همين امر از يك سو حضور مديريت مراكز مختلف را ضروری ساخته و از سوی ديگر باعث شده كه هيچ رشته مشخصی غرفههای بخش حوزوی را به هم پيوند ندهد و شاهد فعاليت خاص و هماهنگی از سوی آنها نباشيم.
اين در حالی است كه اگر همه اين مراكز با يك مديريت منسجم و در راستای يك برنامهريزی واحد فعاليتهای خود را اجرا كنند، ضمن جلوگيری از هدر رفت فضا و انرژی، میتوان شاهد فعاليتهای بيشتر و مثمر ثمرتری از سوی مراكز حوزوی در نمايشگاه قرآن بود.
با توجه به اين كه سرمايه اصلی مراكز حوزوی نيروی متخصص و كارشناس اين مراكز است، به نظر میرسد كه تنها حضور پررنگ اين كارشناسان و متخصصان است كه میتواند بر جذابيت اين بخش در نمايشگاه قرآن بيفزايد و برخی از نيازهای مخاطبان را كه متوجه اين بخش است، مرتفع سازد و در نهايت حق اين بخش را ادا كند.
هر چند در اين بخش نشستهايی برگزار شده و میشود و كارشناسان حاضر در غرفهها پاسخگوی سؤالات مراجعان هستند و مراجعهكنندگان از مشاورههای آنان بهرهمند میشوند، اما به نظر میرسد كه امسال نشستها چندان به جدّ مورد توجه نبوده و برنامهای دقيق برای ميزهای مشاوره در نظر گرفته نشده و البته از جلساتی كه به شكل جمعی و با حضور فعال مخاطبان برگزار شود نيز به طريق اولی خبری نبوده است.
اين در حالی است كه با توجه به سرمايه انسانی بخش حوزوی چنين برنامههايی، يعنی برگزاری پرحجم نشستهای عمومی و تخصصی، برگزاری ميزگردها و جلسات بحث و گفتوگو و تعبيه ميزهای متعدد مشاوره علمی و دينی، تقريباً بايد اكثر نيرو و امكانات اين بخش را، جهت ارتقای سطح كيفی فعاليتهای اين بخش، معطوف به خود سازد. در همين راستا استفاده از عناصر مختلف تبليغی، و طراحی بخش به شكلی كه امكان برجستهسازی اين برنامهها را فراهم كند، مواردی است كه بايد مورد توجه مسئولان نمايشگاه و مسئولان بخش حوزوی حاضر در نمايشگاه قرار گيرد.
بنابراين به نظر میرسد كه برنامههايی همچون برنامههای ذكر شده و تلاش برای طراحی مناسبترين فضا برای دستيابی به اهداف اين برنامههاست كه بايد محور سياستگذاری و شكلدهی به كليه فعاليتهای بخش حوزوی و نحوه حضور مراكز مختلف حوزوی در نمايشگاه قرآن قرار گيرد و در غير اين صورت شايد نتوانيم توقع اثرگذاری مناسبی از سوی اين بخش در كليت نمايشگاه قرآن داشته باشيم.
برای محقق كردن اين منظور واضح است كه مديريت بخش حوزوی ابتدا بايستی اقدام به تعريف اهداف حضور مراكز حوزوی در نمايشگاه قرآن نموده و ضمن اولويتبندی اهداف، برنامههايی را بر محوريت اين اهداف و برای تحقق آنها در نظر گرفته و با مشاركت مراكز مختلف حوزوی به اجرا درآورد. در اين شرايط حضور اين مراكز و حدود و نحوه اين حضور نيز با توجه به فعاليتها تعريف و مشخص خواهد شد و هر مركز با بدنه كارشناسی و عملياتی خود در نمايشگاه حاضر خواهد شد و به طور طبيعی از حضور ساكن اين مراكز و انجام فعاليتهای نه چندان اثرگذار و تكراری جلوگيری خواهد شد.
