14 مردادماه؛ روز حقوق بشر اسلامی و كرامت انسانی
چهاردهم مردادماه، پنجم اوت هر سال از سال 87 شمسی بنا به پيشنهاد ايران و تصويب كشورهای اسلامی در سازمان كنفرانس اسلامی به عنوان «روز حقوق بشر اسلامی وكرامت انسانی» نامگذاری شده است، به همين مناسبت كميسيون حقوق بشر اسلامی ايران بيانيهای صادر كرده است.
به گزارش خبرنگار افتخاری خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا)، كميسيون حقوق بشر اسلامی ايران بيانيهای به مناسبت 14 مردادماه به مناسبت روز حقوق بشر اسلامی و كرامت انسانی صادر كرده است. متن بيانيه به شرح زير است.
14 مردادماه يادآور تصويب اعلاميه حقوق بشر از ديدگاه اسلام در سازمان كنفرانس اسلامی در پنجم اوت سال 1990 ميلادی است كه برای اولين بار كشورهای اسلامی توانستند در قالب يك سند مشابه اسناد حقوقی بينالمللی معاصر، ديدگاههای اسلامی در زمينه حقوق انسانها و تعهدات دولتهای اسلامی در اين خصوص را با ماهيت حقوقی يك بيانيه يا اعلاميه و نه ميثاق و پيماننامه لازمالاجرا بيان كنند.
كشورهای اسلامی متعاقب مصوبه خود در سال 87 شمسی لازم بود در اولين اقدام، اين روز را در تقويم ملی مناسبتهای خود درج كنند تا بدين طريق هر ساله در سطوح داخلی كشورهای اسلامی توجه لازم نسبت به ابتكار كشورهای اسلامی در تدوين سندی در زمينه حقوق بشر و راهكارهای ارتقاء و اجرائی كردن اين مفاهيم فراهم آيد.
جمهوری اسلامی از سال 88 اين روز را در تقويم ملی خود گنجانيده است و بر همين اساس امسال پنجمين سالی است كه اين روز را گرامی میداريم. در تقويم ملی ايران روز 14 مرداد تقارن جالبی با يك رويداد ملی بيادماندنی ديگر در تاريخ آزاديخواهی مردم ايران نيز دارد و آن سالروز صدور فرمان مشروطيت در سال 1285 شمسی است كه سخنهای بسيار در اين خصوص نيز گفتنی و آموختنی است.
كميسيون حقوق بشر اسلامی ايران به عنوان قديمیترين نهاد مستقل پيشبرد حقوق بشر اسلامی در سراسر جهان اسلام با قريب به دو دهه فعاليت تخصصی عامالمنفعه، اين روز فرخنده را به يكايك حقجويان و آزاديخواهان سراسر عالم خصوصا فعالان جهان اسلام تبريك عرض میكند و يادآور میشود كه حداقل گراميداشت اين روز آن است كه مخاطبان ارجمند قدری آگاهیها و حساسيتهای خود را در زمينه پيشبرد حقوق انسانی و وظائفی كه در اين راستا بر عهده داريم، ارتقاء بخشند. برای تسهيل در فرايند ارتقاء آگاهیهای عمومی در اين خصوص، چند نكته بهشرح زير تقديم میشود:
1-اعلاميه 25 مادهای حقوق بشر در اسلام يا بيانيه موسوم به بيانيه قاهره مصوب 1990 ميلادی سازمان كنفرانس اسلامی اگرچه دستاورد قابل توجهی بوده است از اين جهت كه كشورهای اسلامی توانستند پس از سالها بررسیهای كارشناسانه و رفع اختلاف نظرهای تفسيری مابين خود، ديدگاههای مشترك مبتنی بر آموزههای اسلامی در زمينه حقوق بشر را در قالب يك بيانيه به جهان معرفی كنند ليكن اين تلاش ارزنده برای اينكه به نقطه مطلوب برسد و در زندگی روزمره مردم كشورهای اسلامی يا عموم مردم جهان منشاء اثر باشد بيش از دو دهه است كه بر زمين مانده و لازم است كه دهها كار حقوقی و غيرحقوقی انجام شود. از جمله چالشهای موجود میتوان به موارد زير اشاره كرد:
متأسفانه هنوز در خيلی از كشورهای اسلامی اين سند معرفی نشده و عموم مردم از تعهدات دولتهای اسلامی برای رعايت حقوق انسانها مبتنی بر آموزههای اسلامی مطلع نيستند تا مطالبه جدی در اين خصوص انجام پذيرد، هنوز گامهای مؤثری در جهت اجرائی كردن مفاد اين سند در نظام حقوق داخلی خيلی از كشورهای اسلامی صورت نگرفته است.
هنوز در سطح خود سازمان كنونی همكاری اسلامی تلاش مؤثری برای تبديل اعلاميه قاهره به يك ميثاق و پيماننامه لازمالاجرا و برخوردار از ساز و كار نظارتی صورت نگرفته است، هنوز مجامع علمی و فكری كشورهای اسلامی اين مطلب را بدرستی برای جهانيان تبيين نكردهاند كه آنچه در اعلاميه حقوق بشر در اسلام مصوب سازمان كنفرانس اسلامی در سال 1990 آمده است كف و سطح حداقلی انعكاس آموزههای دين مبين اسلام برای صيانت از كرامت انسانی و پيشبرد حقوق بشر است و مفاد اين سند در بخشهای مختلف قابل ارتقاء و تكميل و رفع ابهام است.
هنوز فعالان حقوقی كشورهای اسلامی از جمله متوليان بخشهای حقوقی نهادهای حكومتی در كشورهای اسلامی رويكرد محاسبه شده و دقيقی در خصوص چگونگی تعامل بين تعهدات خود بر مبنای اعلاميه حقوق بشر در اسلام با تعهدات بينالمللی مبتنی بر اسناد مصوب سازمان ملل ندارند، هنوز مفاد اعلاميه حقوق بشر در اسلام در مستندات رويه قضائی محاكم كشورهای اسلامی برای دفاع از حقوق انسانها ديده نمیشود و نهايتا اينكه هنوز اعلاميه حقوق بشر در اسلام مستندی برای مدافعان حقوق بشر در مقابل ظلمها و ستمهای مختلف بهوقوع پيوسته در سطح داخلی كشورها قرار نگرفته است. روز حقوق بشر اسلامی و كرامت انسانی فرصتی است تا به اين چالشها بينديشيم و هر يك از ما به فراخور فرصت و نقشی كه در جامعه داريم برای رفع اين چالشها تلاش مثبت انجام دهيم تا آينده جامعه بشری بهتر از امروز باشد.
2- برای اجرائی كردن مفاد اعلاميه حقوق بشر در اسلام مصوب سازمان كنفرانس اسلامی لازم است حداقل برنامههای مناسبی را در سه سطح تدوين كنيم: سطح دولتهای اسلامی، سطح ملتهای مسلمان و سطح كشورهای غير مسلمان.
دولتهای اسلامی بايد تعهدات خود بر اساس اين سند را برجسته كنند و دائما به مردم گزارش دهند كه در جهت اجرای آن چه كردهاند. دولتهای اسلامی بايد تلاش كنند تا تك تك تعهدات آنها بر اساس اعلاميه قاهره در نظام حقوق داخلی هر كشور اسلامی بهخوبی منعكس شود و مورد تضمينهای حقوقی لازم قرار گيرد تا اگر در موردی نقض حق صورت گرفت به سرعت فرايند رسيدگی به دادخواهی و جبران ستم وارده اقدام كند.
دولتهای اسلامی بايد اين امر را در عمل نشان دهند كه تمسك آنها به اسلام نوعی استفاده ابزاری برای توجيه عملكردهای نادرست در قبال حقوق ملتهايشان نيست بلكه به اسلام باور دارند و واقعا در عمل نشان میدهند كه آموزههای اسلامی كاملترين حمايتها را از حقوق انسانها به عمل میآورد.
اما ملتهای مسلمان در اولين گام بايد تلاش كنند تا حقوق انسانی خود را بشناسند و از اين گونه مستندات حقوقی با خبر باشند تا دائما مطالبهگری لازم و دقيق صورت گيرد. هم چنين مردم مسلمان میبايست تلاش كنند تا رعايت حقوق انسانی را در روابط هر فرد با ديگری بخوبی رعايت كنند چرا كه در خيلی موارد هر روزه حقوق انسانها توسط خود ما شهروندان نقض میشود و براحتی از اينگونه نقض حقها میگذريم و برايمان عادی جلوه میكند و نهايتا اينكه در سطح كشورهای غير اسلامی لازم است توسط متفكران و نهادهای اسلامی تبيين درستی از مفاد اعلاميه حقوق بشر در اسلام و ساير اسناد مشابه صورت گيرد تا مخاطبان غيرمسلمان دريابند كه نگرش اسلامی به رعايت حقوق انسانها تا چه اندازه پيشرفته است و چه راهحلهائی برای صيانت هر چه بهتر از كرامت انسانها ارائه میكند.
كشورهای غير مسلمان بايد بخوبی دريابند و در عمل شاهد باشند كه رعايت حقالناس در اسلام و در زندگی روزمره مسلمانان چه جايگاه اعتقادی و حقوقی برجستهای دارد. اگر اين باور درست شكل گيرد بسياری از ذهنيتهای منفی عليه اسلام و مسلمانان و تلاشهای اسلامهراسانه محافل ضدانسانی مرتفع و نقشههای شوم مراكز قدرتطلب سياسی دنيا برملا میشود كه اين خود دستاورد بزرگی برای گسترش عدالت و معنويت و صيانت از كرامت انسانها در سراسر جهان خواهد بود.
3- سالروز حقوق بشر اسلامی و كرامت انسانی در سال جاری در جمهوری اسلامی ايران همزمان شده با آغاز كار دولت جديد، فلذا ضمن تبريك شروع خدمتگذاری به رئيس جمهور محترم و همكاران ايشان و عزيزانی كه بهزودی با رأی اعتماد مجلس شورای اسلامی در دولت خدمت خواهند كرد، اميدواريم رئيس جمهور محترم و دولت جديد همانگونه كه در شعارهای دوره تبليغات انتخاباتی اعلام داشتند، پايبند به رعايت حقوق انسانها و همواره حساس نسبت به هر مورد نقض حق شهروندان باشند و در اين راستا از هيچ تلاشی برای اجرائی كردن مفاد حقوق ملت در قانون اساسی جمهوری اسلامی ايران و اعلاميه حقوق بشر در اسلام و ساير تعهدات حقوقی دولت فروگذاری نكنند و مطمئن باشند كه راه سرافرازی و عزت در پيشگاه الهی و نزد ملت شريف ايران رعايت حق و عدالت است و شجاعت ايستادگی بر مسير حق و صبوری در مقابل سختیهای اين مسير است.
كميسيون حقوق بشر اسلامی ايران در ادامه مشاورههای حقوقی هفتههای اخير به تيم فكری رئيس جمهور محترم، پس از آغاز بهكار دولت جديد در بيانيه تفصيلی متناسب با شرح وظائف هر يك از وزارتخانهها و نهادهای تحت امر قوه مجريه دغدغههای رعايت حقوق ملت را جداگانه خطاب به يكايك اعضای محترم دولت جديد بيان خواهد كرد.
در پايان، روز حقوق بشر اسلامی و كرامت انسانی بر يكايك فعالانی كه در طول سال گذشته در داخل ايران يا در ديگر مناطق جهان مخلصانه و بیادعا برای پيشبرد حقوق بشر از ديدگاه اسلام، تلاش كردند و گاه بیمهریهای مختلف را نيز به جان خريدند، گرامیباد. اميد آنكه به حول و قوه الهی آينده جامعه بشری از حيث رعايت حقوق و كرامت انسانی بهتر از امروز باشد.
14 مردادماه يادآور تصويب اعلاميه حقوق بشر از ديدگاه اسلام در سازمان كنفرانس اسلامی در پنجم اوت سال 1990 ميلادی است كه برای اولين بار كشورهای اسلامی توانستند در قالب يك سند مشابه اسناد حقوقی بينالمللی معاصر، ديدگاههای اسلامی در زمينه حقوق انسانها و تعهدات دولتهای اسلامی در اين خصوص را با ماهيت حقوقی يك بيانيه يا اعلاميه و نه ميثاق و پيماننامه لازمالاجرا بيان كنند.
كشورهای اسلامی متعاقب مصوبه خود در سال 87 شمسی لازم بود در اولين اقدام، اين روز را در تقويم ملی مناسبتهای خود درج كنند تا بدين طريق هر ساله در سطوح داخلی كشورهای اسلامی توجه لازم نسبت به ابتكار كشورهای اسلامی در تدوين سندی در زمينه حقوق بشر و راهكارهای ارتقاء و اجرائی كردن اين مفاهيم فراهم آيد.
جمهوری اسلامی از سال 88 اين روز را در تقويم ملی خود گنجانيده است و بر همين اساس امسال پنجمين سالی است كه اين روز را گرامی میداريم. در تقويم ملی ايران روز 14 مرداد تقارن جالبی با يك رويداد ملی بيادماندنی ديگر در تاريخ آزاديخواهی مردم ايران نيز دارد و آن سالروز صدور فرمان مشروطيت در سال 1285 شمسی است كه سخنهای بسيار در اين خصوص نيز گفتنی و آموختنی است.
كميسيون حقوق بشر اسلامی ايران به عنوان قديمیترين نهاد مستقل پيشبرد حقوق بشر اسلامی در سراسر جهان اسلام با قريب به دو دهه فعاليت تخصصی عامالمنفعه، اين روز فرخنده را به يكايك حقجويان و آزاديخواهان سراسر عالم خصوصا فعالان جهان اسلام تبريك عرض میكند و يادآور میشود كه حداقل گراميداشت اين روز آن است كه مخاطبان ارجمند قدری آگاهیها و حساسيتهای خود را در زمينه پيشبرد حقوق انسانی و وظائفی كه در اين راستا بر عهده داريم، ارتقاء بخشند. برای تسهيل در فرايند ارتقاء آگاهیهای عمومی در اين خصوص، چند نكته بهشرح زير تقديم میشود:
1-اعلاميه 25 مادهای حقوق بشر در اسلام يا بيانيه موسوم به بيانيه قاهره مصوب 1990 ميلادی سازمان كنفرانس اسلامی اگرچه دستاورد قابل توجهی بوده است از اين جهت كه كشورهای اسلامی توانستند پس از سالها بررسیهای كارشناسانه و رفع اختلاف نظرهای تفسيری مابين خود، ديدگاههای مشترك مبتنی بر آموزههای اسلامی در زمينه حقوق بشر را در قالب يك بيانيه به جهان معرفی كنند ليكن اين تلاش ارزنده برای اينكه به نقطه مطلوب برسد و در زندگی روزمره مردم كشورهای اسلامی يا عموم مردم جهان منشاء اثر باشد بيش از دو دهه است كه بر زمين مانده و لازم است كه دهها كار حقوقی و غيرحقوقی انجام شود. از جمله چالشهای موجود میتوان به موارد زير اشاره كرد:
متأسفانه هنوز در خيلی از كشورهای اسلامی اين سند معرفی نشده و عموم مردم از تعهدات دولتهای اسلامی برای رعايت حقوق انسانها مبتنی بر آموزههای اسلامی مطلع نيستند تا مطالبه جدی در اين خصوص انجام پذيرد، هنوز گامهای مؤثری در جهت اجرائی كردن مفاد اين سند در نظام حقوق داخلی خيلی از كشورهای اسلامی صورت نگرفته است.
هنوز در سطح خود سازمان كنونی همكاری اسلامی تلاش مؤثری برای تبديل اعلاميه قاهره به يك ميثاق و پيماننامه لازمالاجرا و برخوردار از ساز و كار نظارتی صورت نگرفته است، هنوز مجامع علمی و فكری كشورهای اسلامی اين مطلب را بدرستی برای جهانيان تبيين نكردهاند كه آنچه در اعلاميه حقوق بشر در اسلام مصوب سازمان كنفرانس اسلامی در سال 1990 آمده است كف و سطح حداقلی انعكاس آموزههای دين مبين اسلام برای صيانت از كرامت انسانی و پيشبرد حقوق بشر است و مفاد اين سند در بخشهای مختلف قابل ارتقاء و تكميل و رفع ابهام است.
هنوز فعالان حقوقی كشورهای اسلامی از جمله متوليان بخشهای حقوقی نهادهای حكومتی در كشورهای اسلامی رويكرد محاسبه شده و دقيقی در خصوص چگونگی تعامل بين تعهدات خود بر مبنای اعلاميه حقوق بشر در اسلام با تعهدات بينالمللی مبتنی بر اسناد مصوب سازمان ملل ندارند، هنوز مفاد اعلاميه حقوق بشر در اسلام در مستندات رويه قضائی محاكم كشورهای اسلامی برای دفاع از حقوق انسانها ديده نمیشود و نهايتا اينكه هنوز اعلاميه حقوق بشر در اسلام مستندی برای مدافعان حقوق بشر در مقابل ظلمها و ستمهای مختلف بهوقوع پيوسته در سطح داخلی كشورها قرار نگرفته است. روز حقوق بشر اسلامی و كرامت انسانی فرصتی است تا به اين چالشها بينديشيم و هر يك از ما به فراخور فرصت و نقشی كه در جامعه داريم برای رفع اين چالشها تلاش مثبت انجام دهيم تا آينده جامعه بشری بهتر از امروز باشد.
2- برای اجرائی كردن مفاد اعلاميه حقوق بشر در اسلام مصوب سازمان كنفرانس اسلامی لازم است حداقل برنامههای مناسبی را در سه سطح تدوين كنيم: سطح دولتهای اسلامی، سطح ملتهای مسلمان و سطح كشورهای غير مسلمان.
دولتهای اسلامی بايد تعهدات خود بر اساس اين سند را برجسته كنند و دائما به مردم گزارش دهند كه در جهت اجرای آن چه كردهاند. دولتهای اسلامی بايد تلاش كنند تا تك تك تعهدات آنها بر اساس اعلاميه قاهره در نظام حقوق داخلی هر كشور اسلامی بهخوبی منعكس شود و مورد تضمينهای حقوقی لازم قرار گيرد تا اگر در موردی نقض حق صورت گرفت به سرعت فرايند رسيدگی به دادخواهی و جبران ستم وارده اقدام كند.
دولتهای اسلامی بايد اين امر را در عمل نشان دهند كه تمسك آنها به اسلام نوعی استفاده ابزاری برای توجيه عملكردهای نادرست در قبال حقوق ملتهايشان نيست بلكه به اسلام باور دارند و واقعا در عمل نشان میدهند كه آموزههای اسلامی كاملترين حمايتها را از حقوق انسانها به عمل میآورد.
اما ملتهای مسلمان در اولين گام بايد تلاش كنند تا حقوق انسانی خود را بشناسند و از اين گونه مستندات حقوقی با خبر باشند تا دائما مطالبهگری لازم و دقيق صورت گيرد. هم چنين مردم مسلمان میبايست تلاش كنند تا رعايت حقوق انسانی را در روابط هر فرد با ديگری بخوبی رعايت كنند چرا كه در خيلی موارد هر روزه حقوق انسانها توسط خود ما شهروندان نقض میشود و براحتی از اينگونه نقض حقها میگذريم و برايمان عادی جلوه میكند و نهايتا اينكه در سطح كشورهای غير اسلامی لازم است توسط متفكران و نهادهای اسلامی تبيين درستی از مفاد اعلاميه حقوق بشر در اسلام و ساير اسناد مشابه صورت گيرد تا مخاطبان غيرمسلمان دريابند كه نگرش اسلامی به رعايت حقوق انسانها تا چه اندازه پيشرفته است و چه راهحلهائی برای صيانت هر چه بهتر از كرامت انسانها ارائه میكند.
كشورهای غير مسلمان بايد بخوبی دريابند و در عمل شاهد باشند كه رعايت حقالناس در اسلام و در زندگی روزمره مسلمانان چه جايگاه اعتقادی و حقوقی برجستهای دارد. اگر اين باور درست شكل گيرد بسياری از ذهنيتهای منفی عليه اسلام و مسلمانان و تلاشهای اسلامهراسانه محافل ضدانسانی مرتفع و نقشههای شوم مراكز قدرتطلب سياسی دنيا برملا میشود كه اين خود دستاورد بزرگی برای گسترش عدالت و معنويت و صيانت از كرامت انسانها در سراسر جهان خواهد بود.
3- سالروز حقوق بشر اسلامی و كرامت انسانی در سال جاری در جمهوری اسلامی ايران همزمان شده با آغاز كار دولت جديد، فلذا ضمن تبريك شروع خدمتگذاری به رئيس جمهور محترم و همكاران ايشان و عزيزانی كه بهزودی با رأی اعتماد مجلس شورای اسلامی در دولت خدمت خواهند كرد، اميدواريم رئيس جمهور محترم و دولت جديد همانگونه كه در شعارهای دوره تبليغات انتخاباتی اعلام داشتند، پايبند به رعايت حقوق انسانها و همواره حساس نسبت به هر مورد نقض حق شهروندان باشند و در اين راستا از هيچ تلاشی برای اجرائی كردن مفاد حقوق ملت در قانون اساسی جمهوری اسلامی ايران و اعلاميه حقوق بشر در اسلام و ساير تعهدات حقوقی دولت فروگذاری نكنند و مطمئن باشند كه راه سرافرازی و عزت در پيشگاه الهی و نزد ملت شريف ايران رعايت حق و عدالت است و شجاعت ايستادگی بر مسير حق و صبوری در مقابل سختیهای اين مسير است.
كميسيون حقوق بشر اسلامی ايران در ادامه مشاورههای حقوقی هفتههای اخير به تيم فكری رئيس جمهور محترم، پس از آغاز بهكار دولت جديد در بيانيه تفصيلی متناسب با شرح وظائف هر يك از وزارتخانهها و نهادهای تحت امر قوه مجريه دغدغههای رعايت حقوق ملت را جداگانه خطاب به يكايك اعضای محترم دولت جديد بيان خواهد كرد.
در پايان، روز حقوق بشر اسلامی و كرامت انسانی بر يكايك فعالانی كه در طول سال گذشته در داخل ايران يا در ديگر مناطق جهان مخلصانه و بیادعا برای پيشبرد حقوق بشر از ديدگاه اسلام، تلاش كردند و گاه بیمهریهای مختلف را نيز به جان خريدند، گرامیباد. اميد آنكه به حول و قوه الهی آينده جامعه بشری از حيث رعايت حقوق و كرامت انسانی بهتر از امروز باشد.
