اوراق مرابحه مناسب برای سرمايهگذران ريسكگريز
گروه اقتصاد: اوراق مرابحه برای تأمين مالی متقاضی وجوه اوراق مناسبی است و به دليل اينكه بازدهی اين اوراق مشخص است و طبعا ريسك كمتری دارد، معمولا انتظار میرود اين اوراق نرخ بازدهی كمتری داشته باشند و برای سرمايهگذارانی كه به اصطلاح ريسكگريز هستند، مناسبتر باشد.
مجيد پيره، كارشناس مالی اسلامی بازار بورس و عضو كميته فقهی بازار سرمايه در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا)، درباره اينكه آيا سرمايهگذران میتوانند اوراق مرابحه خود را قبل از سررسيد نهايی اين اوراق به فروش برسانند، گفت: برای پاسخ به اين سؤال بايد ببينيم كه عقد مرابحه چه اثر و نتيجهای را به همراه دارد. در نتيجه عقد مرابحه، سرمايهگذاران مالك يك طلب يا دين میشوند و مديون در اين عقد بانی است يا بانی بنگاه توليدی است كه از طريق اين اوراق مبالغی را به دست آورده يا تأمين مالی كرده است.
وی افزود: اين كه آيا كسی میتواند اين دين را قبل از سررسيد در بازار معامله كنيم يا خير برمیگردد به مسئله بيع دين. در موضوع بيع دين بين فقهای اهل سنت و فقهای شيعه اختلاف نظر وجود دارد ولی غالب و اكثر فقهای شيعه بيع دينی كه حقيقی باشد و از محل يك معاملهای حاصل شده باشد را جايز میدانند و قبل از سررسيد اجازه معامله را صادر كردهاند و طبق قوانين و مقررات ما هم اينچنين دينی قابل معامله هست.
كارشناس مالی اسلامی بازار بورس در ادامه توضيح اينكه آيا اوراق مرابحه قبل از سررسيد قابل فروش هست يا خير، بيان كرد: بر همين مبنا كميته فقهی سازمان بورس هم قابل به اين مسئله است كه اوراق مرابحه را قبل از سررسيد میتوان معامله كرد.اين در حالی است كه در بعضی كشورها به لحاظ مسائل فقهی امكان فروش و معامله اين اوراق قبل از سررسيد وجود ندارد.
وی همچنين در خصوص ويژگیهای اين اوراق گفت: در خصوص ويژگیهای اوراق مرابحه اولين آن معامله اين اوراق مبتنی بر بيع دين است، ثانيا اصل اين اوراق سود ثابتی را به همراه دارد و سرمايهگذار و بانی از همان ابتدا بر مقدار سودشان و بدهی بانی مطلع هستند. همچنين اين اوراق اغلب برای تأمين مالی بنگاهها به كار میرود و در دنيا عمدتا سررسيدهای كوتاهمدتی دارد و بعد از مدت زمان كوتاهی به سررسيد خودشان نزديك میشوند.
وی با بيان وجود ريسك پايين در اين اوراق نسبت به اوراق ديگر گفت: در حقيقت اين اوراق برای تأمين مالی متقاضی وجوه اوراق مناسبی است و به دليل اينكه بازدهی اين اوراق مشخص هست و طبعا ريسك كمتری دارد، معمولا انتظار میرود اين اوراق نسبت به اوراقی كه ريسك بيشتری دارند نرخ بازدهی كمتری داشته باشند و برای سرمايهگذارانی كه به اصطلاح ريسكگريز هستند مناسبتر باشد، اين عده حاضرند در ازای ريسك كمتر بازدهی كمتری را هم مطالبه كنند.
مجيد پيره در پايان درباره جايگاه فعلی اوراق مرابحه در نظام اقتصادی كشور اظهار كرد: متأسفانه در نظام اقتصادی فعلی ما اين اوراق هنوز جايگاه مناسب و شايسته خود را پيدا نكرده و مهمترين دليل اين موضوع هم بحث عدم فرهنگسازی و فراهم كردن زمينههای لازم برای استقبال بنگاههای مختلف و سرمايهگذاران از اين اوراق است. اين كار مستلزم اين است كه اوراق مرابحه از لحاظ فرهنگی برای مردم به يك پختگی برسد و مديران و سياستگذاران كلان اقتصادی كشور هم در مورد جايگاه اين اوراق در سيستم تأمين مالی بين بازار سرمايه و بازار پول به يك تفاهم برسند.
وی افزود: اين كه آيا كسی میتواند اين دين را قبل از سررسيد در بازار معامله كنيم يا خير برمیگردد به مسئله بيع دين. در موضوع بيع دين بين فقهای اهل سنت و فقهای شيعه اختلاف نظر وجود دارد ولی غالب و اكثر فقهای شيعه بيع دينی كه حقيقی باشد و از محل يك معاملهای حاصل شده باشد را جايز میدانند و قبل از سررسيد اجازه معامله را صادر كردهاند و طبق قوانين و مقررات ما هم اينچنين دينی قابل معامله هست.
كارشناس مالی اسلامی بازار بورس در ادامه توضيح اينكه آيا اوراق مرابحه قبل از سررسيد قابل فروش هست يا خير، بيان كرد: بر همين مبنا كميته فقهی سازمان بورس هم قابل به اين مسئله است كه اوراق مرابحه را قبل از سررسيد میتوان معامله كرد.اين در حالی است كه در بعضی كشورها به لحاظ مسائل فقهی امكان فروش و معامله اين اوراق قبل از سررسيد وجود ندارد.
وی همچنين در خصوص ويژگیهای اين اوراق گفت: در خصوص ويژگیهای اوراق مرابحه اولين آن معامله اين اوراق مبتنی بر بيع دين است، ثانيا اصل اين اوراق سود ثابتی را به همراه دارد و سرمايهگذار و بانی از همان ابتدا بر مقدار سودشان و بدهی بانی مطلع هستند. همچنين اين اوراق اغلب برای تأمين مالی بنگاهها به كار میرود و در دنيا عمدتا سررسيدهای كوتاهمدتی دارد و بعد از مدت زمان كوتاهی به سررسيد خودشان نزديك میشوند.
وی با بيان وجود ريسك پايين در اين اوراق نسبت به اوراق ديگر گفت: در حقيقت اين اوراق برای تأمين مالی متقاضی وجوه اوراق مناسبی است و به دليل اينكه بازدهی اين اوراق مشخص هست و طبعا ريسك كمتری دارد، معمولا انتظار میرود اين اوراق نسبت به اوراقی كه ريسك بيشتری دارند نرخ بازدهی كمتری داشته باشند و برای سرمايهگذارانی كه به اصطلاح ريسكگريز هستند مناسبتر باشد، اين عده حاضرند در ازای ريسك كمتر بازدهی كمتری را هم مطالبه كنند.
مجيد پيره در پايان درباره جايگاه فعلی اوراق مرابحه در نظام اقتصادی كشور اظهار كرد: متأسفانه در نظام اقتصادی فعلی ما اين اوراق هنوز جايگاه مناسب و شايسته خود را پيدا نكرده و مهمترين دليل اين موضوع هم بحث عدم فرهنگسازی و فراهم كردن زمينههای لازم برای استقبال بنگاههای مختلف و سرمايهگذاران از اين اوراق است. اين كار مستلزم اين است كه اوراق مرابحه از لحاظ فرهنگی برای مردم به يك پختگی برسد و مديران و سياستگذاران كلان اقتصادی كشور هم در مورد جايگاه اين اوراق در سيستم تأمين مالی بين بازار سرمايه و بازار پول به يك تفاهم برسند.
