بهمنی
بهمنی
دوشنبه تبيين روش شناسی قرآن كريم در گفتگو با حجت الاسلام و المسلمين سعيد بهمنی ايسكا (پايگاه اطلاع رسانی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی): روش شناسی قرآن پروژه ای است كه به همت حجت الاسلام و المسلمين سعيد بهمنی مدير گروه علوم قرآنی مركز فرهنگ و معارف قرآن كريم در حال انجام است. برای تبيين بهتر مفهوم و عوامل روش شناسی قرآن گفتگويی را با ايشان انجام داده ايم.
به گزارش ايسكا پژوهشگر مركز فرهنگ و معارف قرآن كريم در تبيين مفهوم روش بيان داشت: هنگامی كه از روش صحبت می كنيم مراد از آن رفتاری است كه به طور معمول در ارتباط با يك پديده انجام می شود اگر رفتاری به شكل موردی يا در دفعات اندك انجام بگيرد به آن روش گفته نمی شود بنابراين عنصر استمرار و پايداری در تعريف روش عناصر اصلی اند.
وی ادامه داد: پرسش اين است كه ما برای دستيابی به روش شناسی قرآن كريم نيازمند گذراندن چه مراحلی هستيم؟ لازم است قبل از ورود به بحث به اين نكته توجه شود كه بسياری از مطالب و روش ها را به قرآن و خدای تعالی نسبت داده اند كه اين نسبت دادن ها به استناد به برخی آيات قرآن كريم شكل گرفته است.
عضو هيئت علمی پژوهشگاه افزود: سخن اينجا است كه صرف وجود يك يا چند مستند قرآنی نمی تواند مجوز نسبت دادن يك روش به خدای تعالی يا قرآن كريم باشد. زيرا معلوم نيست ما به همه نمونه ها دست يافته باشيم تا بتوانيم يافته خود از يك يا چند آيه را به همه قرآن نسبت دهيم. غافل از اينكه ممكن است موارد نقض و استثناء فراوانی وجود داشته باشد كه ما به آنها توجه نداشته ايم.
اين پژوهشگر حوزه علوم قرآنی اضافه كرد: از اين رو لازم است برای دستيابی به “روش شناسی قرآن بنيان” سازو كار و مدلی را طراحی كنيم كه محقق بتواند با طی مراحل و فرايندی روشن و علمی، به قواعد و مستثنيات روش شناسی دست يابد. برای اين منظور ده گام اساسی طراحی شده است.
۱- گردآوری مستندهای قرآنی دربردارنده عناصر روش شناسانه.
۲- تدوين و نظم موضوعی مستندها.
۳- ساخت مدل بررسی و تحليل مستندها.
۴- تحليل مستندها براساس مدل.
۵- فرضيه سازی.
۶- مقايسه فرضيه ها و تفكيك فرضيه های تاييد شده با ديگر مستندات.
۷- نظريه پردازی با تكيه بر فرضيه های تاييد شده.
۸- بررسی و نقد نظريه ها و اعتبار بخشی با تكيه بر استقراء تام.
۹- تاسيس قواعد روش شناسی.
۱۰- دستيابی به استثنائات و قواعد خاص .
وی در پايان با اشاره به كارآيی اين مدل از روش شناسی اظهار داشت: طی مراحل ۱۰ گانه ياد شده، راه اطمينان بخش دستيابی به روش شناسی قرآن كريم است كه پژوهشگران بايد در مسير پژوهش های قرآنی به آن توجه كنند.
به گزارش ايسكا پژوهشگر مركز فرهنگ و معارف قرآن كريم در تبيين مفهوم روش بيان داشت: هنگامی كه از روش صحبت می كنيم مراد از آن رفتاری است كه به طور معمول در ارتباط با يك پديده انجام می شود اگر رفتاری به شكل موردی يا در دفعات اندك انجام بگيرد به آن روش گفته نمی شود بنابراين عنصر استمرار و پايداری در تعريف روش عناصر اصلی اند.
وی ادامه داد: پرسش اين است كه ما برای دستيابی به روش شناسی قرآن كريم نيازمند گذراندن چه مراحلی هستيم؟ لازم است قبل از ورود به بحث به اين نكته توجه شود كه بسياری از مطالب و روش ها را به قرآن و خدای تعالی نسبت داده اند كه اين نسبت دادن ها به استناد به برخی آيات قرآن كريم شكل گرفته است.
عضو هيئت علمی پژوهشگاه افزود: سخن اينجا است كه صرف وجود يك يا چند مستند قرآنی نمی تواند مجوز نسبت دادن يك روش به خدای تعالی يا قرآن كريم باشد. زيرا معلوم نيست ما به همه نمونه ها دست يافته باشيم تا بتوانيم يافته خود از يك يا چند آيه را به همه قرآن نسبت دهيم. غافل از اينكه ممكن است موارد نقض و استثناء فراوانی وجود داشته باشد كه ما به آنها توجه نداشته ايم.
اين پژوهشگر حوزه علوم قرآنی اضافه كرد: از اين رو لازم است برای دستيابی به “روش شناسی قرآن بنيان” سازو كار و مدلی را طراحی كنيم كه محقق بتواند با طی مراحل و فرايندی روشن و علمی، به قواعد و مستثنيات روش شناسی دست يابد. برای اين منظور ده گام اساسی طراحی شده است.
۱- گردآوری مستندهای قرآنی دربردارنده عناصر روش شناسانه.
۲- تدوين و نظم موضوعی مستندها.
۳- ساخت مدل بررسی و تحليل مستندها.
۴- تحليل مستندها براساس مدل.
۵- فرضيه سازی.
۶- مقايسه فرضيه ها و تفكيك فرضيه های تاييد شده با ديگر مستندات.
۷- نظريه پردازی با تكيه بر فرضيه های تاييد شده.
۸- بررسی و نقد نظريه ها و اعتبار بخشی با تكيه بر استقراء تام.
۹- تاسيس قواعد روش شناسی.
۱۰- دستيابی به استثنائات و قواعد خاص .
وی در پايان با اشاره به كارآيی اين مدل از روش شناسی اظهار داشت: طی مراحل ۱۰ گانه ياد شده، راه اطمينان بخش دستيابی به روش شناسی قرآن كريم است كه پژوهشگران بايد در مسير پژوهش های قرآنی به آن توجه كنند.
