به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا)، همايش دو روزه «تبيين مفهوم اعتدال»، صبح روز سه شنبه، 5 شهريورماه با پيام رئيس جمهور آغاز شد. در بخشی از اين پيام كه توسط يكی از اساتيد دانشگاه قرائت شد، آمده است: بر همه اهل علم و صاحبان فضل كه در اين جمع گرد آمدهاند تا برای فهم اعتدال دامن عقل و استدلال را بگيرند، سلام میكنم. بسيار علاقهمند بودم در ميان شما میبودم و در كنار يكديگر هوای تازه معطر با رايحه تعقل و تأمل جمعی در باب اعتدال را كه اميد دارم نويدبخش راهی نو و دورانی اميدبخش و سراسر تدبير باشد، در سينه فرو میبرديم، اما حال كه اين توفيق حاصل نشده است، فرصت را مغتنم میشمارم و میخواهم با كوتاه سخنی خود را در ميان شما احساس كنم.
اعتدال واژهای است كه آن را بر مردمان وطنم عرضه كردهام تا آنان را به ضرورت آغاز راهی نو فرا بخوانم و اميد را در دل افراد جامعه ايشان زنده كنم. من با ادراك خويش از اعتدال، آن را محملی برای بهتر زيستن ايرانيان میدانم. باور داشتم كه اعتدال، آرمانخواهی واقعبينانه است. از امير مؤمنان آموخته بودم كه «هر كه همراه آرزوی خويش تازد مرگش به سر در اندازد» و میدانستم كه آرزوها را بايد با بند مقدورات اسير كرد تا جانب اعتدال رعايت شود.
هم از او آموخته بودم كه اعتدال و عدل نسبتی وثيق دارند و عدل بر چهار شعبه است: بر فهمی ژرفنگرنده و دانشی پی به حقيقت برنده و نيكو داوری فرمودن و در بردباری استوار بودن. و آن شق از دولتمردی كه بر فهم ژرف، دانش، داوری بر مدار اخلاق و انصاف و بردباری استوار نباشد، اعتدال ندارد و خلايق را میآزارد، اما واژگان چون گفته آيند گاهی از گوينده جدا و به حيات مستقل خويش در آيند.
در ادامه محمد نهاونديان، رئيس دفتر رئيسجمهور با بيان اينكه اعتدال بايد در نحوه مديريت مديران تجلی كند، گفت: مديران مصاديق اين رويكرد را در تصميمها اجرا كنند؛ چرا كه مردم از مواجه با التهابها خسته شدهاند. حيطه تصميمگيری اقتصادی نبايد در معرض شوك باشد و مديران در تصميمهای خود سياست اعتدالی را نشان دهند.
رئيس اتاق بازرگانی ايران افزود: بايد بين وظيفه مديران و انديشمندان رابطه دو سويه باشد؛ چرا كه تشخيص مصاديق و تلاش برای ارائه جلوههای عملی تداوم اين گفتمان را تضمين میكند.
بنابراين گزارش علی ربيعی، وزير كار، رفاه و امور اجتماعی با بيان اينكه بايد دانست تحت چه شرايطی به اعتدال میرسيم، افزود: اعتدالخواهی محصول نقصانهايی در مطالبات مردم است؛ مردم پس از پايان جنگ تا امروز برای رسيدن به چند هدف تلاش كردهاند، وقتی اين اهداف را بشناسيم میتوانيم شرايط رسيدن به اعتدالخواهی را نيز تبيين كنيم.
وزير كار، رفاه و امور اجتماعی با اشاره به اهداف مردم اظهار كرد: بهبود وضعيت اقتصادی و معيشتی، تحقق حقوق و آزادیهای اساسی تصريح شده در قانون اساسی، ايجاد رابطه مثبت با جهان و افزايش سطح عدالت در همه انواع بهرهمندیها مادی و غيرمادی از اهداف اصلی مردم در اين سالها بوده است.
حسين سليمی، دبير نخستين همايش «تبيين مفهوم اعتدال» نيز با بيان اينكه اعتدال تبديل به يك رويكرد بالغ در جامعه ايران شده است، افزود: اعتدال كلمهای است كه قبل از انتخابات در فضای وب اگر جستوجو میكرديم، تعداد اندكی معادل به ما میداد، اما اكنون ميليونها معادل در زبان فارسی در فضای وب وجود دارد.
دبير همايش «تبيين مفهوم اعتدال» عنوان كرد: اين مفهوم به سرعت در حال گسترش است؛ يك مفهوم مركزی است كه رئيسجمهور از آن استفاده كرد و از سوی مردم مورد توجه قرار گرفت، بعد از پيروزی وی، از بالاترين سطح سياسی تا سطوح جامعه اين مطالبه به وجود آمد.
در اين همايش صادق آئينه وند، عضو هيئت علمی دانشگاه با بيان اينكه مشی اعتدال امری است كه نياز به درك صحيح دارد، افزود: به جز تكيه بر حكمت نمیتوان اعتدال را يافت و در حقيقت اعتدال پيمودن فضيلتها و بهرهگيری از خرد است.
وی گفت: مشی مقابل اعتدال، ورود به جاده افراط و تفريط است و در حقيقت اعتدال بهره گيری خردمندانه و استفاده حكيمانه از فرصتها است.
بنابران گزارش حجت الاسلام و المسلمين داود فيرحی عضو هيئت علمی دانشگاه تهران نيز در سخنانی با ذكر اينكه مفهوم اعتدال در ادبيات اسلامی اين قابليت را دارد كه تعريف عملياتی شود، عنوان كرد: در ادبيات اسلامی در يك جا اعتدال از عِدل به معنی توازن آمده است كه اگر بخواهيم اين را عملياتی كنيم اعتدال معنای خصلت و رفتار انسان را شامل میشود.
وی افزود: در اعتدال به معنای عدل بايد به دنبال انسان های متوازن از حيث اخلاق برای اداره جامعه باشيم، زيرا به دست گرفتن امور از سوی انسان راديكال جامعه را دچار تنش می كند.
همچنين سيدجلال دهقانی فيروزآبادی، عضو هيئت علمی دانشگاه علامه طباطبايی با ذكر اينكه سياست خارجی در سالهای گذشته در يك چرخه بسته دور زده است، عنوان كرد: تحول گفتمانی در سياست خارجی جمهوری اسلامی بيانگر اين واقعيت است كه رؤسای جمهوری و دولت نقش تعيينكنندهای در تدوين و تعريف گفتمان سياست خارجی كشور ايفا میكنند و با انتخاب حجتالاسلام روحانی به عنوان رئيسجمهور میتوان طبق رويه پيشين پيشبينی كرد كه گفتمان و به تبع آن سياست خارجی در دولت يازدهم متحول شود.
اين گزارش حاكی است، در اين همايش استادان ديگری نيز در زمينه اعتدال نقطه نظرات خود را بيان كردند.
در اين همايش، اعتدال و عقلانيت در تاريخ و تفكر دين، مبنا و مفهوم اعتدالگرايی در عرصه سياسی، مبنا و مفهوم اعتدال در انديشه اسلامی، اعتدالگرايی در تاريخ تمدن اسلامی عناونيی بودند كه در حوزه مفاهيم بنيادی و مبانی نظری اعتدال مورد بررسی قرار گرفتند.
همچنين در قسمت اعتدال در حوزه سياست مباحثی چون دال مركزی اعتدال، گفتمان اعتدالگرايی در سياست خارجی جمهوری اسلامی، شرايط امكان تداوم اعتدالگرايی در عرصه سياسی، مفهوم اعتدال و دلالت آن در حوزه توسعه سياسی، گفتمان اعتدالگرايی و توازن در سياست خارجی بررسی شد.
در بخش اعتدال در حوزههای فرهنگی و اقتصادی موضوعاتی چون تأملی در رويكرد اعتدالی در رويارويی با مسائل اجتماعی ايران، مبانی اعتدال و پديده قوميتها در ايران، مشی و گفتمان اعتدالی در جامعه سياسی ايران، اعتدال، دانشگاه، فرهنگ و سياست، گفتمان اعتدال در رويكرد به فرهنگ و برنامهريزی فرهنگی مورد بحث و بررسی قرار گرفت.