نظارت و سطحبندی مؤسسات قرآنی/17
توجه به ساختار مؤسسات؛ مهمترين معيار سطحبندی مراكز قرآنی
گروه مؤسسات قرآنی مردمنهاد: با توجه به اين كه شخيص معيارها برای طبقهبندی مؤسسات قرآنی به كار مطالعاتی قوی نياز دارد، توجه به ساختار مؤسسات مهمترين معياری است كه در اين زمينه بايد مورد توجه قرار گيرد.
محمدصالح حقشناس، حافظ بينالمللی قرآن در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن (ايكنا)، در رابطه با اين كه سطحبندی مؤسسات قرآنی چه تأثيری در سرعت بخشی ورود قرآنآموزان به مرحله كسب مهارتهای تخصصی قرآن دارد، گفت: از زمانی كه مؤسسات قرآنی شناسايی شده و اتحاديه تشكلهای قرآنی و همچنين اتحاديه مؤسسات قرآنی ـ مردمی ايجاد شد، اين بحث مطرح بود كه اگر قرار است بودجهای از طرف دولت به مؤسسات قرآنی داده شود به هر مؤسسهای به چه ميزان بايد اختصاص داده شود.
وی اظهار كرد: به منظور ايجاد انگيزه و ارتقای سطح مؤسسات قرآنی برای مدتی سطح مؤسسات بهصورت (الف) و (ب) تعيين شد و مقرر شد تا براساس آن امكانات لازم در اختيار اين مراكز قرار داده شود كه البته اين امر نتايجی را در برداشت، اما چون با مشكلاتی در اجرا مواجه شد، عملاً پيشرفتی نداشت.
مديرعامل مؤسسه قرآنپژوهان تهرن با اشاره به تأثير سطحبندی مؤسسات قرآنی بر فضاسازی قرآن افزود: اگر سطحبندی صورت پذيرد، مؤسسات قرآنی با توجه به فعاليتی كه دارند، میتوانند نيازهای خود را با طرحها تطبيق دهند و اين امر نتيجهبخش است و مخاطبان در حوزه خود ورود پيدا كرده و مؤسسات مد نظر را پيدا میكنند و به اين ترتيب مؤسسات تخصصی عمل میكنند.
وی عنوان كرد: با سطحبندی مراكز قرآنی، مؤسسهای ممكن است در آموزش مفاهيم قرآن در سطح (الف) باشد و مؤسسه ديگر در آموزش روخوانی قرآن از تبحر بالايی برخوردار باشد و به اين ترتيب مخاطبی كه میخواهد در رشته مفاهيم قرآن تحصيل كند، میداند كه بايد به كدام مؤسسه مراجعه كند و رقابت بين مؤسسات ايجاد میشود.
حقشناس درباره اين كه سطحبندی فعاليتهای مؤسسات قرآنی بايد براساس چه اصولی صورت پذيرد، بيان كرد: با توجه به گستردگی فعاليت مراكز قرآنی، معيارهای متفاوتی برای سطحبندی اين مراكز وجود دارد، به عنوان مثال اگر بخواهيم مؤسسهای را در رده حفظ قرآن رتبهبندی كنيم، داشتن فضای مناسب، حضور استاد و مربی توانمند و اينكه تاكنون چقدر در زمينه حفظ خروجی داده، داشتن طرح و برنامه قابل دفاع در بحث سيستم ارزيابی، وجود بانك ثابت و ثبت طرحهای جديد هر كدام امتيازاتی دارد كه مؤسسهای را از مؤسسه ديگر برتر میكند يا عقب میبرد.
وی در ادامه اظهار كرد: اگر مؤسسات قرآنی سطحبندی شوند، مؤسساتی كه در رتبه (ب) قرار میگيرند به فكر میافتند كه چرا رتبه (ب) را داشته باشند و چه مواردی را بايد رعايت كنند تا ربته (الف) را كسب كنند و وقتی به دنبال پاسخ میروند به مشكلات خود پی میبرند و وارد رقابت سالم خواهند شد.
اين حافظ قرآن درمورد اين كه سطحبندی مؤسسات قرآنی چه تأثيری بر روند شناسايی مراكز قرآنی دارد، تصريح كرد: وقتی مؤسسات قرآنی درجهبندی شدند، بايد مشخصات مراكز قرآنی در پايگاههای اطلاعرسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان تبليغات اسلامی درج شود تا افراد بدانند كه برای حضور در مؤسسات قرآنی سطح (الف) و (ب) بايد به چه مراكزی مراجعه كنند، اما متأسفانه در حال حاضر در مؤسسات قرآنی اين سطحبندی صورت نپذيرفته است.
وی همچنين با اشاره به نقش فعاليتهای پژوهشی در سطحبندی مؤسسات قرآنی، بيان كرد: برای اينكه مؤسسات قرآنی را سطحبندی كنيم بايد تحقيقات و پژوهشهای گسترده صورت پذيرد و برخی مراكز در حوزه پژوهش متمركز شدهاند و در رابطه با آموزش تفسير و تدبر در قرآن به فعاليت میپردازند و اين مراكز اگر سطحبندی شوند، متناسب با سطحبندی كه شدهاند، هم بايد از آنها انتظار داشت و هم بايد به آنها امكانات ارائه كرد.
اين كارشناس قرآن با بيان موانع سطحبندی مؤسسات قرآنی، افزود: از جمله موانع سطحبندی مؤسسات قرآنی اين است كه معيار دقيقی برای سطحبندی اين مراكز وجود ندارد، البته توجه به ساختار مؤسسه مهمترين معياری است كه بايد مورد توجه قرار گيرد و ساختار برخی از مراكز به اين شكل است كه هيئت مديره دارند و بعد مديرعامل انتخاب میشود و ساختار ديگر به اين شكل است كه مجمع عمومی دارند و بيش از 200 تا 300 نفر در اين مجمع حضور دارند و اين مجمع هيئت مديره را انتخاب میكند و هيئت مديره، مديرعامل را انتخاب میكند، يعنی در واقع ساختار گسترده دارند.
وی گفت: برخی معتقدند كه ساختار گسترده برای مؤسسات قرآنی يك مزيت است و در مقابل عدهای معتقدند كه اين موضوع معيار مناسبی نيست و به هر حال تشخيص معيارها برای طبقهبندی مؤسسات يك كار مطالعاتی قوی نياز دارد و اختلاف نظرها جدی در اين زمينه وجود دارد.
حق شناس با ارائه راهكارهای سطح بندی مؤسسات قرآنی تصريح كرد: اولين راهكار برای سطحبندی مؤسسات قرآنی، ارائه معيارهای دقيق است و در مرحله بعد بايد همكاری مؤسسات را جلب كنيم تا اطلاعات خود را در اختيار سازمانها قرار دهند كه براساس آنها طبقهبندی شوند و نكته سوم اين است كه مؤسسات قرآنی بايد اطلاعات كافی در رابطه با بازدهی و خروجیهای خود داشته باشد.
وی در پايان خاطرنشان كرد: برای سطحبندی مؤسسات قرآنی در ابتدا بايد مراكز توجيه شوند كه بايد با يكديگر همكاری كنند در مرحله بعد هم سازمانها و نهادهای ذيربط بايد ورود پيدا كنند و بودجه مناسب در اختيار مؤسسات قرار داده شود و تشويقهای لازم در نظر گرفته شود.
وی اظهار كرد: به منظور ايجاد انگيزه و ارتقای سطح مؤسسات قرآنی برای مدتی سطح مؤسسات بهصورت (الف) و (ب) تعيين شد و مقرر شد تا براساس آن امكانات لازم در اختيار اين مراكز قرار داده شود كه البته اين امر نتايجی را در برداشت، اما چون با مشكلاتی در اجرا مواجه شد، عملاً پيشرفتی نداشت.
مديرعامل مؤسسه قرآنپژوهان تهرن با اشاره به تأثير سطحبندی مؤسسات قرآنی بر فضاسازی قرآن افزود: اگر سطحبندی صورت پذيرد، مؤسسات قرآنی با توجه به فعاليتی كه دارند، میتوانند نيازهای خود را با طرحها تطبيق دهند و اين امر نتيجهبخش است و مخاطبان در حوزه خود ورود پيدا كرده و مؤسسات مد نظر را پيدا میكنند و به اين ترتيب مؤسسات تخصصی عمل میكنند.
وی عنوان كرد: با سطحبندی مراكز قرآنی، مؤسسهای ممكن است در آموزش مفاهيم قرآن در سطح (الف) باشد و مؤسسه ديگر در آموزش روخوانی قرآن از تبحر بالايی برخوردار باشد و به اين ترتيب مخاطبی كه میخواهد در رشته مفاهيم قرآن تحصيل كند، میداند كه بايد به كدام مؤسسه مراجعه كند و رقابت بين مؤسسات ايجاد میشود.
حقشناس درباره اين كه سطحبندی فعاليتهای مؤسسات قرآنی بايد براساس چه اصولی صورت پذيرد، بيان كرد: با توجه به گستردگی فعاليت مراكز قرآنی، معيارهای متفاوتی برای سطحبندی اين مراكز وجود دارد، به عنوان مثال اگر بخواهيم مؤسسهای را در رده حفظ قرآن رتبهبندی كنيم، داشتن فضای مناسب، حضور استاد و مربی توانمند و اينكه تاكنون چقدر در زمينه حفظ خروجی داده، داشتن طرح و برنامه قابل دفاع در بحث سيستم ارزيابی، وجود بانك ثابت و ثبت طرحهای جديد هر كدام امتيازاتی دارد كه مؤسسهای را از مؤسسه ديگر برتر میكند يا عقب میبرد.
وی در ادامه اظهار كرد: اگر مؤسسات قرآنی سطحبندی شوند، مؤسساتی كه در رتبه (ب) قرار میگيرند به فكر میافتند كه چرا رتبه (ب) را داشته باشند و چه مواردی را بايد رعايت كنند تا ربته (الف) را كسب كنند و وقتی به دنبال پاسخ میروند به مشكلات خود پی میبرند و وارد رقابت سالم خواهند شد.
اين حافظ قرآن درمورد اين كه سطحبندی مؤسسات قرآنی چه تأثيری بر روند شناسايی مراكز قرآنی دارد، تصريح كرد: وقتی مؤسسات قرآنی درجهبندی شدند، بايد مشخصات مراكز قرآنی در پايگاههای اطلاعرسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان تبليغات اسلامی درج شود تا افراد بدانند كه برای حضور در مؤسسات قرآنی سطح (الف) و (ب) بايد به چه مراكزی مراجعه كنند، اما متأسفانه در حال حاضر در مؤسسات قرآنی اين سطحبندی صورت نپذيرفته است.
وی همچنين با اشاره به نقش فعاليتهای پژوهشی در سطحبندی مؤسسات قرآنی، بيان كرد: برای اينكه مؤسسات قرآنی را سطحبندی كنيم بايد تحقيقات و پژوهشهای گسترده صورت پذيرد و برخی مراكز در حوزه پژوهش متمركز شدهاند و در رابطه با آموزش تفسير و تدبر در قرآن به فعاليت میپردازند و اين مراكز اگر سطحبندی شوند، متناسب با سطحبندی كه شدهاند، هم بايد از آنها انتظار داشت و هم بايد به آنها امكانات ارائه كرد.
اين كارشناس قرآن با بيان موانع سطحبندی مؤسسات قرآنی، افزود: از جمله موانع سطحبندی مؤسسات قرآنی اين است كه معيار دقيقی برای سطحبندی اين مراكز وجود ندارد، البته توجه به ساختار مؤسسه مهمترين معياری است كه بايد مورد توجه قرار گيرد و ساختار برخی از مراكز به اين شكل است كه هيئت مديره دارند و بعد مديرعامل انتخاب میشود و ساختار ديگر به اين شكل است كه مجمع عمومی دارند و بيش از 200 تا 300 نفر در اين مجمع حضور دارند و اين مجمع هيئت مديره را انتخاب میكند و هيئت مديره، مديرعامل را انتخاب میكند، يعنی در واقع ساختار گسترده دارند.
وی گفت: برخی معتقدند كه ساختار گسترده برای مؤسسات قرآنی يك مزيت است و در مقابل عدهای معتقدند كه اين موضوع معيار مناسبی نيست و به هر حال تشخيص معيارها برای طبقهبندی مؤسسات يك كار مطالعاتی قوی نياز دارد و اختلاف نظرها جدی در اين زمينه وجود دارد.
حق شناس با ارائه راهكارهای سطح بندی مؤسسات قرآنی تصريح كرد: اولين راهكار برای سطحبندی مؤسسات قرآنی، ارائه معيارهای دقيق است و در مرحله بعد بايد همكاری مؤسسات را جلب كنيم تا اطلاعات خود را در اختيار سازمانها قرار دهند كه براساس آنها طبقهبندی شوند و نكته سوم اين است كه مؤسسات قرآنی بايد اطلاعات كافی در رابطه با بازدهی و خروجیهای خود داشته باشد.
وی در پايان خاطرنشان كرد: برای سطحبندی مؤسسات قرآنی در ابتدا بايد مراكز توجيه شوند كه بايد با يكديگر همكاری كنند در مرحله بعد هم سازمانها و نهادهای ذيربط بايد ورود پيدا كنند و بودجه مناسب در اختيار مؤسسات قرار داده شود و تشويقهای لازم در نظر گرفته شود.
