حجتالاسلام سيدحسين تقوی، امام جمعه ساوه در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه مركزی، با تبريك دهه كرامت، گفت: پس از آنكه امام رضا(ع) به اجبار و اكراه، مدينه را به قصد مرو ترك كرد، حضرت معصومه(س) پس از گذشت يك سال به بهانه ديدار برادر خويش كه از يك پدر و مادر بودند و اتصال ايشان به امام رضا(ع) چيزی شبيه اتصال حضرت زينب(س) به امام حسين(ع) است و كار ايشان مكمل كار امام بود؛ لذا به همراه تنی چند از برادران خويش، مدينه را ترك كرد.
وی افزود: بنا به نقل روايات متواتر، حضرت معصومه(س) در ميان راه در ساوه بيمار شد و چون مردم آنجا اهل سنت بودند سراغ سرزمين قم را گرفت پس از رسيدن به قم هفده روز بعد رحلت كرد. آن بزرگوار به لحاظ منش بزرگوارانه خويش به معصومه، كريمه، شفيعه و محدثه مشهور است و شهر قم اكنون به بركت آن حضرت، بزرگترين پايگاه نشر و ترويج تشيع در جهان است.
حجتالاسلام تقوی با اشاره به اينكه در بررسی علت و انگيزه هجرت حضرت معصومه(س) به ايران میتوان گفت وضعيت بحرانی در عرصههای سياسی ـ اجتماعی دوران عباسيان در اين امر تأثيرگذار بوده است، افزود: در چنان شرايطی، حضرت معصومه(ع) تصميم گرفت از مدينه به ايران هجرت كند. در كاوشی تاريخی درباره علل هجرت معصومه(س) میتوان احتمالات ذيل را مدنظر قرار داد.
امام جمعه ساوه با اشاره به اينكه حضرت معصومه(س) طبق روايات مورخان خواهر امام رضا(ع) بود و هر دو از يك مادر متولد شدند، افزود: عشق و علاقه آن حضرت به امام رضا(ع) علاوه بر ابعاد ديگر از بعد رابطه عاطفی و شخصی نيز بود آنچنان كه وی هرگز نتوانست دوری از برادر را تحمل كند؛ از اين رو به شوق ديدار برادر راهی مرو شد.
وی تصريح كرد: برتری و فضل حضرت معصومه(س) در ميان خاندان اهل بيت(ع) كه بهعنوان فاطمه كبری مشهور است نشان میدهد كه آن حضرت در جمع خانواده خويش دارای چنان شخصيت معنوی و اثرگذاری بوده كه در تاريخ ذكر شده حضرت معصومه(س) افضل از همه حيث درجه علم، ورع و پاك دامنی بوده است. ايشان به دليل تأثير بر جمع خانواده بهعنوان اعتراض به عملكرد حكومت و عدم مشروعيت حاكمان وقت، هجرت را برگزيد.
حجتالاسلام تقوی ادامه داد: شيعيان شهر مدينه و هر جای ديگر كه خبر سفر حضرت را میشنيدند اين سؤال برايشان مطرح میشد كه چرا حضرت معصومه(س) خانه و خانواده و زادگاه خويش را ترك كرد؟ حضرت معصومه(س) به علت درايت و كياست خويش، حركت سياسی امام رضا(ع) را در نظر داشت كه ايشان چگونه از خانواده خويش خداحافظی كرد. نحوه خروج او از مدينه، خبر دادن از سفر غيرقابل بازگشت و شهادت خويش، زمينهای منفی نسبت به حكومت ايجاد كرده و خاندان اهل بيت(ع) را آماده دريافت خبر شهادت آن حضرت كرده بود. حضرت معصومه(س) نيز با درك اوضاع و احوال، دريافته بود كه ديگر امام رضا(ع) را زيارت نخواهد كرد. از اين رو، به عشق ديدار امام و برادر بزرگوار خويش، جانب خراسان را در پيش گرفت تا به امام تأسی كند.
اين مقام مسئول خاطرنشان كرد: حضرت معصومه(س) هنگامی كه ملاحظه فرمود پنج تن از برادران امام رضا(ع) قصد ديدار آن امام را دارند، به قصد سفر و همراهی با آنها او هم تصميم گرفت با آنان به سوی خراسان حركت كند. به احتمال قوی اين پنج نفر پسرهای حضرت موسی بن جعفر(ع) فضل، جعفر، قاسم، هادی و زيد و برادران پدری و مادری حضرت رضا(ع) بودند.
وی افزود: حضرت معصومه(س) با درك اوضاع سياسی و تجربه از عملكرد گذشته حكومت در دوران پدر بزرگوار خويش و شهادت امام رضا(ع) پيشبينی میكرد كه اوضاع سختی پس از شهادت امام خويش در مدينه خواهد داشت، عملكرد شقاوتآميز حكومت را در تعرض به خاندان اهل بيت(ع) به ياد داشت و غارت اموال و قساوت مأموران حكومتی را از ياد نبرده بود؛ احتمال میداد كه پس از شهادت امام و حامی خويش، خاندان اهل بيت(ع) مورد آزار و اذيت حكومت واقع شوند؛ به همين دليل، پيش از رسيدن خبر شهادت برادر خويش بهانه لازم برای خروج از مدينه را داشت و بنا به تكليف و وظيفه خود و نجات جان اهل بيت(ع) از فرصت استفاده كرد و رنج هجرت را به جان خريد.
حجتالاسلام تقوی اظهار كرد: حضرت معصومه(س) طبق روال هجرت علويان برای رهايی از ظلم و ستم حكومت و نشر و تبليغ آيين محمدی و آشكار كردن چهره نفاق دينی عباسيان و مظلوميت خاندان اهل بيت(ع) و روشن ساختن اذهان جامعه نسبت به امامت و ولايت، هجرت را برگزيد؛ همانگونه كه امام رضا(ع) در طول سفر خويش از مدينه به مرو با بيان سخنان بيداركننده خويش، اذهان جامعه را نسبت به اهل بيت(ع) و جايگاه آنها و نقش امامت در جامعه مسلمانان روشن ساخت.
وی افزود: حضرت معصومه(س) نيز به همراه برادران خويش برای كسب آزادی و بيان مسائل دينی از فرصت استفاده فرمود و با وجود سختی سفر و دوری از وطن و زادگاه خويش و ترك دوستان و ياران، سفر خويش را آغاز كرد.
امام جمعه ساوه در پايان خاطرنشان كرد: تاريخ نشان داده است كه در طول دوران هجرت حضرت معصومه(س) و شهادت امام رضا(ع) و حضور برادران و برادرزادگان ايشان در نقاط گوناگون كشور پهناور اسلامی در سرزمينهای فارس، مصر، ری، قم و خراسان ضمن اعتراض به حكوكت غاصب، مردم را همراه خود ساخت و آنان دست به شورش و قيام زدند تا سرانجام هريك به نوعی توسط حكومت به شهادت رسيدند.