جشنواره آئينی ـ سنتی توجه شايستهای به متون دينی و مذهبی نداشته است
گروه هنر: با وجود آن كه اصالت فرهنگ و ادبيات ايرانی برگرفته از نگاهی دينی و اعتقادی است، توقع میرود در برگزاری جشنوارهای همچون نمايشهای آئينی ـ سنتی رويكرد مؤثری در استفاده از اين متون صورت گيرد اما متأسفانه در جشنواره امسال شاهد آن نيستيم.
ابوالفضل ورمرزيار، پيشكسوت نمايشهای آئينی و سنتی در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) با بيان مطالب فوق گفت: اينكه چون در طول سال و مشخصاً در ايام محرم و صفر شاهد توليد و اجرای نمايشهای آئينی همچون تعزيه و شبيهخوانی براساس نسخ دينی و مذهبی و مقاتل ائمه اطهار(ع) هستيم حال بايد در برگزاری جشنواره نمايشهای آئينی و سنتی با گذر از اين متون به سراغ آثاری برويم كه كمتر اجرا شدهاند، توجيه مناسبی برای پرداختی ضعيف به متون دينی و مذهبی نيست.
وی ادامه داد: همه میدانيم كه اصالت و اعتبار ادبيات و فرهنگ ناب ايرانی متأثر از فرهنگ دينی و اعتقادی، از ديرباز برپايه اصول انسانی و اعتقادی پايهريزی شده است و لذا اين نوع فرهنگ و ادبيات جزئی لاينفك از تمام عرصههای فرهنگی و هنری است و در جريان جشنواره آئينی و سنتی به عنوان شاخص نمايشی ايرانی توقع میرود كه از متون دينی و مذهبی نيز استفاده درخوری شود.
ورمرزيار تصريح كرد: البته منشأ بروز چنين اتفاقی را بايد ساختار مديريتی كهنه و خسته مركز هنرهای نمايشی دانست كه مسئولان بدون خلاقيت خاصی به نسبت جشنوارههای گذشته، تنها ملاك و مبنايشان برگزاری باری به هر جهت جشنواره بدون هدف و رويكرد مشخصی است.
اين نقال و پردهخوان مذهبی گفت: به كرات در طی جشنوارههای متعدد تئاتری با مراجعه به مركز هنرهای نمايشی و ادارات تابعه از آمادگی خود برای اجرای نمايشی متون دينی و مذهبی كه شايد كمتر آشنای مخاطبان است خبر دادهام ولی مسئولان با اين توجيه كه جشنواره جای مذهبیكاری نيست و اين مسئله را بايد از طريق كانون تئاتر دينی پيگيری كنيم، از اجرای مجلس نقالی و پردهخوانی من سرباز زدهاند و امسال هم در كنار دو كاری كه برای شركت در جشنواره آئينی و سنتی پيشنهاد دادم، كاری كه در اصل منظومه «علینامه» در بيان سجايا و مناقب حضرتعلی(ع) بود وجود داشت كه مسئولان با اجرای آن موافقت نكردند.
وی دور پيشين جشنواره آئينی و سنتی را با آنچه امسال در حال برگزاری است مقايسه كرد و گفت: دور قبل در بخش پردهخوانی قصص قرآنی، نقل داستان حضرت ابراهيم(ع) كه پيش از آن در مركز اسلامی هامبورگ آلمان اجرا كرده بودم را داشتم كه اجرای آن بسيار رضايتبخش بود اما امسال با مشاهده جدول اجراهای جشنواره كه البته اغلب آنها از كيفيت نازلی برخوردار هستند و تنها برای پر شدن جدول گنجانده شدهاند اجرای درخوری را ملاحظه نمیتوان كرد.
ورمرزيار ادامه داد: مكان نامناسبی كه برای نقالی اين دوره از جشنواره آئينی و سنتی در نظر گرفتهاند و عدم اطلاعرسانی مناسب موجب شده است كه در اغلب اجراها به جز عده اندكی از مسئولان جشنواره و مدعوين گروهها كس ديگری از اجراها استقبال نكند و نكته جالب توجه ديگر آن كه بخشی را به عنوان نقالان جوان، يادواره مرشد ترابی در جشنواره در نظر گرفتهاند كه در آن عده جوان بدون تربيت درست در زمينه نقالی و پردهخوانی به اجرای برنامه میپردازند كه نتيجه آن چيزی جز انزجار و تنفر مخاطب عام از برگزاری يكی از نابترين گونههای نمايشی نيست.
اين پژوهشگر و محقق نمايشهای آئينی و سنتی تأكيد كرد: برای رسيدن به مقامی كه بتوان در آن به شيوهای مؤثر به نقالی پرداخت نياز به ممارست و تمرين زيادی است كه متأسفانه با فقدان چهرههای سرشناس اين فن همچون مرحوم ولیالله ترابی قطعاً نياز به تربيت مؤثر نسل جوان داريم كه متأسفانه به اين مهم اصلاً توجهی نمیشود و نتيجه آن كه در آيندهای نزديك نسل نقالان، پردهخوانان و حتی تعزيهخوانان منقرض خواهند شد.
وی گفت: مسئولان دم از تكريم و تجليل از پيشكسوتان نمايشهای آئينی و سنتی میزنند در حالی كه در عمل هيچ كار مناسبی در اين زمينه به انجام نمیرسد؛ مرشد ترابی با همه تجارب و سابقه كاريش از ميان ما رفت اما پرسشی كه اينجا مطرح میشود آن كه چه اقدام مؤثری در ماندگاری سبك ويژه او در نقالی برجای ماند و آيا مسئولان حتی در ثبت و ضبط مجالسی كه ديدن هر كدام از آنها كلاس درس و كارگاه آموزشی است اقدامی صورت دادند؟
ورمرزيار در پايان افزود: عرصههای ديگر نمايشهای آئينی و سنتی ما نيز به سرنوشتی تلخ دچار شدهاند و شما در هيچ يك از بخشهای شبيهخوانی و نمايشهای صحنهای جشنواره اثری پرمحتوا كه بيانگر پيشينه غنی نمايش ايرانی به لحاظ ساختار و محتوا باشد را نمیبينيد و آثار در سطحی سهلانگارانه توليد و در جدول چيده شدهاند.
وی ادامه داد: همه میدانيم كه اصالت و اعتبار ادبيات و فرهنگ ناب ايرانی متأثر از فرهنگ دينی و اعتقادی، از ديرباز برپايه اصول انسانی و اعتقادی پايهريزی شده است و لذا اين نوع فرهنگ و ادبيات جزئی لاينفك از تمام عرصههای فرهنگی و هنری است و در جريان جشنواره آئينی و سنتی به عنوان شاخص نمايشی ايرانی توقع میرود كه از متون دينی و مذهبی نيز استفاده درخوری شود.
ورمرزيار تصريح كرد: البته منشأ بروز چنين اتفاقی را بايد ساختار مديريتی كهنه و خسته مركز هنرهای نمايشی دانست كه مسئولان بدون خلاقيت خاصی به نسبت جشنوارههای گذشته، تنها ملاك و مبنايشان برگزاری باری به هر جهت جشنواره بدون هدف و رويكرد مشخصی است.
اين نقال و پردهخوان مذهبی گفت: به كرات در طی جشنوارههای متعدد تئاتری با مراجعه به مركز هنرهای نمايشی و ادارات تابعه از آمادگی خود برای اجرای نمايشی متون دينی و مذهبی كه شايد كمتر آشنای مخاطبان است خبر دادهام ولی مسئولان با اين توجيه كه جشنواره جای مذهبیكاری نيست و اين مسئله را بايد از طريق كانون تئاتر دينی پيگيری كنيم، از اجرای مجلس نقالی و پردهخوانی من سرباز زدهاند و امسال هم در كنار دو كاری كه برای شركت در جشنواره آئينی و سنتی پيشنهاد دادم، كاری كه در اصل منظومه «علینامه» در بيان سجايا و مناقب حضرتعلی(ع) بود وجود داشت كه مسئولان با اجرای آن موافقت نكردند.
وی دور پيشين جشنواره آئينی و سنتی را با آنچه امسال در حال برگزاری است مقايسه كرد و گفت: دور قبل در بخش پردهخوانی قصص قرآنی، نقل داستان حضرت ابراهيم(ع) كه پيش از آن در مركز اسلامی هامبورگ آلمان اجرا كرده بودم را داشتم كه اجرای آن بسيار رضايتبخش بود اما امسال با مشاهده جدول اجراهای جشنواره كه البته اغلب آنها از كيفيت نازلی برخوردار هستند و تنها برای پر شدن جدول گنجانده شدهاند اجرای درخوری را ملاحظه نمیتوان كرد.
ورمرزيار ادامه داد: مكان نامناسبی كه برای نقالی اين دوره از جشنواره آئينی و سنتی در نظر گرفتهاند و عدم اطلاعرسانی مناسب موجب شده است كه در اغلب اجراها به جز عده اندكی از مسئولان جشنواره و مدعوين گروهها كس ديگری از اجراها استقبال نكند و نكته جالب توجه ديگر آن كه بخشی را به عنوان نقالان جوان، يادواره مرشد ترابی در جشنواره در نظر گرفتهاند كه در آن عده جوان بدون تربيت درست در زمينه نقالی و پردهخوانی به اجرای برنامه میپردازند كه نتيجه آن چيزی جز انزجار و تنفر مخاطب عام از برگزاری يكی از نابترين گونههای نمايشی نيست.
اين پژوهشگر و محقق نمايشهای آئينی و سنتی تأكيد كرد: برای رسيدن به مقامی كه بتوان در آن به شيوهای مؤثر به نقالی پرداخت نياز به ممارست و تمرين زيادی است كه متأسفانه با فقدان چهرههای سرشناس اين فن همچون مرحوم ولیالله ترابی قطعاً نياز به تربيت مؤثر نسل جوان داريم كه متأسفانه به اين مهم اصلاً توجهی نمیشود و نتيجه آن كه در آيندهای نزديك نسل نقالان، پردهخوانان و حتی تعزيهخوانان منقرض خواهند شد.
وی گفت: مسئولان دم از تكريم و تجليل از پيشكسوتان نمايشهای آئينی و سنتی میزنند در حالی كه در عمل هيچ كار مناسبی در اين زمينه به انجام نمیرسد؛ مرشد ترابی با همه تجارب و سابقه كاريش از ميان ما رفت اما پرسشی كه اينجا مطرح میشود آن كه چه اقدام مؤثری در ماندگاری سبك ويژه او در نقالی برجای ماند و آيا مسئولان حتی در ثبت و ضبط مجالسی كه ديدن هر كدام از آنها كلاس درس و كارگاه آموزشی است اقدامی صورت دادند؟
ورمرزيار در پايان افزود: عرصههای ديگر نمايشهای آئينی و سنتی ما نيز به سرنوشتی تلخ دچار شدهاند و شما در هيچ يك از بخشهای شبيهخوانی و نمايشهای صحنهای جشنواره اثری پرمحتوا كه بيانگر پيشينه غنی نمايش ايرانی به لحاظ ساختار و محتوا باشد را نمیبينيد و آثار در سطحی سهلانگارانه توليد و در جدول چيده شدهاند.
