فاصله از نگاه ما تا ديدگاه اسلام / فرهنگ تا شريعت
لباس؛ از نعمت نازل شده تا نقمت بافته شده/ تقوا سوزنی كه میدوزد
گروه اجتماعی: برخلاف تصور عموم كه لباس را وسيلهای زمينی میدانند، لباس نعمتی آسمانی و نازل شده است. وسيلهای كه در تلفيق ماديت و معنويت ظهور پيدا كرده و تقوا عامل تأثيرگذار بر شكل آن است.
خداوند در قرآن كريم از «لباس» به عنوان وسيلهای فرستاده شده از سوی خود نام میبرد، يعنی برخلاف تفكر معمول كه انسانهای اوليه را موجوداتی عريان به تصوير میكشند، انسان از بدو خلقت لباس داشته است.
البته لباس حضرت آدم و حوا در بهشت از نور بوده و بعد از خوردن ميوه ممنوعه نور محو شده و آنها خود را با برگ درختان پوشاندهاند. در حقيقت خداوند لباس را همانند تمامی چيزهايی كه به انسان داده است، نعمت میداند.
در آيه 26 سوره اعراف در همين خصوص میخوانيم: «یَا بَنِی آدَمَ قَدْ أَنزَلْنَا عَلَیْكُمْ لِبَاسًا یُوَارِی سَوْءَاتِكُمْ وَرِيشًا وَلِبَاسُ التَّقْوَىَ ذَلِكَ خَیْرٌ ذَلِكَ مِنْ آیَاتِ اللّهِ لَعَلَّهُمْ یَذَّكَّرُونَ؛ اى فرزندان آدم در حقيقت ما براى شما لباسى فرو فرستاديم كه عورتهاى شما را پوشيده میدارد و [براى شما] زينتى است و[لى] بهترين جامه [لباس] تقوا است اين از نشانههاى [قدرت] خداست باشد كه متذكر شوند».
با كمی دقت و تأمل در اين آيه میتوان فهميد كه لباس نعمت الهی است، البته زمانی كه بدن را بپوشاند و اگرچه در تهيه لباس علاوه بر عوامل طبيعی انسانها نيز تلاش میكنند، اما همه اينها به دست قدرت الهی و نازل شده از سوی اوست.
و البته پوشش و پوشاندن نيز از خداست اما برهنگی و برهنه كردن كاریست غير خدايی. مفهوم لباس نعمتی نازل شده است، امكان تفكر (همان چيزی كه تقوا بر آن تأثير مستقيم دارد) است كه قيچی به دست گرفته آن را میبرد، سوزن میشود كه تنگ يا گشاد، زشت يا زيبا، متعادل يا متفاوت میدوزد.
پوشش و آراستگی با پوشاك و لباسهای زيبا، مطلوب و محبوب خداوند است و آراستن و زينت و بهرهمندی از لباسهای زيبا تا آنجا كه به اسراف كشيده نشود، مانعی ندارد و برهنگی يعنی به مرحلهای رسيدهای كه خداوند بايد بر تو بانك زند: «مگر شما را منع نكردم».
خداوند در همان آيهای كه از لباس مادی حرف زده بلافاصله از معنويت هم سخن گفته است. يعنی معنويت در كنار ماديت و تقوا در كنار زينت وگرنه لباس میتواند وسيله اسراف، تكبر، فساد، خودنمايی، مدپرستی، شهوترانی، فخرفروشی و امثال آن باشد.
و آنگونه كه در لباس مادی پوشش عيوب، حفاظت از سرما و گرما و همچنين زيبايی مطرح است، تقوا هم عامل پوشش عيوب، نگه دارنده از گناه و مايه زيبايی معنوی انسان است.
خود را تصور كنيد پوشيده شده با نعمت الهی، نعمتی نازل شده از سوی خود خدا و يا خود را تصور كنيد كه اين نعمت را به باد فنا دادهايد و از آن نقمت ساختهايد.
ماديت و معنويت بر هم مؤثرند؛ تأثيری متقابل؛ اگر تقوا داری هر لباسی نمیپوشی، وقتی هر لباسی هم نمیپوشی يعنی در مسير تقوا هستی. صاحب دل پاك بر جسمش لباس ناپاكی نمیپوشاند و اميد است آنها كه بر جسمشان لباس شبيه لباس پاكان پوشاندهاند، به رستگاری نزديكتر باشند.
*برگرفته از كتاب دقايقی با قرآن حجتالاسلام محسن قرائتی
البته لباس حضرت آدم و حوا در بهشت از نور بوده و بعد از خوردن ميوه ممنوعه نور محو شده و آنها خود را با برگ درختان پوشاندهاند. در حقيقت خداوند لباس را همانند تمامی چيزهايی كه به انسان داده است، نعمت میداند.
در آيه 26 سوره اعراف در همين خصوص میخوانيم: «یَا بَنِی آدَمَ قَدْ أَنزَلْنَا عَلَیْكُمْ لِبَاسًا یُوَارِی سَوْءَاتِكُمْ وَرِيشًا وَلِبَاسُ التَّقْوَىَ ذَلِكَ خَیْرٌ ذَلِكَ مِنْ آیَاتِ اللّهِ لَعَلَّهُمْ یَذَّكَّرُونَ؛ اى فرزندان آدم در حقيقت ما براى شما لباسى فرو فرستاديم كه عورتهاى شما را پوشيده میدارد و [براى شما] زينتى است و[لى] بهترين جامه [لباس] تقوا است اين از نشانههاى [قدرت] خداست باشد كه متذكر شوند».
با كمی دقت و تأمل در اين آيه میتوان فهميد كه لباس نعمت الهی است، البته زمانی كه بدن را بپوشاند و اگرچه در تهيه لباس علاوه بر عوامل طبيعی انسانها نيز تلاش میكنند، اما همه اينها به دست قدرت الهی و نازل شده از سوی اوست.
و البته پوشش و پوشاندن نيز از خداست اما برهنگی و برهنه كردن كاریست غير خدايی. مفهوم لباس نعمتی نازل شده است، امكان تفكر (همان چيزی كه تقوا بر آن تأثير مستقيم دارد) است كه قيچی به دست گرفته آن را میبرد، سوزن میشود كه تنگ يا گشاد، زشت يا زيبا، متعادل يا متفاوت میدوزد.
پوشش و آراستگی با پوشاك و لباسهای زيبا، مطلوب و محبوب خداوند است و آراستن و زينت و بهرهمندی از لباسهای زيبا تا آنجا كه به اسراف كشيده نشود، مانعی ندارد و برهنگی يعنی به مرحلهای رسيدهای كه خداوند بايد بر تو بانك زند: «مگر شما را منع نكردم».
خداوند در همان آيهای كه از لباس مادی حرف زده بلافاصله از معنويت هم سخن گفته است. يعنی معنويت در كنار ماديت و تقوا در كنار زينت وگرنه لباس میتواند وسيله اسراف، تكبر، فساد، خودنمايی، مدپرستی، شهوترانی، فخرفروشی و امثال آن باشد.
و آنگونه كه در لباس مادی پوشش عيوب، حفاظت از سرما و گرما و همچنين زيبايی مطرح است، تقوا هم عامل پوشش عيوب، نگه دارنده از گناه و مايه زيبايی معنوی انسان است.
خود را تصور كنيد پوشيده شده با نعمت الهی، نعمتی نازل شده از سوی خود خدا و يا خود را تصور كنيد كه اين نعمت را به باد فنا دادهايد و از آن نقمت ساختهايد.
ماديت و معنويت بر هم مؤثرند؛ تأثيری متقابل؛ اگر تقوا داری هر لباسی نمیپوشی، وقتی هر لباسی هم نمیپوشی يعنی در مسير تقوا هستی. صاحب دل پاك بر جسمش لباس ناپاكی نمیپوشاند و اميد است آنها كه بر جسمشان لباس شبيه لباس پاكان پوشاندهاند، به رستگاری نزديكتر باشند.
*برگرفته از كتاب دقايقی با قرآن حجتالاسلام محسن قرائتی
