چشمانداز روابط ايران و اروپا در دولت يازدهم
گروه سياسی: مركز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی چگونگی روابط ايران واروپا را در دولت يازدهم مورد بررسی قرار داد.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن (ايكنا) به نقل از روابط عمومی مركز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، دفتر مطالعات سياسی اين مركز اعلام كرد: يازدهمين دوره انتخابات رياست جمهوری در ايران باعث ايجاد تغييراتی در رويكرد سياست خارجی جمهوری اسلامی ايران در چارچوب گفتمان اعتدال شده است.
بر اين اساس تنشزدايی، اعتدال، تعامل سازنده با جهان و بازسازی مناسبات ايران و كشورهای خارجی سرلوحه برنامههای دولت يازدهم قرار گرفته است. تاكيد رئيسجمهوری ايران بر مفاهيم فوق با استقبال مقامات كشورهای مختلف از جمله كشورهای اروپايی مواجه شده به گونهای كه برخی از آنها نسبت به آغاز عصر جديدی در مناسبات با ايران در دوره جديد ابراز خوشبينی كردهاند. مواضع حجتالاسلام روحانی در مناسبتهای مختلف و از جمله در مراسم تحليف رياستجمهوری نيز اميدواری اروپايیها نسبت به بهبود روابط خود با ايران را افزون ساخته است.
به طور كلی اتحاديه اروپا تحت تأثير انگيزههای مختلف نظير توسعه روابط اقتصادی و انرژی و افزايش حجم سرمايهگذاری در ايران، توسعه نفوذ در منطقه، اثرگذاری بر روند صلح خاورميانه با استفاده از نفوذ و جايگاه جمهوری اسلامی ايران، مبارزه با تروريسم و بنيادگرايی، جلوگيری از اشاعه سلاحهای كشتار جمعی و ايجاد نظام چند جانبهگرايی به جای يكجانبهگرايی آمريكا در منطقه خاورميانه و نظام بينالملل و همزمان با آن ايفای نقش يك قدرت بينالمللی اثرگذار در كنار ايالات متحده به ويژه در پرونده هسته ای ايران تلاش می كند تا روابط سياسی خود را با تهران گسترش دهد.
در مقابل، ايران نيز در راستای بهرهگيری از نفوذ اقتصادی اتحاديه اروپا در اقتصاد و تجارت بينالملل، استفاده از قدرت سياسی و بينالمللی آن در حل بحرانهای بينالمللی، جذب سرمايهگذاریهای خارجی اروپا با توجه به نيازهای كشور، استفاده از تكنولوژیهای جديد و دانش نوين اعضای اتحاديه اروپا در مسائل گوناگون، بهرهگيری از قدرت سياسی – اقتصادی آن در مقابل آمريكا و كم اثر ساختن فشارهای سياسی و اقتصادی واشنگتن به ويژه در زمينه پرونده هستهای، میتواند روابط خويش با اروپا را گسترش دهد.
در ادامه گزارش مذكور آمده است: بر اين اساس و با توجه به نگاه اغلب كشورهای اروپايی به دولت جديد ايران و نيز آغاز گفتمان اعتدالگرايی در سياست خارجی كشورمان پيشبينی میشود كه مجموعه اتحاديه اروپا درصدد بهبود و ارتقای مناسبات خود با ايران برآيد. البته لازمه بهبود روابط دو طرف آن است كه كشورهای اروپايی در مواضع اعمالی خود نسبت به ايران نيز تغييرات مقتضی را كه ضامن احترام به حقوق و منافع ايران در همه حوزهها باشد لحاظ كنند. هر گونه اقدام اروپا در تكرار سياستهای مخرب قبلی از جمله همراهی با سياستهای ضد ايرانی آمريكا و اسرائيل مانع عمدهای برای بهبود روابط دو جانبه خواهد بود. در صورت عدم تكرار اشتباهات گذشته از سوی كشورهای اروپايی، روابط با اين كشورها میتواند برای ايران نيز دارای ثمرات و آثار مثبتی باشد. نظام اسلامی میتواند با برنامهريزی مناسب و در پيش گرفتن سياست مشخص از اين فرصت استفاده مناسبی به عمل آورد. در اين ميان مجلس شورای اسلامی و كميسيون امنيت ملی و سياست خارجی در چارچوب اعمال ديپلماسی مؤثر پارلمانی میتوانند تأثير بيشتری در فرآيند تقويت روابط خارجی كشور داشته و در راستای هماهنگسازی سياستها ايفای نقش كنند.
بر اين اساس تنشزدايی، اعتدال، تعامل سازنده با جهان و بازسازی مناسبات ايران و كشورهای خارجی سرلوحه برنامههای دولت يازدهم قرار گرفته است. تاكيد رئيسجمهوری ايران بر مفاهيم فوق با استقبال مقامات كشورهای مختلف از جمله كشورهای اروپايی مواجه شده به گونهای كه برخی از آنها نسبت به آغاز عصر جديدی در مناسبات با ايران در دوره جديد ابراز خوشبينی كردهاند. مواضع حجتالاسلام روحانی در مناسبتهای مختلف و از جمله در مراسم تحليف رياستجمهوری نيز اميدواری اروپايیها نسبت به بهبود روابط خود با ايران را افزون ساخته است.
به طور كلی اتحاديه اروپا تحت تأثير انگيزههای مختلف نظير توسعه روابط اقتصادی و انرژی و افزايش حجم سرمايهگذاری در ايران، توسعه نفوذ در منطقه، اثرگذاری بر روند صلح خاورميانه با استفاده از نفوذ و جايگاه جمهوری اسلامی ايران، مبارزه با تروريسم و بنيادگرايی، جلوگيری از اشاعه سلاحهای كشتار جمعی و ايجاد نظام چند جانبهگرايی به جای يكجانبهگرايی آمريكا در منطقه خاورميانه و نظام بينالملل و همزمان با آن ايفای نقش يك قدرت بينالمللی اثرگذار در كنار ايالات متحده به ويژه در پرونده هسته ای ايران تلاش می كند تا روابط سياسی خود را با تهران گسترش دهد.
در مقابل، ايران نيز در راستای بهرهگيری از نفوذ اقتصادی اتحاديه اروپا در اقتصاد و تجارت بينالملل، استفاده از قدرت سياسی و بينالمللی آن در حل بحرانهای بينالمللی، جذب سرمايهگذاریهای خارجی اروپا با توجه به نيازهای كشور، استفاده از تكنولوژیهای جديد و دانش نوين اعضای اتحاديه اروپا در مسائل گوناگون، بهرهگيری از قدرت سياسی – اقتصادی آن در مقابل آمريكا و كم اثر ساختن فشارهای سياسی و اقتصادی واشنگتن به ويژه در زمينه پرونده هستهای، میتواند روابط خويش با اروپا را گسترش دهد.
در ادامه گزارش مذكور آمده است: بر اين اساس و با توجه به نگاه اغلب كشورهای اروپايی به دولت جديد ايران و نيز آغاز گفتمان اعتدالگرايی در سياست خارجی كشورمان پيشبينی میشود كه مجموعه اتحاديه اروپا درصدد بهبود و ارتقای مناسبات خود با ايران برآيد. البته لازمه بهبود روابط دو طرف آن است كه كشورهای اروپايی در مواضع اعمالی خود نسبت به ايران نيز تغييرات مقتضی را كه ضامن احترام به حقوق و منافع ايران در همه حوزهها باشد لحاظ كنند. هر گونه اقدام اروپا در تكرار سياستهای مخرب قبلی از جمله همراهی با سياستهای ضد ايرانی آمريكا و اسرائيل مانع عمدهای برای بهبود روابط دو جانبه خواهد بود. در صورت عدم تكرار اشتباهات گذشته از سوی كشورهای اروپايی، روابط با اين كشورها میتواند برای ايران نيز دارای ثمرات و آثار مثبتی باشد. نظام اسلامی میتواند با برنامهريزی مناسب و در پيش گرفتن سياست مشخص از اين فرصت استفاده مناسبی به عمل آورد. در اين ميان مجلس شورای اسلامی و كميسيون امنيت ملی و سياست خارجی در چارچوب اعمال ديپلماسی مؤثر پارلمانی میتوانند تأثير بيشتری در فرآيند تقويت روابط خارجی كشور داشته و در راستای هماهنگسازی سياستها ايفای نقش كنند.
