دستيابی به معنويت و اخلاق يكی از مهمترين اهداف مديريت اسلامی است
گروه اجتماعی: مدرس حوزه علميه با اشاره به وجه تمايز مديريت اسلامی با مديريتهای غير اسلامی، گفت: دستيابی به معنويت و اخلاق بعنوان يكی از مهمترين كانونهای قدرت در پيشبرد آرمانهای مادی و معنوی از اهداف مديريت اسلامی است.
حجتالاسلام والمسلمين عباسی، مدرس حوزه علميه در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه گيلان، با بيان اينكه در نظام اسلامی مديريت امری است كه از ناحيه خدا واگذار شده و مدير در درجه اول بايد خود را عبد خدا بداند، اظهار كرد: مديريت اسلامى شيوهاى از مديريت است كه در آن به تمامى افراد يك مجموعه به صورت انسانهاى مسئول و متأثر از ارزشها با جهتدهى نظام ارزشى اسلام نگريسته میشود و با مديريت علمی هماهنگی دارد و مجتهدان و آگاهان به زمان میتوانند با مراجعه به متون دينی مسائل مختلف را در زمينه مديريت استخراج كنند.
اين كارشناس دينی با اشاره به ديدگاه اسلام در مبانی نظری و علمی مديريت، متذكر شد: از آنجا كه مباحث مديريت پيرامون مبانی، اصول، روشها و اهداف قابل طرح است و به وظايفی مانند كنترل، نظارت، هدايت و برنامهريزی تأكيد فراوان دارد و حتی عدهای اين امور را جزو اصول مديريت میشمارند و از سوی ديگر نيز سبك مديريتها و ويژگیهای مديران از اهميت قابل توجهی برخوردار است، جايز نيست كه بگوييم اسلام فقط به چند توصيه اخلاقی در باب مديريت بسنده كرده و يا اركان و اصول چندگانه مديريت را هم مطرح كرده است.
مدرس حوزه و دانشگاه با اشاره به وجه تمايز و ارزشمندی مديريت اسلامی با مديريتهای غير اسلامی، تصريح كرد: در كشورهای غير اسلامی مديريت فقط روی روشها و فنون متمركز شده در حالی كه در مديريت اسلامی علاوه بر اين شاخصهها به ارزشهای اخلاقی و انسانی نيز توجه و تكيه شده است؛ لذا اگر مديری فاقد اين ارزشهای اسلامی باشد، مديريت او در جامعه اسلامی ناقص است؛ بر اين اساس يك مدير اسلامی در نظام جمهوری اسلامی زمانی مسئوليت میپذيرد بايد تعهد، صداقت و عدالت عجين با كارش باشد و اعمالش را با ارزشهای اسلامی منطبق كند.
وی به اخلاق در مديريت اشاره كرد و با بيان اينكه موضوع اخلاق مديريت، عبارت است از نفس انسان مدير، افزود: اخلاق، بحثی عميق و مفصلی است كه از دير زمان مورد توجه پژوهشگران واقع شده است و اخلاق مديريت بحثی جزئیتر و خاصتر از خود اخلاق است؛ مديريت نياز به لوازمی دارد كه مهمتر از همه اخلاق مديريتی است، زيرا اخلاق، ستون و ساختمان مديريت است و ائمه(ع) و پيشوايان دينی ما پيشقراولان اخلاق مديريتی بودهاند كه با استناد به سخنان و رواياتشان اهميت اخلاق در مديريت آشكار میشود.
حجتالاسلام عباسی ادامه داد: با توجه به جايگاه انسان در جهانبينی اسلامی و اصل كرامت و ارزش والای انسان در معارف اسلامی و تكيهای كه نظام جمهوری اسلامی ايران بر اين اصول و اعتقادات دارد، لذا كمك به مديران در كسب صلاحيتهای اخلاقی، روحانی و معنوی، تبيين ضرورت عنصر اخلاق در كنار عناصر دانش و مهارت در مديريتها، كوشش در جهت ايجاد زمينههای مناسب برای رشد معنوی و اخلاقی كارگزاران و كاركنان و دستيابی به معنويت و اخلاق بعنوان يكی از مهمترين كانونهای قدرت در پيشبرد آرمانهای مادی و معنوی از اهداف مديريت اسلامی است.
مدرس حوزه علميه به خصوصيات يك مدير در جامعه اسلامی اشاره كرد و با بيان اينكه داشتن نگاه يكسان به همه انسانها و توجه خاص به طبقه ضعيف و قشرهای مستضعف جامعه مهمترين خصوصيت اخلاقی مدير است، بيان كرد: اولين صفت يك مدير، سعه صدر میباشد و بايستی با مشكلات و سختیها و اخلاق و رفتارهای گوناگون كه مواجه میشود از خود بردباری و تحمل نشان دهد؛ دوم اينكه برخورد خوب با ارباب رجوع و گفتن سخن نيكو و مودبانه بوده و از آنجا كه ذاتا انسان احترام دارد برخوردش بايد با آنان محترمانه باشد.
وی با تأكيد بر اينكه مديريت اسلامی از قرآن نشئت گرفته و منطبق با احكام الهی است، گفت: در اسلام به مديريت از بعد ديگری نگريسته میشود و احكام آن نيز مبتنی برخواست اين و آن نمیباشد، بلكه بر اساس بينش و اعتقادات مذهبی تدوين میيابد و در اين ديدگاه انسان مخلوق و بنده خداوند متعال است و در عبوديت الله است كه به حريت و آزادی رسيده و مسير رشد و كمال را طی مینمايد؛ لذا آنچه كه مد نظر قرار میگيرد، ايجاد شرايط تعالی و تكامل وی در جهت سير الیالله است.
اين كارشناس دينی با اشاره به ديدگاه اسلام در مبانی نظری و علمی مديريت، متذكر شد: از آنجا كه مباحث مديريت پيرامون مبانی، اصول، روشها و اهداف قابل طرح است و به وظايفی مانند كنترل، نظارت، هدايت و برنامهريزی تأكيد فراوان دارد و حتی عدهای اين امور را جزو اصول مديريت میشمارند و از سوی ديگر نيز سبك مديريتها و ويژگیهای مديران از اهميت قابل توجهی برخوردار است، جايز نيست كه بگوييم اسلام فقط به چند توصيه اخلاقی در باب مديريت بسنده كرده و يا اركان و اصول چندگانه مديريت را هم مطرح كرده است.
مدرس حوزه و دانشگاه با اشاره به وجه تمايز و ارزشمندی مديريت اسلامی با مديريتهای غير اسلامی، تصريح كرد: در كشورهای غير اسلامی مديريت فقط روی روشها و فنون متمركز شده در حالی كه در مديريت اسلامی علاوه بر اين شاخصهها به ارزشهای اخلاقی و انسانی نيز توجه و تكيه شده است؛ لذا اگر مديری فاقد اين ارزشهای اسلامی باشد، مديريت او در جامعه اسلامی ناقص است؛ بر اين اساس يك مدير اسلامی در نظام جمهوری اسلامی زمانی مسئوليت میپذيرد بايد تعهد، صداقت و عدالت عجين با كارش باشد و اعمالش را با ارزشهای اسلامی منطبق كند.
وی به اخلاق در مديريت اشاره كرد و با بيان اينكه موضوع اخلاق مديريت، عبارت است از نفس انسان مدير، افزود: اخلاق، بحثی عميق و مفصلی است كه از دير زمان مورد توجه پژوهشگران واقع شده است و اخلاق مديريت بحثی جزئیتر و خاصتر از خود اخلاق است؛ مديريت نياز به لوازمی دارد كه مهمتر از همه اخلاق مديريتی است، زيرا اخلاق، ستون و ساختمان مديريت است و ائمه(ع) و پيشوايان دينی ما پيشقراولان اخلاق مديريتی بودهاند كه با استناد به سخنان و رواياتشان اهميت اخلاق در مديريت آشكار میشود.
حجتالاسلام عباسی ادامه داد: با توجه به جايگاه انسان در جهانبينی اسلامی و اصل كرامت و ارزش والای انسان در معارف اسلامی و تكيهای كه نظام جمهوری اسلامی ايران بر اين اصول و اعتقادات دارد، لذا كمك به مديران در كسب صلاحيتهای اخلاقی، روحانی و معنوی، تبيين ضرورت عنصر اخلاق در كنار عناصر دانش و مهارت در مديريتها، كوشش در جهت ايجاد زمينههای مناسب برای رشد معنوی و اخلاقی كارگزاران و كاركنان و دستيابی به معنويت و اخلاق بعنوان يكی از مهمترين كانونهای قدرت در پيشبرد آرمانهای مادی و معنوی از اهداف مديريت اسلامی است.
مدرس حوزه علميه به خصوصيات يك مدير در جامعه اسلامی اشاره كرد و با بيان اينكه داشتن نگاه يكسان به همه انسانها و توجه خاص به طبقه ضعيف و قشرهای مستضعف جامعه مهمترين خصوصيت اخلاقی مدير است، بيان كرد: اولين صفت يك مدير، سعه صدر میباشد و بايستی با مشكلات و سختیها و اخلاق و رفتارهای گوناگون كه مواجه میشود از خود بردباری و تحمل نشان دهد؛ دوم اينكه برخورد خوب با ارباب رجوع و گفتن سخن نيكو و مودبانه بوده و از آنجا كه ذاتا انسان احترام دارد برخوردش بايد با آنان محترمانه باشد.
وی با تأكيد بر اينكه مديريت اسلامی از قرآن نشئت گرفته و منطبق با احكام الهی است، گفت: در اسلام به مديريت از بعد ديگری نگريسته میشود و احكام آن نيز مبتنی برخواست اين و آن نمیباشد، بلكه بر اساس بينش و اعتقادات مذهبی تدوين میيابد و در اين ديدگاه انسان مخلوق و بنده خداوند متعال است و در عبوديت الله است كه به حريت و آزادی رسيده و مسير رشد و كمال را طی مینمايد؛ لذا آنچه كه مد نظر قرار میگيرد، ايجاد شرايط تعالی و تكامل وی در جهت سير الیالله است.
