مناظرات علمی امام باقر(ع)؛ روشی برای اثبات حقانيت شيعه
گروه اجتماعی: امام جمعه رضوانشهر امام محمد باقر(ع) را قهرمان ميدان مناظرات دانست و گفت: مناظره و گفتمان يكی از روشهای رايج برای گسترش فرهنگ بود كه امام(ع) از اين ابزار به بهترين نحو برای گسترش فرهنگ و معارف اسلامی و حقانيت شيعه بهره گرفت.
حجتالاسلام والمسلمين حبيبی، امام جمعه شهرستان رضوانشهر در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه گيلان، با بيان اينكه امام محمد باقر(ع) نمادی از علم و تقوای كاربردی در جامعه است و ابعاد شخصيت آن امام بزرگوار در جوامع اجتماعی ناشناخته است، اظهار كرد: شناخت اين شخصيت بیبديل در جهان اسلام بايد بر اساس علم و تقوا كه از اصلیترين شاخصههای آن امام همام است انجام پذيرد؛ ميراث علمی آن حضرت امروزه در كتب حديث شيعه و اهل سنت به وفور وجود دارد.
وی با بيان اينكه بسياری از دانشمندان جهان اسلام در محضر امام محمد باقر(ع) تربيت شدند و خود منشأ تحولات بزرگ علمی در جهان بودند، افزود: امام محمد باقر(ع) به باقرالعلوم يعنی شكافنده علمها شهرت دارد؛ لذا دوره جديدی را در گسترش علوم اسلامی آغاز كرد كه بعد از دوران اختناق امامت حضرت سجاد(ع) حائز اهميت است و اين دوران را میتوان دوران آغاز شكلگيری نهضت علمی اسلامی عنوان كرد؛ زندگی امام محمد باقر(ع) سراسر ايمان واقعی و عمل به منويات دين مبين اسلام بود و امام(ع) الگويی عينی برای گفتار و ايمان راستين بود.
حجتالاسلام حبيبی ادامه داد: امام محمد باقر(ع) در تمام مدت زندگی به انجام دادن وظايف خطير امامت، نشر و تبليغ فرهنگ اسلامى، تعليم شاگردان، رهبرى اصحاب و مردم، اجرا كردن سنتهاى جد بزرگوارش در ميان خلق، متوجه كردن دستگاه غاصب حكومت به خط صحيح رهبرى و راه نمودن به مردم در جهت شناخت رهبر واقعى و امام معصوم(ع) كه تنها خليفه راستين خدا و رسول(ص) در زمين است، پرداخت و لحظهاى از اين وظيفه غفلت نفرمود؛ در واقع امام(ع) تجسمی از ارزشهای والای انسانی و كمالات اخلاقی بود كه لحظه لحظه زندگی هدفمندش درسهای بزرگ انسانی را الهام میبخشد.
اين كارشناس دينی با تصريح بر اينكه امام محمد باقر(ع) تنها اكتفا به علوم دينی نمیكرد، يادآور شد: امام دريچههای گستردهای را جهت دانشپژوهان و دانشمندان باز میكرد كه خود باعث ايجاد يك نهضت علمی در جهان اسلام شد؛ دانشمندان اهل سنت در محضر آن بزرگوار به علمآموزی و كسب دانش مشغول میشدند به طوری كه يكی از دانشمندان اهل سنت اذعان میكند به اينكه «تمامی دانشمندان را در مقابل امام محمد باقر(ع) مانند كودكی عاجز میديدم كه زانوی ادب بر زمين زدهاند».
وی با اشاره به فضائل و مناقب امام محمد باقر(ع)، متذكر شد: خصلتهای پسنديده اين امام همام از جمله مناجاتهای سرشار از راز و عرفان، آگاهی به اسرار غيب، توجه به فقرا، تواضع در برابر نيازمندان، برخورد شايسته با نيازمندان، عيادت از بيماران، تربيت شاگردان برجسته و... زبانزد همه بود؛ امام باقر(ع) طی مدت امامت خود در همان شرايط نامساعد به نشر و گسترش حقايق و معارف الهی پرداخت و مشكلات علمی را تشريح نمود و جنبش علمی دامنهداری به وجود آورد كه مقدمات تأسيس يك دانشگاه بزرگ اسلامی را پیريزی كرد؛ بر اين اساس در دوران زندگی پر بركت آن حضرت علوم اسلامی و حتی غير اسلامی به رشد و شكوفائی بسيار خوبی رسيد.
حجتالاسلام حبيبی عنوان كرد: مبارزه امام محمد باقر(ع) با طاغوتهای زمان شكلی جدای از مبارزات ساير ائمه داشت و يك مبارزه علمی و عقيدتی بود؛ ضمن اينكه امام محمد باقر(ع) آخرين بازمانده حادثه كربلا بود و وجود آن حضرت به عنوان بزرگترين شخصيت علمی و دينی آن زمان حساسيت ويژه خلفای اموی را در پی داشت، به همين جهت بارها آن حضرت را مورد تهديد، فشار و اختناق قرار دادند و در آخر هم توسط خليفه اموی حشامبنعبدالملك به شهادت میرسد.
امام جمعه رضوانشهر امام محمد باقر(ع) را قهرمان ميدان مناظرات دانست و گفت: در زمان امام محمد باقر(ع) مناظره و گفتمان يكی از روشهای رايج برای گسترش فرهنگ بود كه امام(ع) از اين ابزار به بهترين نحو برای گسترش فرهنگ و معارف اسلامی بهره میگرفت و حقانيت شيعه و اصول اعتقادی خود را با قاطعيت بر همگان روشن میساخت؛ فقيهان بزرگ كه وابسته به حوزههای فكری و علمی بودند، مسائل دشوار را در محضر ايشان مطرح میكردند و از او پاسخ میخواستند تا امام را در تنگنا قرار دهند و در مقابل مردم او را به خاموشی وا دارند، اما آن حضرت با پاسخهای قانعكننده و مستدل و محكم خود آنان را به اعجاب وا میداشت و آنها در برابر هيبت و مقام علمی امام خود را میباختند و مضطرب و سرافكنده می شدند.
وی با بيان اينكه امام با استفاده از برهانهای عقلی و نقلی دشمنان را شكست میداد، گفت: بخش اصلی حركت امام باقر(ع) فرهنگی بود و ايشان در برخورد با شرايط سياسی سكوت كرد، زيرا در آن دوران زورمداران حاكم بودند؛ لذا اگر فرهنگ مردم از نظر علمی اصلاح شود زمينه مقاومت بر اساس علم به وجود میآيد؛ بايد امروز بايد با تأسی به امام محمد باقر(ع) در زمينه مقاومت مردم از طريق دينمداری و عرفان حقيقی كار كنيم، زيرا اگر باورهای دينی مردم تقويت شود، مقاومت آنها بيشتر میشود.
وی با بيان اينكه بسياری از دانشمندان جهان اسلام در محضر امام محمد باقر(ع) تربيت شدند و خود منشأ تحولات بزرگ علمی در جهان بودند، افزود: امام محمد باقر(ع) به باقرالعلوم يعنی شكافنده علمها شهرت دارد؛ لذا دوره جديدی را در گسترش علوم اسلامی آغاز كرد كه بعد از دوران اختناق امامت حضرت سجاد(ع) حائز اهميت است و اين دوران را میتوان دوران آغاز شكلگيری نهضت علمی اسلامی عنوان كرد؛ زندگی امام محمد باقر(ع) سراسر ايمان واقعی و عمل به منويات دين مبين اسلام بود و امام(ع) الگويی عينی برای گفتار و ايمان راستين بود.
حجتالاسلام حبيبی ادامه داد: امام محمد باقر(ع) در تمام مدت زندگی به انجام دادن وظايف خطير امامت، نشر و تبليغ فرهنگ اسلامى، تعليم شاگردان، رهبرى اصحاب و مردم، اجرا كردن سنتهاى جد بزرگوارش در ميان خلق، متوجه كردن دستگاه غاصب حكومت به خط صحيح رهبرى و راه نمودن به مردم در جهت شناخت رهبر واقعى و امام معصوم(ع) كه تنها خليفه راستين خدا و رسول(ص) در زمين است، پرداخت و لحظهاى از اين وظيفه غفلت نفرمود؛ در واقع امام(ع) تجسمی از ارزشهای والای انسانی و كمالات اخلاقی بود كه لحظه لحظه زندگی هدفمندش درسهای بزرگ انسانی را الهام میبخشد.
اين كارشناس دينی با تصريح بر اينكه امام محمد باقر(ع) تنها اكتفا به علوم دينی نمیكرد، يادآور شد: امام دريچههای گستردهای را جهت دانشپژوهان و دانشمندان باز میكرد كه خود باعث ايجاد يك نهضت علمی در جهان اسلام شد؛ دانشمندان اهل سنت در محضر آن بزرگوار به علمآموزی و كسب دانش مشغول میشدند به طوری كه يكی از دانشمندان اهل سنت اذعان میكند به اينكه «تمامی دانشمندان را در مقابل امام محمد باقر(ع) مانند كودكی عاجز میديدم كه زانوی ادب بر زمين زدهاند».
وی با اشاره به فضائل و مناقب امام محمد باقر(ع)، متذكر شد: خصلتهای پسنديده اين امام همام از جمله مناجاتهای سرشار از راز و عرفان، آگاهی به اسرار غيب، توجه به فقرا، تواضع در برابر نيازمندان، برخورد شايسته با نيازمندان، عيادت از بيماران، تربيت شاگردان برجسته و... زبانزد همه بود؛ امام باقر(ع) طی مدت امامت خود در همان شرايط نامساعد به نشر و گسترش حقايق و معارف الهی پرداخت و مشكلات علمی را تشريح نمود و جنبش علمی دامنهداری به وجود آورد كه مقدمات تأسيس يك دانشگاه بزرگ اسلامی را پیريزی كرد؛ بر اين اساس در دوران زندگی پر بركت آن حضرت علوم اسلامی و حتی غير اسلامی به رشد و شكوفائی بسيار خوبی رسيد.
حجتالاسلام حبيبی عنوان كرد: مبارزه امام محمد باقر(ع) با طاغوتهای زمان شكلی جدای از مبارزات ساير ائمه داشت و يك مبارزه علمی و عقيدتی بود؛ ضمن اينكه امام محمد باقر(ع) آخرين بازمانده حادثه كربلا بود و وجود آن حضرت به عنوان بزرگترين شخصيت علمی و دينی آن زمان حساسيت ويژه خلفای اموی را در پی داشت، به همين جهت بارها آن حضرت را مورد تهديد، فشار و اختناق قرار دادند و در آخر هم توسط خليفه اموی حشامبنعبدالملك به شهادت میرسد.
امام جمعه رضوانشهر امام محمد باقر(ع) را قهرمان ميدان مناظرات دانست و گفت: در زمان امام محمد باقر(ع) مناظره و گفتمان يكی از روشهای رايج برای گسترش فرهنگ بود كه امام(ع) از اين ابزار به بهترين نحو برای گسترش فرهنگ و معارف اسلامی بهره میگرفت و حقانيت شيعه و اصول اعتقادی خود را با قاطعيت بر همگان روشن میساخت؛ فقيهان بزرگ كه وابسته به حوزههای فكری و علمی بودند، مسائل دشوار را در محضر ايشان مطرح میكردند و از او پاسخ میخواستند تا امام را در تنگنا قرار دهند و در مقابل مردم او را به خاموشی وا دارند، اما آن حضرت با پاسخهای قانعكننده و مستدل و محكم خود آنان را به اعجاب وا میداشت و آنها در برابر هيبت و مقام علمی امام خود را میباختند و مضطرب و سرافكنده می شدند.
وی با بيان اينكه امام با استفاده از برهانهای عقلی و نقلی دشمنان را شكست میداد، گفت: بخش اصلی حركت امام باقر(ع) فرهنگی بود و ايشان در برخورد با شرايط سياسی سكوت كرد، زيرا در آن دوران زورمداران حاكم بودند؛ لذا اگر فرهنگ مردم از نظر علمی اصلاح شود زمينه مقاومت بر اساس علم به وجود میآيد؛ بايد امروز بايد با تأسی به امام محمد باقر(ع) در زمينه مقاومت مردم از طريق دينمداری و عرفان حقيقی كار كنيم، زيرا اگر باورهای دينی مردم تقويت شود، مقاومت آنها بيشتر میشود.
