عرفه؛ روز ابتهال و سايهگستری توفيق الهی بر سر انسانها
گروه اجتماعی: امام جمعه بابلكنار با اشاره به جايگاه دعا در روز عرفه، اظهار کرد: روز عرفه روز دعا، تضرع، ابتهال و ارتباط با خداوند است، دعا راه را برای انسان باز میكند و اخلاص به او میدهد به كارها بركت میبخشد و توفيق الهی را بر سر انسان سايهگستر میكند.
حجتالاسلام والمسلمين عباس باباييان، امام جمعه بابلكنار در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه مازندران، نمايندگی بابل با اشاره به مشخصات و ويژگیهای عرفه و عرفات، گفت: عرفات نام منطقهای وسيع در حدود 22 كيلومتری جنوب شرقی مكه واقع شده كه اين بيايان مسطح حدود 18 كيلومتر وسعت دارد و بهوسيله كوههايی به شكل نيمدايره كه در اطرافش قرار دارد مشحص شده است و حاجيان در روز نهم ذیالحجه از ظهر تا مغرب شرعی در آن منطقه حضور میيابند؛ چرا كه توقف در عرفات از اركان حج است.
وی با بيان اينكه واژه عرفات از عرفه به معنای ادراك چيزی با تفكر در آن است، افزود: در مورد علت نامگذاری عرفات چند مطلب آمده است كه يكی سخن جبرئيل به حضرت ابراهيم(ع) است مبنی بر اینکه به پيامدهای كردار خود اعتراف كن و اعمال حج خويش را بشناس. و برخی نيز حكايت كردند كه آدم و حوا در عرفات همديگر را شناختند و معرفت يافتند و به اين جهت عرفات، سرزمين شناخت نام گرفت و برخی مفسران احتمال دادند اين نامگذاری بدين جهت است كه اين سرزمين محيط آمادهای برای معرفت پروردگار است و حضرت محمد(ص) سه مرتبه فرمودند: «الحج عرفات» يعنی توقف در اين سرزمين معادل كل حج است و دعا، آمرزش الهی، كمال و تعالی انسان در عرفات بهصورت ويژه تحقق میيابد و خدا در روز عرفه به خاطر اهل عرفه به فرشتگان خود مباهات میكند و میفرمايد: به بندگانم بنگريد كه ژوليده و غبارآلود بهسوی من آمدند.
باباييان با اشاره به حكمتهای وقوف در عرفات، تصريح كرد: عرفات سرزمين اميد، رحمت و محل بخشش گناهان است و از نظر پيامبر اعظم(ص) برخی از گناهان جز در عرفات بخشيده نمیشوند و در حديثی میفرمايد: هيچ روزی مثل عرفه نيست چون بيشترين افراد از آتش نجات میيابند. و در عرفات نه تنها حجگزاران در لحظات آغازين بخشيده میشوند بلكه خانواده و همشهريانش نيز مشمول رحمت الهی میشوند، روزی حضرت علی(ع) از حضرت محمد(ص) پرسيدند: ای رسول خدا كدام يك از اهل عرفات جرم بزرگی دارد؟ پيغمبر(ص) در پاسخ فرمودند: كسی كه از عرفات برگردد درحالی كه قطع دارد بخشيده نشد. و به فرموده امام صادق(ع) يعنی اينكه از رحمت الهی مأيوس شود.
امام جمعه بابلكنار يكی ديگر از حكمتهای توقف در عرفات را درماندگی شيطان دانست و اظهار كرد: در عرفات بايد مراقب وسوسههای شيطان بود چون از مهمترين مكانهای توجه به خدا و آمرزش است و به اين جهت شيطان تلاش میكند تا انسان را از رحمت الهی بازدارد و امام صادق(ع) فرمودند: در عرفات از شيطان به خدا پناه ببريد كه شيطان بيشتر دوست دارد در آنجا به ياد شما باشد و شما را بلغزاند.
باباييان ضمن اشاره به كمال معرفت بهعنوان يكی ديگر از حكمتهای وقوف در عرفات، بيان كرد: زائر خانه خدا بايد از وقوف در عرفات و مشعر و مشاهده ازدحام جمعيت، اقوام و ملل مختلف، عرب و عجم و گريه، تضرع و استغاثه آنان به درگاه حقتعالی از پيروی هر قومی از سرهای برهنه و بدنهای كفنپوش به ياد حشر و قيامت باشد و يادآوری صحنه رستاخيز و قيامت بهعنوان يكی ديگر از حكمتهای توقف در عرفات محسوب میشود.
وی با اشاره به انتظار اجازه ورود به حرم الهی بهعنوان يكی از حكمتهای توقف در عرفات، افزود: از حضرت علی(ع) درباره مكان عرفات سؤال شد كه چرا خارج از حرم قرار گرفته است.؟ ايشان فرمودند: چون كعبه اتاق خدا است و حرم خانه او و هنگامی كه مهمان میخواهد وارد خانه شود در درب خانه میايستند و بهسوی خدا تضرع میكند، مهمان الهی نيز در عرفات توقف میكند تا مشمول رحمت الهی و بخشيده شود سپس به پاكی و معرفت وارد حرم الهی شده و به بارگاه او راه يابند.
امام جمعه بابلكنار عرفات و ولايت را يكی ديگر از حكمتهای توقف در عرفات دانست و تصريح كرد: عرفات يكی از مكانها و زمانهای جلوهگری اهل بيت(ع) است و برای ارتباط عرفات با ولايت از چند جهت قابل توجه است كه عرفات محل نزول ولايت حضرت(ع) است، محل نزول اوليه آيه اكمال و محل تجلی امام عصر(عج) است. امام صادق(ع) فرمودند: مردم به فراق امامشان گرفتار میشوند و او در مراسم حج حاضر میشود و آنان را میبيند ولی مردم او را نمیبينند. و محمدبن عثمان يكی از نواب امام عصر(عج) حكايت میكند هنگامی كه حضرت در مراسم حج حضور میيابد و بهطور طبيعی به اعمال حج مشغول شود قطعاً در عرفات حضور میيابد چرا كه وقوف در عرفات واجب و از اركان حج است.
باباييان ضمن اشاره به جلوهگری دعاهای اهل بيت(ع) در عرفات، اظهار كرد: در عرفات دعاهای متعددی از پيامبر(ص) و ائمه معصومين(ع) نقل شده كه علاوه بر اينكه انسانها را به ياد خدا میاندازد و ذكر حق را بر زبان حجگذار جاری میسازد آنها را به ياد پيامبر(ص) و ائمه معصومين(ع) میاندازد و ميان همه دعاها دعای عرفه امام حسين(ع) و ياد گريههای آن حضرت و محتوای توحيدی دعا تأثير خاص دارد و همگان را به عشقبازی با معبود سوق میدهد و ياد امام حسين(ع) و مظلوميتش را در دلها زنده نگه میدارد.
امام جمعه بابلكنار با اشاره به اذن زمان وقوف بهعنوان حكمت ديگر وقوف در عرفات، بيان كرد: از رسول خدا(ص) پرسيدند: چرا در عصر نهم ذیالحجه توقف در عرفات قرار داده شده است؟ حضرت در چاسخ فرمودند: آن عصر ساعتی است كه آدم به درگاه خدا نافرمانی و ترك اولی كردپس خدا بر امت من مقرر كرد تا در آن ساعت در بهترين مكان توقف و دعا و زاری كند و ساعتی كه مردم از عرفات خارج میشوند ساعتی است كه حضرت آدم كلمات خاص توبه را از خدا دريافت كرد و توبه او پذيرفته شد.
وی ضمن اشاره به جايگاه دعا در روز عرفه، افزود: روز عرفه روز دعا، تضرع، ابتهال و ارتباط با خداوند است، دعا راه را برای انسان باز میكند و اخلاص به او میدهدف به كارها بركت میبخشد و توفيق الهی را بر سر انسان سايهگستر میكند و دعا به معنای سخنگفتن با خدای متعال، مغز و روح عبادت، خود را به خدا نزديكديدن، حرف دل را با او د رميان گذاشتن يكی از مهمترين كارهای بندگان مؤمن و انسانهای طالب نجاه و نجات است و مظهر بندگی، تقويتكننده روح عبادت، وسيله مؤمن و ملجأ او، رابط انسان با منبع فياض علم و قدرت بوده و بشر بیرابطه با خدا و بدون عرض نياز به غنی بالذات در عرصه زندگی سرگشته و درمانده است.
باباييان مهمترين خواص دعا را ارتباط با خدا، اشناشدن با خدا، بهرهبردن از معنويات، پاكيزه و پيراستن روح و پالايش ذهن از وسوسهها دانست و تصريح كرد: دعای عرفه ياد خدا را در دلها زنده نگه میدارد، غفلت را ازانسان میزدايد، ايمان را تقويت و استمرار میبخشد، روح اخلاص و اميد را در انسان میدمد، عشق به خدا كه مظهر همه زيبايیها و خوبیها است را ايجاد میكند و موجب خودسازی، رشد فضائل اخلاقی و مقاومت در برابر چالشهای زندگی میشود.
امام جمعه بابلكنار با اشاره به ويژگیهای بهترين دعا، خاطرنشان كرد: بهترنی دعا آن دعايی است كه از سر معرفتی عاشقانه به خدا و بصيرتی عارفانه از نيازهای انسان انشاء شده باشد و فقط در مكتب حضرت محمد(ص) و اهل بيت(ع) است كه بهترين دعاها را میتوان ياقت چون در آنها خواستههايی گنجانده شده كه به اذهان افراد عادی مانند ما خطور نمیكند و انسان از زبان ائمه(ع) طلب میكند و مطالب با زبان و لحنی ادا شده كه دل را خاشع و نرم میكند و با عبارتی فصيح، بليغ بيان میشود و عشق و دلبستگی در اين دعاها موج میزند.
وی با بيان اينكه واژه عرفات از عرفه به معنای ادراك چيزی با تفكر در آن است، افزود: در مورد علت نامگذاری عرفات چند مطلب آمده است كه يكی سخن جبرئيل به حضرت ابراهيم(ع) است مبنی بر اینکه به پيامدهای كردار خود اعتراف كن و اعمال حج خويش را بشناس. و برخی نيز حكايت كردند كه آدم و حوا در عرفات همديگر را شناختند و معرفت يافتند و به اين جهت عرفات، سرزمين شناخت نام گرفت و برخی مفسران احتمال دادند اين نامگذاری بدين جهت است كه اين سرزمين محيط آمادهای برای معرفت پروردگار است و حضرت محمد(ص) سه مرتبه فرمودند: «الحج عرفات» يعنی توقف در اين سرزمين معادل كل حج است و دعا، آمرزش الهی، كمال و تعالی انسان در عرفات بهصورت ويژه تحقق میيابد و خدا در روز عرفه به خاطر اهل عرفه به فرشتگان خود مباهات میكند و میفرمايد: به بندگانم بنگريد كه ژوليده و غبارآلود بهسوی من آمدند.
باباييان با اشاره به حكمتهای وقوف در عرفات، تصريح كرد: عرفات سرزمين اميد، رحمت و محل بخشش گناهان است و از نظر پيامبر اعظم(ص) برخی از گناهان جز در عرفات بخشيده نمیشوند و در حديثی میفرمايد: هيچ روزی مثل عرفه نيست چون بيشترين افراد از آتش نجات میيابند. و در عرفات نه تنها حجگزاران در لحظات آغازين بخشيده میشوند بلكه خانواده و همشهريانش نيز مشمول رحمت الهی میشوند، روزی حضرت علی(ع) از حضرت محمد(ص) پرسيدند: ای رسول خدا كدام يك از اهل عرفات جرم بزرگی دارد؟ پيغمبر(ص) در پاسخ فرمودند: كسی كه از عرفات برگردد درحالی كه قطع دارد بخشيده نشد. و به فرموده امام صادق(ع) يعنی اينكه از رحمت الهی مأيوس شود.
امام جمعه بابلكنار يكی ديگر از حكمتهای توقف در عرفات را درماندگی شيطان دانست و اظهار كرد: در عرفات بايد مراقب وسوسههای شيطان بود چون از مهمترين مكانهای توجه به خدا و آمرزش است و به اين جهت شيطان تلاش میكند تا انسان را از رحمت الهی بازدارد و امام صادق(ع) فرمودند: در عرفات از شيطان به خدا پناه ببريد كه شيطان بيشتر دوست دارد در آنجا به ياد شما باشد و شما را بلغزاند.
باباييان ضمن اشاره به كمال معرفت بهعنوان يكی ديگر از حكمتهای وقوف در عرفات، بيان كرد: زائر خانه خدا بايد از وقوف در عرفات و مشعر و مشاهده ازدحام جمعيت، اقوام و ملل مختلف، عرب و عجم و گريه، تضرع و استغاثه آنان به درگاه حقتعالی از پيروی هر قومی از سرهای برهنه و بدنهای كفنپوش به ياد حشر و قيامت باشد و يادآوری صحنه رستاخيز و قيامت بهعنوان يكی ديگر از حكمتهای توقف در عرفات محسوب میشود.
وی با اشاره به انتظار اجازه ورود به حرم الهی بهعنوان يكی از حكمتهای توقف در عرفات، افزود: از حضرت علی(ع) درباره مكان عرفات سؤال شد كه چرا خارج از حرم قرار گرفته است.؟ ايشان فرمودند: چون كعبه اتاق خدا است و حرم خانه او و هنگامی كه مهمان میخواهد وارد خانه شود در درب خانه میايستند و بهسوی خدا تضرع میكند، مهمان الهی نيز در عرفات توقف میكند تا مشمول رحمت الهی و بخشيده شود سپس به پاكی و معرفت وارد حرم الهی شده و به بارگاه او راه يابند.
امام جمعه بابلكنار عرفات و ولايت را يكی ديگر از حكمتهای توقف در عرفات دانست و تصريح كرد: عرفات يكی از مكانها و زمانهای جلوهگری اهل بيت(ع) است و برای ارتباط عرفات با ولايت از چند جهت قابل توجه است كه عرفات محل نزول ولايت حضرت(ع) است، محل نزول اوليه آيه اكمال و محل تجلی امام عصر(عج) است. امام صادق(ع) فرمودند: مردم به فراق امامشان گرفتار میشوند و او در مراسم حج حاضر میشود و آنان را میبيند ولی مردم او را نمیبينند. و محمدبن عثمان يكی از نواب امام عصر(عج) حكايت میكند هنگامی كه حضرت در مراسم حج حضور میيابد و بهطور طبيعی به اعمال حج مشغول شود قطعاً در عرفات حضور میيابد چرا كه وقوف در عرفات واجب و از اركان حج است.
باباييان ضمن اشاره به جلوهگری دعاهای اهل بيت(ع) در عرفات، اظهار كرد: در عرفات دعاهای متعددی از پيامبر(ص) و ائمه معصومين(ع) نقل شده كه علاوه بر اينكه انسانها را به ياد خدا میاندازد و ذكر حق را بر زبان حجگذار جاری میسازد آنها را به ياد پيامبر(ص) و ائمه معصومين(ع) میاندازد و ميان همه دعاها دعای عرفه امام حسين(ع) و ياد گريههای آن حضرت و محتوای توحيدی دعا تأثير خاص دارد و همگان را به عشقبازی با معبود سوق میدهد و ياد امام حسين(ع) و مظلوميتش را در دلها زنده نگه میدارد.
امام جمعه بابلكنار با اشاره به اذن زمان وقوف بهعنوان حكمت ديگر وقوف در عرفات، بيان كرد: از رسول خدا(ص) پرسيدند: چرا در عصر نهم ذیالحجه توقف در عرفات قرار داده شده است؟ حضرت در چاسخ فرمودند: آن عصر ساعتی است كه آدم به درگاه خدا نافرمانی و ترك اولی كردپس خدا بر امت من مقرر كرد تا در آن ساعت در بهترين مكان توقف و دعا و زاری كند و ساعتی كه مردم از عرفات خارج میشوند ساعتی است كه حضرت آدم كلمات خاص توبه را از خدا دريافت كرد و توبه او پذيرفته شد.
وی ضمن اشاره به جايگاه دعا در روز عرفه، افزود: روز عرفه روز دعا، تضرع، ابتهال و ارتباط با خداوند است، دعا راه را برای انسان باز میكند و اخلاص به او میدهدف به كارها بركت میبخشد و توفيق الهی را بر سر انسان سايهگستر میكند و دعا به معنای سخنگفتن با خدای متعال، مغز و روح عبادت، خود را به خدا نزديكديدن، حرف دل را با او د رميان گذاشتن يكی از مهمترين كارهای بندگان مؤمن و انسانهای طالب نجاه و نجات است و مظهر بندگی، تقويتكننده روح عبادت، وسيله مؤمن و ملجأ او، رابط انسان با منبع فياض علم و قدرت بوده و بشر بیرابطه با خدا و بدون عرض نياز به غنی بالذات در عرصه زندگی سرگشته و درمانده است.
باباييان مهمترين خواص دعا را ارتباط با خدا، اشناشدن با خدا، بهرهبردن از معنويات، پاكيزه و پيراستن روح و پالايش ذهن از وسوسهها دانست و تصريح كرد: دعای عرفه ياد خدا را در دلها زنده نگه میدارد، غفلت را ازانسان میزدايد، ايمان را تقويت و استمرار میبخشد، روح اخلاص و اميد را در انسان میدمد، عشق به خدا كه مظهر همه زيبايیها و خوبیها است را ايجاد میكند و موجب خودسازی، رشد فضائل اخلاقی و مقاومت در برابر چالشهای زندگی میشود.
امام جمعه بابلكنار با اشاره به ويژگیهای بهترين دعا، خاطرنشان كرد: بهترنی دعا آن دعايی است كه از سر معرفتی عاشقانه به خدا و بصيرتی عارفانه از نيازهای انسان انشاء شده باشد و فقط در مكتب حضرت محمد(ص) و اهل بيت(ع) است كه بهترين دعاها را میتوان ياقت چون در آنها خواستههايی گنجانده شده كه به اذهان افراد عادی مانند ما خطور نمیكند و انسان از زبان ائمه(ع) طلب میكند و مطالب با زبان و لحنی ادا شده كه دل را خاشع و نرم میكند و با عبارتی فصيح، بليغ بيان میشود و عشق و دلبستگی در اين دعاها موج میزند.
