اسماعيل حاج حيدری، كارگردان مجموعه مستند «فرقههای سری» در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) درباره نحوه ساخت اين كار اظهار كرد: در سال 83 مستندی كار كردم كه در آن به موضوعاتی چون موسيقی زيرزمينی، دين گريزی، انحرافات فرقهای و شيطانپرستی توجه شده بود. در اين اثر تلاش كردم هر كدام از اين بخشها را به صورت مجزا مورد تجزيه و تحليل قرار دهم، همين طور به ارتباط اين حوزه نسبت با يكديگر هم پرداختهام.
وی افزود: ساخت اين مجموعه مستند حدودا شش سالی زمان برد تا آماده پخش شود، اما هيچگاه فرصت نمايش پيدا نكرد، البته مديران از آن استقبال كردند، اما معتقد بودند اين كار قابل پخش از سينما نيست. به هر حال اين فيلم هم اكنون پس از هشت سال شبكه مستند نسبت به پخش آن اقدام كرده است. نكته ديگر درباره اين كار اين است كه من برای آشنايی بيشتر با اين گروه به جمعهای آنها نفوذ كردم، پس كاری كه انجام دادم نگاهی كارشناسانه دارد.
اين فيلمساز ادامه داد: تفاوت كار من با مستندهايی چون «شوك» اين است كه در آن نابازيگران، بازی میكنند، خصيصهای كه سبب میشود در كار اشتباهات تحقيقی و پژوهش به وفور مشاهده شود، به نحوی كه برخی شبكههای خارجی از آن به عنوان جوك نام بردند. در كلامی كارهايی چون «شوك» با توهم توطئه نگاهی غيرعلمی به اين حوزه داشت، همچنين بهرهای كه از نمادها میبرد تا حد بسياری از داشتههای علمی بری بود، اما من شش سال با اين گروهها بودم تا بتوانم تصويری درست و واقعی از آنها ارائه دهم. برای همين وقتی از نمادها سخن میگويم از مشاوره اسطورهشناسان و باستانشناسان بهره بردهام.
وی ادامه داد: استفاده از نظر كارشناسان تنها به محققان داخلی خلاصه نشد، بلكه از باستان شناسان خارجی هم در اين حوزه استفاده كرديم. برای همين در اين مجموعه از 27 كارشناس خارجی و 24 كارشناس داخلی استفاده شد. در اين ميان ما همكاری خوبی با حوزه علميه قم و بخش اديان و مذاهب اين مركز داشتيم. نكته ديگر اينكه ما دو گرايش را در بحث شيطان پرستی شاهد هستيم. ابتدا گروههای مذهبی كه مدعی ارتباط با امام زمان(عج) و ... بودند، سپس گروههای غيرمذهبی كه در آن به اديان شرقی و سرخپوستی توجه میشد.
حاج حيدری متذكر شد: متاسفانه آن زمانی كه من شروع به كار در اين حوزه كردم مديران وقت به نوعی مرا سرزنش كردند كه چرا در اين زمينه كار میكنم، چون معتقد بودند چنين مسائلی در كشور ما وجود ندارد، اما امروز میبينيم كه برعكس آن زمان كه منكر اين مسائل بودند، امروزه به شكلی افراطی به در پی پرداختن به اين موضوعات هستند. اقدامی كه صحيح نيست، چون نوعی بزرگنمايی از آنها بوده و به نوعی تبليغ برای آنها محسوب میشود.
وی با بيان اينكه گرايش به سوی انحرافات تا حدودی نشئت گرفته از كم كاری ماست، گفت: نمیتوانيم چشمانمان را به روی حقيقت ببنديم، چون درصد بالايی از كم كاری ما در حوزه دين سبب شده چنين انحرافاتی به وجود آيد. برای گفته خود مثالی میزنم كه تاسف آور است. آمار نشان میدهد كه 75 درصد از افرادی كه در خارج از كشور مسلمان میشوند جذب وهابيت میشوند، در صورتی كه اگر زيبايیهای تشيع به درستی تبليغ شود شاهد گرايش بسياری به سمت تشيع خواهيم بود.
كارگردان مجموعه مستند «فرقههای سری» درباره برنامه كليسای خانگی كه در برخی شبكههای ماهوارهای پخش میشود هم توضيح داد: مسيحيت مورد نظر برنامههای كليسای خانگی از نوع مسحيت تبشيری است كه متكی بر باورهای اوانجليستی و پروتستانی است. شبكه نجات مثال بارز اين مطلب است كه تمركز خود را روی مسيحيت تبشيری استوار كردهاند و تا حدودی هم توانستهاند جذب مخاطب كنند. مسئلهای كه دليل عمدهاش از كم كاری تبليغی ما نشئت میگيرد.
حاج حيدری در پايان خاطرنشان كرد: توجه به انحرافات فرقهای تنها محدود به مذهب نمیشود، بلكه در حوزه ادبيات و ورزش هم ما شاهد اين انحرافات هستيم. برای مثال برخی رويكردهايی كه در يوگا وجود دارد و يا برخی آثار پائولو كوئليو گواه بارز اين انحرافات هستند. راه مقابله با اين انحرافات نيز اين است كه در ابتدا بايد آنها را دقيقا شناخت تا بتوان به درستی نقاظ ضعف آنها را برای جوانان هويدا كرد، كاری كه ما در مستند «فرقههای سری» در پی آن هستيم.