عليرضا صدرا، عضو هيئت علمی دانشگاه تهران در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) با اشاره به مسئله اعتدال و اهميت آن در اسلام گفت: اعتدال و تعادل كه از وجوه عدالت محسوب میشود به معنای ميانهروی و رعايت تناسب و توازن در امور است و اين تناسب بايد در عرصه شخصی، جمعی و بينالمللی وجود داشته باشد.
وی افزود: اعتدال اجتناب از افراط و يا در سوی مقابل تفريط و نفی افراط و تفريط است؛ همانگونه كه در روايات آمده «لا جبر و لا تفويض بل امر بينالامرين»، اين نكته مهم است كه عدالت و اعتدال در اسلام به ويژه تفكر شيعی اصل بنيادين، محوری و غايی است و ضروت اين امر ذاتی و عقلی است، يعنی همه انسانها ضرورت عدالت را تأييد میكنند و خواهان اجرای آن هستند و اين نكته به قدری بديهی است كه حتی فرعون كه ظلمهای فراوانی كرده بود اگر به او ظالم میگفتند ناراحت میشد.
عضو هيئت علمی دانشگاه تهران يكی از كاركردهای اعتدال را تناسب ميان دافعه و جاذبه خواند و افزود: اگر دافعه در جامعه بيش از جاذبه بود جامعه ضعيف خواهد شد و اگر جاذبه بر دافعه غلبه كند جامعه ذليل میشود و رسالتها و اهداف خود را از دست میدهد، اين امر حتی به بدن انسان نيز تسری پيدا میكند؛ بدن اسنان نيز بايد دافعه و جاذبه داشته باشد به اين معنا كه اكسيژن دريافت و گاز كربنيك را خارج كند.
نماينده اسبق مجلس شورای اسلامی عنوان كرد: همچنين اعتدال جمع بين شدت و حدت است؛ در دين حضرت موسی(ع) شدت وجود دارد و بعدها يهوديان اين شدت را تبديل به خشم و خشونت كردند و بعدها حضرت عيسی(ع) ظهور و اين خشم و خشونت را به رحمت و شفقت تبديل كرد اما پيروان ايشان آن را به رهبانيت مبدل ساختند.
عضو هيئت علمی دانشگاه تهران با اشاره به ظهور دين اسلام اظهار كرد: دين اسلام هم شدت موسوی و هم رحمت عيسوی را با خود به همراه آورد، اعتدال به معنای نفی اين دو موضوع نبود بلكه جمع آنها بود و آيه «مُّحَمَّدٌ رَّسُولُ اللَّهِ وَالَّذِينَ مَعَهُ أَشِدَّاء عَلَى الْكُفَّارِ رُحَمَاء بَیْنَهُمْ»، ناظر به اين مسئله است، در واقع دين پيامبر(ص) جمع بين حب و بغض، جاذبه و دافعه، تولی و تبری و رضا و تسليم است.
نماينده اسبق مجلس شورای اسلامی با بيان اينكه اين اعتدال در تفكرات امام خمينی(ره) وجود داشت، گفت: در صحنههای انقلاب جاذبه و دافعه امام را همگان مشاهده میكردند و اين جاذبه و دافعه مبتنی بر دين اسلام در سخنان و نگاه رهبر كبير انقلاب اسلامی هويدا بود.
عضو هيئت علمی دانشگاه تهران گفت: بايد شدت به اندازه باشد و خداوند نيز فرموده است: «إن رحمتی سبقت غضبی»، لذا دين اسلام و نظام جمهوری اسلامی دين و نظامی جامع و جهانی هستند و قرآن كريم تك بعدی نيست و در آن جهاد، قتال، شدت نسبت به دشمنان و رحمت نسبت به دوستان وجود دارد.
صدرا با اشاره به برخی كجرویها گفت: برخی كه از نظر ذهنی بيمار و تكانديش هستند به دنبال آيات قتال قرآن كريم هستند و دين اسلام را دين قتال معرفی میكنند و برخی افراد كه سست عنصر هستند تنها به آيات صلح قرآن توجه دارند و منظور آنها نيز سازش با دشمنان است، اما واقعيت اين است كه دين اسلام دين حق، اعتدال و توحيد است.
عضو هيئت علمی دانشگاه تهران گفت: دين اسلام جمع ميان حب و بغض است؛ حب نسبت به خوبیها، حسنات، زيبايیها و بغض نسبت به بدیها، جهالتها و دشمنیها و اصل دراين ميان عدالت و حق است، اگر اين دو با صلح به پيش برود صلح در اسلام اولويت دارد، ابتدا بايد با ديگران مذاكره و گفتوگو كرد اما حق مسلمانان با مذاكره محقق نشد و دشمنان عدالت را تضييع كردند بايد شدت نشان داد و اينجا جای سازش نيست، لذا اولويت هرچند با صلح است اما اصالت با حق و عدالت است.
نماينده اسبق مجلس شورای اسلامی افزود: برای روشن شدن اين موضوع میتوان به حمله صدام به ايران اشاره كرد، با تجاوز صدام به ايران، امام(ره) به او تذكر میدهند اما صدام به سخن ايشان توجه نمیكند و امام دستور جهاد میدهند و مردم و جوانان برای دفاع از وطن و بر زمين نماندن فرمان رهبر خود عليه دشمن بعثی مقاومت میكنند و صدام با خواری شكست میخورد.
ادامه دارد ...