قرآن و نهجالبلاغه؛ گنجینه بینظیر مهارتهای زندگی
گروه اجتماعی: دین مبین اسلام برای تمامی ابعاد زندگی آداب و روشهای خاصی ارائه کرده اما متأسفانه کمتوجهی نسبت به این روشها و رفتارها سبب شده آسیبهای اجتماعی به زندگی فردی و اجتماعی افراد زیان وارد کند.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، خانواده رکن اساسی جامعه انسانی است و شرط پویایی و استواری آن، وجود روابط صحیح و پایدار میان همسران است. تحصیل معرفت به اینگونه روابط، نیازمند آشنایی هر یک از اعضا با وظایف و حقوق خویش است. قرآن کریم بهعنوان عالیترین راهنمای حیات بشر بهترین هدایتگر در این مسیر است.
اولین شرط داشتن جـامعهای سـالم و پـویا، سـلامت و پـایداری خانـواده اسـت. همه دستاوردهای علمی و هنری بشر در سایه خانوادههای سالم و امن پدید آمده است. علاوه بر این، کارایی و ارزش علم و هنر نیز در صورت برپایی خانواده است و بدون خانواده، نهتنها هویت انسانی بشر نابود میشود، بلکه همه تلاشهای فردی و اجتماعی نیز در حقیقت بیثمر و نافرجام خواهد ماند.
با توجه به رشد و توسعه زندگی آدمی و پیچیدگیهای ارتباطی وی با دنیای درون و بیرون، آموزش مهارتهای زندگی، ضرورتی انکارناپذیرست.
خوشبختانه و البته برخلاف تصور موجود، دین، آموزههای فراوانی در حوزه مهارتهای زندگی دارد؛ آموزههایی که یا دیده نشدند و یا به درستی فهم نشدند. به جهت جایگاه مهمی که رضامندی از زندگی در تکامل معنوی دارد، اولیای دین آموزههای فراوانی را به پیروان خود آموختهاند.
رسول خدا(ص) در کنار تعالیم قدسی و ملکوتی خویش، مهارتهای زندگی را به پیروان خود و حتی کسانی همانند امام على(ع)، ابوذر غفاری و دیگران مىآموزد. امام على(ع) نیز مهارتهای زندگی را به یاران خود مىآموختند. از بقیه معصومین(ع) نیز همین مسئله ثبت است.
یکی از دغدغههای دین، رضایتمندی از زندگی است
قرآن کریم نیز در این زمینه آموزههای مهمی دارد. بنابراین یکی از دغدغههای دین، رضایتمندی از زندگی است و یکی از رسالتهای آن آموزش مهارتهای زندگی کردن به پیروان خویش است. متأسفانه این بخش از آموزههای دینى کمتر مورد توجه واقع شده و یا اصلاً مورد توجه قرار نگرفتهاند. هدف برنامه مدیریت رفتار صحیح در قرآن و حدیث آن است که بخشی از این آموزهها را ارائه کند تا زندگی اهل ایمان را نشاط و شادمانی بخشد، و نگاهی نو در این زمینه بگشید تا پژوهشهای لازم درا ین زمینه انجام شود.
اسماعیل خانجانی، رئیس اداره بهزیستی خمین در همین رابطه در گفتوگو با خبرنگار ایکنا، گفت: هماهنگی با نیازهای زندگی امروز، تغییرات ساختار خانواده، شبکه پیچیده ارتباطات انسانی و تنوع آن، نیازمند آموزش مهارتهای زندگی است.
وی تصریح کرد: همدلی و برقراری روابط احترام آمیز متقابل، روابط صادقانه و درست زناشویی، مهارتهای دوستیابی و ادامه دوستی، روشهای برخورد با مردم و رعایت حقوق شهروندی، رعایت حقوق همسایگان، احترام به والدین و روابط محبتآمیز والدین و فرزندان، روشهای اصیل تربیت فرزندان بر اساس آموزههای اسلامی، مهارتهای خرید و فروش و غیره در مکتب اسلام، آداب زندگی نامیده میشود که امروزه با عنوان مهارتهای زندگی سبب بهتر زیستن، شاد زیستن، سلامت روان و آرامش فرد میشود.
وی درباره تعریف مهارتهای زندگی، گفت: مهارتهای زندگی مجموعهای است از تواناییها که زمینه سازگاری فرد را با محیط و جامعه فراهم میکند همچنین مهارتهای زندگی شامل مجموعهای از تواناییها هستند که قدرت سازگاری و رفتار مثبت و کارآمد را افزایش میدهند و در نتیجه فرد میتواند بدون اینکه به خود یا دیگران صدمه بزند، مسئولیتهای مربوط به نقش اجتماعی خود را میپذیرد و با چالشها و مشکلات روزانه زندگی به شکل مؤثر روبرو میشود.
خانجانی ادامه داد: نبود مهارت و تواناییهای عاطفی، روانی و اجتماعی، افراد را در مواجهه با مسائل و مشکلات آسیبپذیرتر کرده و آنان را در معرض انواع اختلالات روانی، اجتماعی و رفتاری قرار میدهد و یادگیری این مهارتها ویژه یک گروه سنی خاص نیست؛ بلکه آموزش آن برای تمامی گروههای سنی از پیش دبستانی تا ازدواج و پس از آن ضروری است.
وی با بیان اینکه مهارتهای زندگی سبب ارتقای سلامت روان افراد میشود، گفت: مهارتهای زندگی شامل مهارتهای خودآگاهی، حل مساله و تصمیمگیری، مدیریت استرس، کنترل خشم و مقابله با آن، مهارتهای ارتباطی، روابط بین فردی، دوستیابی، تفکر خلاق، مدیریت هیجان و تفکر نقادانه است.
رئیس اداره بهزیستی خمین ادامه داد: توانایی ارتباط مؤثر با دیگران و روشهای گفتوگو به فرد کمک میکند تا بتواند به صورت کلامی و غیرکلامی و مناسب با فرهنگ جامعه و موقعیت، نظرات خود را بیان و هیجانات خود را ابراز کند و نیز هنگام نیاز از دیگران درخواست کمک و راهنمایی کند.
مجری آموزش مهارتهای زندگی در خمین در ادامه، تصریح کرد: با توجه به اینکه فرد در زندگی روزمره در زمینههای فردی و اجتماعی نیاز به الگو دارد که باید محور آن فرهنگ و مهارتهای دینی و ملی باشد، زیرا دین مبین اسلام برای تمام ابعاد زندگی آداب و روشهای خاصی ارائه کرده اما متأسفانه کمتوجهی نسبت به این روش ها و رفتارها سبب شده آسیبهای اجتماعی به زندگی فردی و اجتماعی افراد زیان وارد کند.
وی مهمترین علل طلاق، ناموفق بودن در زندگی زناشویی، اعتیاد، فرار از منزل و خودکشی را کمرنگ بودن مهارتهای زندگی عنوان کرد و افزود: از زمانی که آموزش مهارتهای زندگی به نوجوانان و زوجهای جوان این شهرستان آغاز شده است آمار آسیبهای اجتماعی و طلاق کاهش یافته است.
خانجانی اظهار کرد: این اداره 700 نفر را در روستاها، 150 نفر را در مناطق آسیبپذیر، 75 مهد و پیش دبستانی، 300 دانشجو ودانش آموزان دختر مقطع متوسطه را تحت پوشش دورههای آموزشی مهارتهای زندگی قرار داده است.
وی برگزاری کارگاه یک روزه آشنایی خانوادهها با خطرات شبکههای ماهوارهای با حضور 60 نفر را از دیگر اقدامات این اداره در راستای پیشگیری از معضلات و آسیبهای اجتماعی بیان کرد.
مجری آموزش مهارتهای زندگی در خمین در پایان با بیان اینکه آموزش مهارتهای زندگی از اوایل قرن 20 در غرب آغاز شده است، یادآور شد: بیش از یکهزار و 400 سال پیش مهارتهای زندگی را ما در مجموعه آموزههای قرآنی، نهجالبلاغه و رفتار ائمه اطهار(ع) داشتهایم اما کمتر به این گنج گرانبها توجه کردهایم و در زندگی خود کمتر از این آموزهها استفاده کردهایم.
