
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، روز جهانی معلولان روزی است که در آن نگاه ویژهای به این قشر از جامعه میشود و میتوان گفت در این روز افراد معلول برای ساعاتی بهعنوان شهروند پذیرفته میشوند. در این روز این قشر نه چندان کم از جامعه را جور دیگر باید دید.
دوازدهم آذر از سوی سازمان ملل بهعنوان روز جهانی معلولان نامگذاری شده است. هدف از بزرگداشت روز جهانی افراد دارای معلولیت ترویج درک صحیح از مسائل و حقوق مربوط به افراد دارای معلولیت و آگاه کردن مردم از منافع حاصل از ادغام این افراد درهمه جنبههای سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی جوامع آنها است. در واقع با تکیه بر برنامه جهانی اقدام که در سال 1982 به تصویب مجمع عمومی سازمان ملل رسید، هر سال در این روز به منظور دستیابی برابر به حقوق بشر و مشارکت اجتماعی افراد معلول، برنامههایی مشخص و اجرا میشود.
با وجود تمامی پیشرفتهای علم پزشکی متأسفانه سالانه در جهان شاهد تولد میلیونها افراد با معلولیتهای جسمی و ذهنی هستیم. از طرف دیگر؛ به دلیل حوادث مختلف زندگی روزمره اعم از حوادث طبیعی مانند زلزله و سیل یا حوادث غیرطبیعی مثل جنگ و حوادث رانندگی یا کار هرساله شمار زیادی نفر دچار معلولیت میشوند.

طبق آمار سازمان جهانی بهداشت؛ در حال حاضر500 میلیون نفر معلول در جهان وجود دارد که قریب 80 درصد آنها در کشورهای جهان سوم به سر میبرند. یک سوم این معلولان را که کودکان تشکیل میدهند؛ یعنی انسانهایی که در آغاز زندگی قرار دارند و باید عمری را با معلولیت سپری کنند.
حضور افراد معلول در جامعه و دادن نقش به آنها به مثابه یک امر اجتماعی مورد توجه سازمانهای بینالمللی پیشنهاد دهنده مشارکت معلولان در توسعه فعالیتهای اجتماعی مورد پذیرش اکثر کشورهای جهان قرار گرفته است.
این حضور در حقیقت استفاده از بخشهایی از بدنه جامعه انسانی است که نتوانستهاند تاکنون نقش فعالی را برای ابراز وجود و تثبیت موقعیت انسانی و اجتماعی و اقتصادی ایفا نماید.
در جهت این امر مهم نهتنها نهادها و سازمانهای مسؤل ارائه خدمات به معلولین مانند وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، سازمان بهزیستی کشور، سازمان آموزش و پرورش استثنایی، بنیاد شهید و امورایثارگران، کمیته امداد و ... از جایگاه ویژهای برخوردار هستند؛ بلکه همه دستگاههایی اجرایی کشور به فعالیت همه جانبه و هماهنگ فراخوانده میشوند و نهایتاً انتظار میرود که دولت بتواند چنین رویکردی را در تمامی زمینههای فرهنگی و با استفاده از تمامی وسایل ارتباط جمعی وارد ساخته و فرهنگ نوینی از مشارکت همهجانبه و کامل مردمی بیافریند.
سازمان بهزیستی کشور به موجب لایه قانونی مورخ4/24 /59 در راستای تحقق مفاد اصول سوم، بیست و یکم و بیست و نهم قانون اساسی جمهوی اسلامی ایران، تشکیل شده است و هدف سازمان بهزیستی شناسایی، پیشگیری و اصلاح بخش عظیمی از مسائل مبتلا به جامعه از جمله آسیبهای اجتماعی و معلولیتهاست.
اسماعیل خانجانی، رئیس اداره بهزیستی خمین در این رابطه در گفتوگو با خبرنگار ایکنا، گفت: هماکنون دو هزار و 225 معلول (جسمی – حرکتی، نابینا، ناشنوا، ضایعه نخاعی) تحت پوشش اداره بهزیستی خمین هستند و هدف سازمان بهزیستی شناسایی، پیشگیری و اصلاح بخش عظیمی از مسائل مبتلا به جامعه از جمله آسیبهای اجتماعی و معلولیتهاست.

وی افزود: معلولان جامعه میخواهند از فرصتهای برابر اجتماعی استفاده کنند اما ادارات خمین یا رمپ ندارند و اگر هم دارند استاندارد نیست و بسیاری از ادارات دارای طبقات هستند که همین مورد سبب بروز مشکلات برای معلولان شده است.
این مقام مسئول دیگر مشکلات افراد معلول را شغل و مسکن و آینده آنان بیان کرد و ادامه داد: افراد معلول هم مانند دیگران میخواهند شغل مناسب و مورد علاقه، موقعیت اجتماعی، مسکن و همسر و زندگی سالم داشته باشند، ولی متأسفانه در این زمینهها به ویژه در مورد شغل و آینده فرد معلول هنوز اقدام جدی صورت نگرفته است.
خانجانی افزود: طبق مصوبه مجلس شورای اسلامی سه درصد از کارکنان شرکتها و ادارهها باید از افراد معلول باشند اما این طرح هنوز اجرا نشده است و این در حالی است که بیشتر افراد معلول دارای تحصیلات لیسانس هستند.
رئیس اداره بهزیستی خمین بیشترین مشکلات افراد معلول را مربوط به خود و خانوادههای آنها عنوان کرد و گفت: معلولین جامعه و خانوادههای آنها معلولیت را باور نکردهاند و به همین خاطر است که جامعه آنها را نمیپذیرد زیرا تا وقتی که معلول از خانه بیرون نیاید چگونه افراد دیگر مثل مهندسانی که مدارس و مکانهای عمومی را طراحی میکنند بفهمند فرد معلولی در جامعه هست که باید برای رفت و آمدشان مناسب سازی شود.
وی خاطرنشان کرد: اگر معلولی در جامعه غرورش خدشهدار میشود یا اگر نمیتواند از جدول مرتفع حاشیه خیابان عبور کند به دلیل عدم شناخت او از سوی جامعه و از جانب مسئولانی است که متولی شهرسازی هستند.
خانجانی گفت: باید بپذیریم که شهروندی به نام معلول داریم و منظور این پذیرش، یک پذیرش آماری نیست؛ بلکه منظور این است که بپذیریم یک شهروند معلول داریم که به تحصیل، اشتغال، تفریح، مراجعه به سازمانها و ... نیاز دارد.
محمدرضا خلج، عضو هیئت مدیره جامعه معلولین خمین که خود سالهاست همنشین صندلی چرخدار است، گفت: عدم مناسبسازی ساختار شهری یکی از مشکلات بزرگی است که معلولان هر روز با آن مواجه هستند و به دلیل مناسب نبودن خیابانها و پیاده روها معلولان مجبورند برای انجام کوچکترین کارهایشان از آژانس استفاده کنند که همین مورد سبب پرداخت هزینههای زیادی میشود.

وی ادامه داد: در خمین هیچ پارک یا مکان تفریحی و فضای سبزی وجود ندارد که در آن شرایط معلولان بخصوص افرادی که بر روی صندلی چرخدار می نشینند را در نظر گرفته باشد.
خلج با بیان اینکه یکی از نیازهای امروز معلولین ما استفاده از عابر بانکهاست، اضافه کرد: عابر بانکها وضعیت مناسبی ندارند و معلولان نمیتوانند از خدمات عابر بانکها استفاده کنند.
وی گفت: معلولین باید بیشتر توانایها و استعدادهای خودشان در هر زمینهای چه فرهنگی و چه ورزشی باشد در معرض ظهور قرار دهند تا مردم بیشتر با این افراد و توانایها و استعدادهایشان آشنا پیدا کنند و مسئولان باید برای تحقق آن بسترسازی کنند.
بارها شنیدهایم که معلولیت محدودیت نیست و افرادی که از لحاظ جسمی یکی از اعضای بدنشان مشکل دارد انسانهایی هستند که میتوانند کارهایی را انجام دهند که شاید افراد سالم نتوانند.
ورزش یکی از حوزههایی است که افراد معلول توانسته اند در آن بدرخشند و تیم های مختلف ایران بارها در مسابقات پارا المپیک مقام قهرمانی کسب کردهاند. تیم والیبال نشسته بانوان شهرستان خمین با وجود اینکه تیمی نوپاست اما توانسته است به رغم مشکلات روی پای خود بایستد.
منصوره سلیمانی یکی از اعضای تیم والیبال نشسته خمین، گفت: افراد معلول به ویژه جسمی ـ حرکتی به علت اینکه از یک قسمت بدن بیشتر استفاده میکنند برای حفظ سلامتی باید ورزش کنند.
وی افزود: ورزش باعث شده تا من و دوستانم بتوانیم افرادی که مانند خودمان معلولیت دارند را از خانه و عزلت بیرون آوردیم و در یک ورزش گروهی شرکت کنیم.
سلیمانی با اشاره به فرهنگ غلطی که در جامعه و خانوادهها نسبت معلولن وجود دارد، ادامه داد: جامعه تصور میکند افرادی که معلول هستند یا باید با احساس ترحم به آنها رفتار کرد یا تحقیرشان کرد در صورتی که ما هم میخواهیم مانند بقیه مردم زندگی کنیم و از امکانات شهرمان استفاده کنیم.
این بانوی ورزشکار گفت: بعضی از اعضای تیم با اینکه بازیکنان خوبی هستند اما به خاطر مسئله رفت و آمد و اینکه باید هزینه زیادی را بپردازند ترجیح دادند در خانه بنشینند.
وی تنوع ورزشهای مخصوص معلولان را در خمین محدود عنوان کرد و گفت: افراد معلول دوست دارند امکانات ورزشهای انفرادی مثل پرتاب نیزه و پرتاب دیسک و دو ومیدانی هم برایشان فراهم شود.
سلیمانی با بیان اینکه انگیزهها باید بزرگ باشد تا انسانها هم بزرگ شوند، ادامه داد: نگاه تیم والیبال نشسته خمین به پاراالمپیک است.
مریم مجدی، یکی از نابینایان خمین و معلم مدرسه کودکان استثنائی نیز در این زمینه، گفت: آگاهی نداشتن مردم از وضعیت معلولان و نگرش منفی جامعه نسبت به این افراد ریشه تمام مسائل و مشکلات این قشر جامعه است.
وی ادامه داد: وقتی دانشگاههای شهرستان برای معلولان مناسبسازی نشده است چطور از این افراد توقع داریم که تحصیلات بالا داشته باشند؟ وقتی حتی سرویسهای بهداشتی در سطح شهر و مکانهای عمومی برای استفاده یک فرد معلول مناسب نیست چگونه انتظار داریم این افراد حضور بیشتری در جامعه داشته باشند.
این بانوی شاعر نابینا گفت: باید افراد معلول با سایر مردم ارتباط سالم برقرار کنند و از راههای ایجاد ارتباط ها ازطریق مجله و کتاب خواندن و کار کردن است. افراد معلول با خواندن کتاب فکر و معلوماتشان بالا میرود و با کار کردن توانایها و فعالیتهایشان به مردم ثابت میشود اما در شهرستان خمین کتابخانهای که با کمترین مناسبسازی با شرایط معلولان را داشته باشد وجود ندارد.
مجدی ادامه داد: مفهوم عدالت اجتماعی در تحصیل، اشتغال، تفریح و حتی داشتن رسانه برای نابینایان به اندازه کافی معنا نشده است و از جامعهای که افراد نابینا را فقط به علت ندیدن با بیان ضرب المثلهایی بیاساس آزار کلامی میدهند چگونه میتوان انتظار درک این قشر را داشت.
این معلم نابینا خاطرنشان کرد: تبعیض دو جانبه جنسیت و معلولیت در زندگی زنان معلول آنها را دچار مشکلات فراوان اجتماعی و فرهنگی کرده است و زنان را چند برابر مردان معلول به محرومیت و انزوا کشیده است.
بدون تردید انسانهایی که نمیبینند، انسانهایی که توان راه رفنتن ندارند، انسانهایی که سالهاست در دنیای خودشان خود زندگی میکنند نگاه پرترحم جامعه و مسئولان را نمیخواهند. آنها فریاد میزنند از عصای سفیدی که میشکند و صندلی چرخداری که گاه از حرکت باز میایستد. آنها رنج میکشند از باور انسانهایی که نمیخواهند آنها را بپذیرند و باور کنند که هستند و وجودشان پر از هستی است.
خیلی خوب و کامل بود ممنون