نشستی با محتوای نقد و بررسی از جنس «روایت نخلهای ابوحمیظه»
گروه هنر: نشست نقد و بررسی کتاب «روایت نخلهای ابوحمیظه» از سوی بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس استان خوزستان تشکیل شد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خوزستان، نخستین نشست از سلسله نشستهای تخصصی ادبیات داستانی دفاع مقدس با موضوع نقد و بررسی کتاب «روایت نخلهای ابوحمیظه» تالیف حسنه عفراوی، امروز پنجشنبه 20 آذر از سوی بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس استان خوزستان و با همکاری بسیج هنرمندان استان در محل بنیاد و با حضور سید جلال حسینی، مدیر واحد ادبیات بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس خوزستان، رضا سالمی شهردار ابوحمیظه، حسنه عفراوی گردآورنده اثر و نویسندگان و صاحبنظران استان برگزار شد.
در ابتدای این نشست عبدالصاحب رومزیپور، مسئول انجمن ادبیات داستانی بسیج هنرمندان خوزستان با بیان اینکه از جمله برنامههای بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس استان، برگزاری نشستهای نقد آثار حوزه دفاع مقدس با هدف آمادهسازی ذهنیتها به سوی نقد سالم است، کتاب «روایت نخلهای ابوحمیظه» را به اختصار معرفی کرد و گفت: این کتاب روایت سادهای از وقوع جنگ در روستای ابوحمیظه به نویسندگی حسنه عفراوی بوده که شامل 28 خاطره از یک رویداد و حادثه است. موضوع اصلی کتاب نیز حمله دشمن به این روستا است.
در ادامه این نشست، نویسندگان و منتقدان به بیان نقدهای خود پیرامون این کتاب پرداختند. از جمله سید فرزانه حسینی کارشناس ادبی بیان خاطرات از زبان زنان و بهرهگیری از زبان عامیانه را از نقاط جالب توجه در این اثر دانست و همچنین، زیادهگویی، دیالوگهای تکراری و نامناسب برای نسل جدید را از نقاط ضعف اثر برشمرد.
نجاتحسینی، نویسنده دفاع مقدس، استفاده از کلمات گویای فرهنگ بومی و تسلط نویسنده بر انتقال آنها از زبان عربی را از خلأهای موجود در «روایت نخلهای ابوحمیظه» دانست و گفت: با وجود اینکه کتاب، یک مستند تاریخی است اما توجه نویسنده به تأثیرات حسی وقایع آن باعث میشود از هدف خود دور شود.
وی در ادامه گفت: کلیشهگرایی، بزرگنمایی، ضعف در بیان خاطره و تعریف و نگاه تکبعدی از مجله مواردی است که در آثار دفاع مقدس باید از آنها بپرهیزیم چراکه در خاطرات خلل ایجاد میکند.
در ادامه ستاره عرفانیراد، مدرس دانشگاه و منتقد ادبی، عنوان زیبای کتاب و توجه به بعضی جزئیات مفید را از نقات قوت برجسته کتاب دانست و آن را کار شایستهای توصیف کرد.
وی گفت: با توجه به اینکه حوادث و وقایعی که به آن پرداخته شده است حوادث مهمی هستند، عدم پرداخت کافی و وافی به موضوع باعث میشود که به سطح آثار برجسته و مطرح دفاع مقدس نرسد. شتابزدگی در فرآیند چاپ آثار دفاع مقدس نیز منشأ بروز برخی ضعفها در این آثار است.
در ادامه حسین دیناروند، کارشناس و منتقد ادبی بکر بودن موضوع کتاب و ورود بانوان به ادبیات دفاع مقدس را دو موضوع مثبت در این اثر ارزیابی کرد و گفت: این کتاب در رابطه با زبان شکست اصلی را میخورد. زبان مورد استفاده ناقص و در انتقال مفاهیم پایه و ابتدایی عاجز است.
وی در ادامه نقدهای خود را در مورد اثر با ارائه نمونههایی از کتاب بیان کرد.
تصویرسازی ناقص و درهم از روستای ابوحمیظه، دید یکسان در نقل و بیان تمام خاطرهها که از زبان افراد مختلفی بازگو میشود، از جمله نکاتی بود که افتخار فرج دیگر منتقد ادبی، به آنها اشاره کرد و گفت: خاطرهنویسی باید بتواند فضای خاطرهگویی را به طور کامل در نوشته منتقل کند. چراکه در خاطرهگویی فردی که خاطرهای را بیان میکند بسیاری از مفاهیم را با چشم و حرکت دست و ... نشان میدهد.
حامد جلالی از کارشناسان و منتقدان ادبی در نقد خود گفت: ما راستهایمان را نمیتوانیم قشنگ بگوییم و آن طرف دشمن دورغهایشان را هنرمندانه منتقل میکنند. این کتاب، مطلب نویی به مخاطب نمیگوید. بعد از 30 سال اثری درباره روستای ابوحمیظه نوشته میشود اتفاق خاصی باید در این اثر بیان شود.
در ادامه فردین کوراوند، نویسنده و شاعر اظهار کرد: اصل کتاب پرداختن به ایده است. فکر فرم قابل تقدیر است که اتفاقی واحد از زبان افراد مختلف بازگو میشود، حال باید دید نویسنده در این کار خود موفق است. این نکته باید برای نویسنده روشن باشد که آیا دید تاریخی به موضوع دارد یا درصدد است که متن ادبی تولید کند؟ در این دو نگاه ابزارها با یکدیگر متفاوت هستند.
این نویسنده با بیان اینکه دید در یک نوشته یا گزارشی، یا توصیفی و یا روایی است، گفت: در این کتاب دید توصیفی برجستهتر بود. نگاه توصیفی آن است که دید خود را به حسها، رنگها و ... بیان میکنیم.
حسین عیدیوند، کارشناس و منتقد ادبی نیز ادبیات کتاب«رویات نخلهای ابوحمیظه» را ضعیف ارزیابی کرد و گفت: نویسنده در این کتاب برای ما پیشداوری و قضاوت میکند و این موضوع برای جوان امروز با رشد عقلگرایی، واقعبینی و کم شدن داوریها مورد پسند نیست. در حال حاضر سادهنویسی بیشتر مورد توجه است. این اثر رسالت تاریخی خود را به انجام نرسانیده و در حالی که اتفاق آن در یک منطقه کاملاً عربی اتفاق میافتد اما روح این موضوع در کتاب دیده نمیشود.
حسین ناصر، بچاوی، نبیالله امینی، مهرنوش گرجی و سارا امیدبخش از دیگر منتقدان ادبی بودند که نکاتی را در خصوص کتاب در این نشست بیان کردند.
در ادامه رضا سالمی شهردار ابوحمیظه به عنوان فرزند یکی از شهدایی که در این اثر معرفی شده است، به بیان نکاتی در خصوص حمله دشمن به روستای ابوحیظه پرداخت و با اشاره به فرموده مقام معظم رهبری مبنی بر اینکه زنده نگه داشتن یاد شهدا کمتر از شهادت نیست، از نویسنده اثر «روایت نخلهای ابوحیظه» و منتقدان تشکر کرد.
همچنین سید جلال حسینی، مدیر واحد ادبیات بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس استان خوزستان، نگارش چنین اثری را کاری خداپسندانه و جسورانه برای ادای تکلیف از سوی نویسنده آن دانست و گفت: در نقدها باید به نقاط برجسته اثر بیش از این توجه شود تا نویسندگان و کسانی که در این راه قدم میگذراند، بتوانند در جهت نشر آثار دفاع مقدس به کار خود ادامه میدهند.
در پایان حسنه عفراوی، گردآورنده این اثر به بیان نظرات خود پیرامون نقدها پرداخت و با بیان اینکه نقدهای بیان شده به جا و جهت ارتقای اثر است، هدف خود را از گردآوری این اثر به انجام رساندن رسالت خود در معرفی شهدای روستای ابوحمیظه معرفی کرد و برخی نقدها را پاسخ گفت.
