آئین معنوی شب یلدا با مبانی معرفتی و انسانشناختی پیوند دارد
گروه اجتماعی: تاریخ ما ایرانیان سرشار از آئینهای معنوی است که اغلب بهواسطه پیوندهای دینی و مذهبی، مملو از مفاهیم، مبانی معرفتی و انسانشناختی است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، یلدا بهانهاى است تا ما از فرمان کانالهاى پر پیچ و خم سیمهاى ارتباطات بگذریم و لحظههاى قشنگ با هم بودن را به هیجان سریالهاى زندگى شیشهاى، بدل نکنیم.
آئین شب یلدا با وجود دگرگونیهای فنی و صنعتی امروز بهعنوان گوشهای از نمودهای فرهنگی و قومی و تاریخی این مرز و بوم هنوز پابرجاست.
یلدا و جشنهای شب یلدا یک سنت دیرین در ایران است و بهعنوان یک جشن آریایی از هزاران سال قبل رواج داشته و هنوز نیز در بین مردم جایگاهی ویژه دارد.
شب یلدا؛ میراثی معنوی
شب یلدا میراثی معنوی است که طی آن در بزرگداشت و شکرانه وجود یکایک اعضای خانواده، فامیل، دوست و قدرشناسی از دوستیها، دلهای تلطیف شده، برات میجویند و ضمن دعای رحمت و رضوان برای شهدا و درگذشتگان، سلامتی و طول عمر یکدیگر را از خدای بزرگ میخواهند.
نیاکان ما اغلب این جشنها را با روشنایی و نور میآراستند، آنها خورشید را نماد نیکی و مهربانی میدانستند و در جشنهایشان به آن احترام میگذاشتند و نیز در آخرین شب پاییز بیدار میماندند تا خود شاهد طلوع خوش رنگ خورشید باشند.
تاریخ ما ایرانیان سرشار از این آئینهای معنوی است که اغلب به واسطه پیوندهای دینی و مذهبی، مملو از مفاهیم، مبانی معرفتی و انسان شناختی است.
رضا سهرابی، کارشناس ارشد پژوهشگری اجتماعی خمین در همین رابطه در گفتوگو با خبرنگار ایکنا، گفت: در شب یلدا، دوستان و آشنایان و بزرگترهای فامیل در کنار هم فرصتی برای در کنار هم بودن و گفتوگو مییابند، مسئله مهمی که در طول سال کمتر به آن توجه میکنند.
توجه انسان به کوتاهی و طولانی شدن شب و روزها
وی با اشاره به اینکه شب یلدا موهبتی بزرگ است برای حفظ فرهنگ و ارزشهای اصیل مذهبی و ملی، اضافه کرد: توجه دادن انسان به کوتاهی و طولانی شدن شب و روزها که در یک نگاه همان سیر آفاقی اهل معرفت در قدرت و عظمت خداوند است و در تقویت خداشناسی و توحید مؤثر است.
سهرابی با بیان اینکه شب یلدا بهانهاى است برای بیان و انتقال پندها و تجربههاى ارزشمند پدربزرگ ها و مادربزرگ ها به فرزندان و نوهها، افزود: بسیاری از تعالیم اجتماعی و فرهنگی را نسل جدید میتوانند از تجربههای بزرگترهای خود دریافت کنند و بیاموزند.
این پژوهشگر اجتماعی از دیگر محاسن شب یلدا را گفتن قصه عنوان کرد: در گذشته در شب یلدا یلدا رسم بود که پدربزرگ ها برای نوههای خود قصه میگفتند، قصههایی از شاهنامه یا مثنوی که در عمق این داستانها انبوهی از درسهای زندگی اجتماعی نهفته بود.
در گذشته در شب یلدا خویشاوندان در خانه بزرگ خانواده، دور کرسی مینشستند و تا نیمه شب، این مهمانی ادامه دارد و با میوه و آجیل میخورند و در پایان شب فال حافظ میگرفتند.
یکی از خوراکیهای مردم شهرستان خمین در شب یلدا کشمشهای سبزی که به بند کشیده شده را با نخودچی میخورند، کدو حلوایی میپزند و گندم برشته و شاه دانه و تخم هندوانه و تخم خربزه و آفتابگردان در شب یلدا استفاده میکنند.
از رسوم خمین در شب یلدا این است که بهمناسبت فرارسیدن شب یلدا معمولا خانوادههایی که پسرشان نامزد دارد، انواع آجیل، شیرینی و میوههای فصل از جمله هنداوانه، انار را همراه با هدایا در بستههای آذینبندی شده یک شب قبل از شب یلدا به خانه عروس میبرند و در شب یلدا عروس را به خانه خودشان دعوت میکنند.
حافظخوانی و قرائت اشعار و غزلیات حافظ از جمله آداب اصلی شب یلداست کهتوسط پیشینیان بیشتررعایت میشداماهنوزنیز کم و بیش در بین خانوادههایی که یلدانشینی دارند رواج دارد و دختران و پسران جوان نیز در شب یلدا با نیت کردن به دیوان حافظ تفال میزنند.
نکته دیگری که از الهامات این شب است، تذکر این مطلب است که ای انسان، زمستان و شبهایی بلند، فرصتی که در پیش روی توست. تا از طولانی بودن شبها برای بهرهگیری از عنایات و الطاف الهی که در پرتو معنویات در دل شب و اسحار نهفته و خداوند اینهمه را برای سحرخیزان قرار داده است.
