۹ میلیون بی سواد در کشور و دستور صریح قرآن که به آن عمل نکردیم

کتاب قرآن کریم، معجزه دینی است که با دستور خداوند به خواندن آغاز شده است. کتابی مقدس که قرار است راه گشای همه مسلمانان در همه اعصار باشد. کتابی که همه باید از محتوای آن مطلع شوند و آن را نشر داده دستورات آن را مو به مو اجرا کنند اما چگونه؟ آیا بدون داشتن علم خواندن و نوشتن این امکان پذیر بود.

پس خداوند برای علم جایگاهی رفیع قرار داد و همه انسان ها را به علم آموزی دعوت کرد. جای جای قرآن مزین به این دستور است.

چرا نباید در دست همه مسلمانان عالم قلم باشد
«ن وَالْقَلَمِ وَمَا یَسْطُرُونَ؛ نون سوگند به قلم و آنچه مى‏‌نویسند». (سوره قلم آیه 1) قلم نماد علم است و جایگاهی چنان ارجمند دارد که منظور سوگند خداوند باری تعالی قرار گرفته است. حال که قلم و آنچه می نویسند اینچنین ارزشمند است، چرا نباید در دست همه مسلمانان عالم قلم باشد و آنها کسانی باشند که می نویسند؟

پس پیامبر(ص) همه را به علم آموزی دعوت فرمودند با قول و فعل و عمل. نقل است پیامبر اکرم(ص) دو گروه را در مسجد دید؛ گروهی مشغول عبادت بودند و گروهی سرگرم مذاکره و بحث علمی . پس آن حضرت رفتن به نزد گروه دوم را بر پیوستن به جمع عبادت کنندگان ترجیح داد و درباره این رفتار خود فرمود: «من برای تعلیم فرستاده شده ام».

از حضرت رسول(ص) احادیث متعددی در خصوص جایگاه عالم و علم نقل شده است از جمله فرموده اند: «برتری دانشمند بر عابد، مانند برتری ماه شب چهاردهم بر سایر ستاره هاست». «دانا در میان نادانان همانند زنده ای است در میان مردگان». «خداوند جویندگان دانش را دوست دارد». «آموزگار و یادگیرنده در پاداش شریکند؛ دو سهم آن برای آموزگار و یک سهم از آن سوادآموز است». «آن که زمانی با دشواری یادگیری و سوادآموزی نسازد، عمری در خواری نادانی بماند».«دانش پژوه (سوادآموز) زیر سایه فرشتگان است، زندگی اش پر برکت شود و چیزی از روزی اش کم نگردد».

حضرت علی(ع) همو که کاتب وحی بود و گنجینه ای بزرگ از سخنان ارزشمند را پس از قرآن و در شرح و تفسیر قرآن از خود به یادگار گذاشته است نیز مدام بر جایگاه علم و سواداموزی تأکید داشتند. از ایشان نقل است که فرموده اند: امام علی(ع) می فرماید: «به هفت دلیل علم از ثروت بهتر است: 1. علم میراث پیامبران است و ثروت میراث فرعون ها؛ 2. با دادن و انفاق علم چیزی از آن کم نمی شود ولی از مال کم می شود؛ 3. ثروت نیازمند نگه دارنده و محافظ است در حالی که علم نگه دارنده صاحب آن است؛ 4. دانش همراه همیشگی است ولی ثروت تنها تا هنگام مرگ انسان را همراهی می کند؛ 5. مال برای مؤمن و کافر به دست می آید در حالی که علم (واقعی) تنها به مؤمن ارزانی می شود؛ 6. همه مردم در دین خود به عالم نیاز دارند، ولی به ثروتمند نه؛ 7. دانش، انسان را در عبور از صراط یاری می کند ولی مال مانع می شود و آن را دشوار می کند».

شیعیانی که رهبرانشان شکافنده علم بوده اند، خود ...
اگر چه متأسفانه جایگاه علمی ائمه(ع) چندان که باید معرفی نشده اما حداقل همه می دانیم که امام باقر (ع) باقرالعلوم بودند و امام صادق(ع) هزاران شاگرد پرورش داده اند. امام صادق (ع) در خصوص عمل آموزی در میان شیعیان فرموده اند: دوست ندارم جوانی از شما را ببینم مگر آنکه صبح کند و رفت و آمدش در یکی از این دو حالت باشد : یا عالم یا محصّل . کسی که چنین نباشد در انجام وظیفه کوتاهی کرده وخودداری از اداءِ وظیفه، تضییع حق انسانیت است و چنین تضییعی گناه است و جایگاه گناهکار در آتش خواهد بود.

مجموعه دستورات پزشکی امام صادق(ع) تحت عنوان طب الصادق و مجموعه دستورات پزشکی امام رضا(ع) نیز تحت عنوان طب الرضا جمع آوری شده است. مباحث ارزشمندی که باید بر روی آنها کارهای تحقیقاتی برای کشف حقایق علمی صورت گیرد اما به نظر می رسد همه عفلت کرده ایم.

قرن های اولیه ظهور اسلام همراه بود با رشد علمی بسیار گسترده مسلمانان اما غفلت کردیم و عقب ماندیم. با این همه دستور اکید اسلام بر علم آموزی نباید هیچ مسلمانی بی سواد باشد، اما متأسفانه همچنان در کشورمان افراد بی سواد داریم. افراد باسواد هم گویی خود را به گرفتن مدرک های تحصیلی محدود کرده اند و عجیب است که واژه ای به عنوان فارغ التحصیلی در کشورهای اسلامی رواج یافته. مگر با این هم دستور اکید خداوند، پیامبر(ص) و ائمه (ع) می توان از تحصیل فراغت کرد؟

هشدار؛
علی باقرزاده رئیس سازمان نهضت سوادآموزی کشور آمار افراد بالای شش سال بیسواد در کشور را براساس سرشماری نفوس و مسکن در سال 90، 9 میلیون و 719 هزار نفر عنوان کرد و گفت: از این تعداد سه میلیون و 400 هزار نفر بین سنین 10 تا 49 سال هستند.

کم سوادی موضوعی مهم تری بی سوادی
باقرزاده موضوع مهم تر از بیسوادی را کم سوادی در جامعه عنوان کرد و افزود:‌ حدود 11 میلیون نفر جمعیت کم سواد در کشور داریم یعنی در مجموع حدود 20 میلیون نفر بیسواد و کم سواد در کشور ما زندگی می کنند.

925 هزار تهرانی بیسواد هستند
وی بیسوادی در استان تهران را 925 هزار نفر بالای شش سال عنوان کرد و گفت: ‌در گروه سنی 10 تا 49 سال 303 هزار نفر بیسواد در استان تهران داریم که در شهر تهران این عدد به 116 هزار نفر می رسد و 190 هزار نفر از جمعیت شهرستان های استان تهران از سواد برخوردار نیستند.

پس بخوان به نام پروردگارت که آفرید «اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّکَ الَّذِی خَلَقَ»