تقویت بنیههای علمی؛ از روشهای تربیتی امام صادق(ع)
گروه اجتماعی: حجتالاسلام احمدی یکی از روشهای تربیتی امام جعفر صادق(ع) را تقویت بنیههای علمی برشمرد و گفت: ارزش علم و اهمیت آن زمانی مشخص میشود که در زندگی انسانها راه پیدا کند و آن را جهت دهد.
حجتالاسلام حسین احمدی، مدیر حوزه علمیه صاحبالامر(عج) آشتیان در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، گفت: بهمنظور تشریح و تبیین فعالیت و اقدامات ارزنده امام صادق(ع) باید تاریخ اسلام را از زمان بعثت و آغاز تبلیغ نبی مکرم اسلام(ص) مورد تحقیق و واکاوی قرار داد.
وی با بیان این مطلب که رسول اکرم(ص) سه سال اول تبلیغ خویش را به دعوت مخفیانه اختصاص داده و مردم جاهل و نادان آن دوران را به گفتن لااله الا الله تشویق میکردند، افزود: آن حضرت پس از اتمام تبلیغ سه سال مخفیانه به مدینه هجرت فرمودند و دعوت خویش به یکتاپرستی را به صورت علنی ادامه دادند.
احمدی در ادامه سخنان خویش به مشکلات عدیده نبی مکرم اسلام در سالهای تبلیغ اشاره کرد و گفت: آن حضرت علاوه بر حضور در جنگهایی همچون بدر، احد، احزاب و غیره با مشکلاتی همچون رویارویی با منافقان داخلی و یهود نیز مواجه بودند که تمامی این مسائل باعث شد تا ایشان فرصت نشر و بسط معارف دینی و اسلامی را به نحو شایسته نداشته باشند؛ لذا با رحلت پیامبر(ص) خیلی از مطالب لاینحل ماند.
مدیر حوزه علمیه صاحبالامر(عج) آشتیان، اظهار کرد: وجود جریانهای انحرافی و فرو رفتن در جهالت و نادانی در زمان خلافت حضرت علی(ع)، امام حسن مجتبی(ع)، سیدالشهدا(ع) و امام سجاد(ع) باعث شد تا اسلام در مسیر واقعی خود قرار نگیرد و جریانات انحرافی با ترویج فرق گوناگون از بروز و ظهور معارف دینی جلوگیری کند.
وی در بخشی از سخنان خویش به زمان امامت و ولایت امامان باقر و صادق(ع) اشاره کرد و گفت: باتوجه به این نکته که زمان امامت و ولایت این دو امام همام مقارن با اواخر حکومت امویان و قیام بنیالعباس بوده و بنیالعباس با شعار الرضا من اهل محمد قیام کردند؛ لذا زمینه برای انتشار معرف دینی و اسلامی برای این دو امام معصوم فراهم شده و آن حضرات نیز از این فرصت به دست آمده نهایت استفاده را بردند.
وی با بیان این مطلب که در دوران امامت امام صادق(ع) ارتباط مسلمانان با مکاتیب و فلاسفه یونان عمیقتر شده بود، اضافه کرد: مسلمانان در این دوران اشتیاق فراوانی به فراگیری علوم و مباحث علمی از خود نشان دادند و از سوی دیگر بنی العباس که با قیام اارضا من اهل محمد قیام کرده بودند نتوانستند در برابر فعالیت این امام همام ایستادگی کنند؛ لذا مسلمانان فرصت بهتری برای کسب معارف دینی و علوم مختلف داشتند.
حجتالاسلام احمدی در ادامه افزود: تمامی مسائل و مباحث مطرح شده سبب شد که در این مقطع زمانی دانشگاهی به استادی امامان باقر(ع) و صادق(ع) به وجود آمده و این فرصت طلایی که از تمامی ائمه قبل از ایشان گرفته شده بود در اختیار این دو امام همام قرار گیرد.
این مقام مسئول همچنین گفت: در چنین شرایط دشواری که شیعه مىرفت که نابود شود، یعنى اسلام راستین به رنگ خلفا درآید و به صورت اسلام بنى امیهاى یا بنى عباسى خودنمایى کند، امام دامن همت به کمر زد و به احیا و بازسازى معارف اسلامى پرداخت و مکتب علمى عظیمى به وجود آورد که محصول و بازده آن، چهار هزار شاگرد متخصص و متعهد(همانند هشام، محمد بن مسلم، جابرابن حیان و…) در رشتههاى گوناگون علمی بودند که در سراسر کشور پهناور اسلامى آن روز پراکنده و معارف ناب اسلامی را بسط دادند.
وی اضافه کرد: هر یک از شاگردان آن حضرت از طرفى خود، بازگوکننده منطق امام که همان منطق اسلام است و پاسدار میراث دینى و علمى و نگهدارنده تشیع راستین، و از طرف دیگر مدافع و مانع نفوذ افکار ضد اسلامى و ویرانگر در میان مسلمانان نیز بودند؛ ازاین رو تأسیس چنین مکتب فکرى و نوسازى و احیاگرى تعلیمات اسلامى، سبب شد که امام صادق(ع) بهعنوان رئیس مذهب جعفرى(تشیع) مشهور شود.
حجتالاسلام احمدی در بخشی دیگر از سخنان خویش، اظهار کرد: شاگردان مکتب امام صادق(ع) از تمامی فرق از جمله شیعه و سنی بوده و حتی دشمنان ایشان همچون ابوحنیفه از محضر ایشان استفاده کردند و نجات خود را در شاگردی این امام همام میدانند.
وی با اشاره به این مطلب که علوم مطرح شده در زمان امامت ایشان طی سالیان طولانی و تحقیق دانشمندان بزرگ همچون انیشتین و دیگر بزرگان علمی به اثبات رسید، افزود: بسیاری از احادیث از درک مسلمانان آن دوران خارج بود که به برکت پیشرفت علمی قابل درک شد.
وی با بیان این که انیشتن فیزیکدان مشهور غربی به اعجاز علمی احادیث امام صادق(ع) اذعان داشته و در بسیاری از موارد اشاره به اعجازهای قرآنی نیز دارد، گفت: برخی از ابعاد علمی احادیث در زمان امامان درک نمیشد، اما بعدها توسط دانشمندان بزرگ ابعاد کشف و در اختیار جامعه علمی و مردم قرار میگرفت.
احمدی در بخش دیگر از سخنان خویش با بیان این مطلب که اگر امام صادق(ع) نبودند شاید از نامی شیعه باق نمیماند، افزود: امام حسین(ع) با خون سرخ خویش شیعه را بیمه کردند؛ اما از نظر معرفتی و علمی فرصت و موقعیت کافی نداشتند تا مسلمانان را مباحث شیعی و اصول اسلامی آشنا کنند؛ ازاین رو در زمان امام صادق(ع) بسیاری از مطالب مربوط به مباحث دینی و شیعه که نهتنها جهان اسلام؛ بلکه جهان بشری به آن نیاز داشت ارائه و در اختیار مردم قرار گرفت.
مدیر حوزه علمیه آشتیان به وجود فرق گوناگون برای ضربه زدن به اسلام و تفکرات شیعی در زمان امامت و لایت امام صادق(ع) نیز اشاره کرد و افزود: فرقههایی بودند که تفکرات انحرافی و تفکرات جبری را تبیلغ میکردند؛ بنابراین خلفای حاکم در آن دوران به دلیل علاقهمندی به تضعیف ائمه اطهار(ع) از آنان حمایت کرده و آنان را مورد عنایت قرار میدادند.
حجتالاسلام احمدی در ادامه افزود: به دنبال ترویج تفکر جبری بود که امام صادق(ع) در مقابل این مهم موضع گرفتند و سعی کردند در مقابل فرقی همچون جبریون و مفوضه اعلام موضع کرده و مردم را از خطر اینگونه فرق آگاه ساختند.
وی با اشاره به اینکه خلفای عباسی از امام صادق(ع) و دیگر شیعیان خواستند تا رهبری قیام علیه فرق را برعهده بگیرند؛ اما امام با دوراندیشی این پیشنهاد را نپذیرفته و اجازه دخالت نیز به شیعیان ندادند، گفت: خلفای عباسی قصد داشتند با این توطئه شیعیان را به قتل رسانده و از قدرت گرفتن آنان نیز جلوگیری کنند، اما این امام همام با آگاهی از فکر شوم آنان این توطئه را خنثی و با تدابیر خاصی در برابر فرق گوناگون انحرافی اعلام موضع کرده حقایق را بر شیعیان نمایان و با آنان مبارزه کردند.
حجتالاسلام احمدی یکی از روشهای تربیتی را تقویت بنیههای علمی برشمرد و گفت: ارزش علم و اهمیت آن زمانی مشخص میشود که در زندگی انسانها راه پیدا کند و آن را جهت دهد.
وی اضافه کرد: آیین اسلام از روزی که در صحنه تاریک گیتی درخشید، فکر و اندیشه انسانها را با نور ایمان روشن ساخت و برای زدودن غبار جهل و نادانی از وجود انسانها، تلاش بی وقفهای را آغاز کرد؛ ازاین رو بزرگ رهبر جهان اسلام، حضرت محمد(ص) در طول 23 سال از آغاز بعثت تا روز رحلت همواره مسلمانان را به کسب دانش ترغیب و تشویق کرده و نادانی را زمینهساز بدبختی و هلاکت مردم به شمار آوردند.
مدیر حوزه علمیه صاحبالامر(عج) آشتیان در پایان، اظهار کرد: از منظر امام صادق(ع) علم و دانش نوری است که خداوند به قلب و دل هر کس بخواهد، میتاباند، به همین جهت ایشان با عبارات حکیمانهای شیعیان را به کسب دانش ترغیب میفرمودند.
