گروه اجتماعی: نشست علمی با موضوع مبانی دین شناختی در الگوی اسلامی پیشرفت در پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی برگزار شد.

به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از قم، حجتالاسلام والمسلمین شاکرین عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در ابتدای نشست علمی مبانی دین شناختی الگوی اسلامی پیشرفت گفت: در حوزه بحث چیستی دین دیدگاههای متفاوتی وجود دارد؛ در اینجا تعریف اندیشمندان مسلمان را که ناظر به دین حقه الهی است مدنظر قراردادهایم؛ تعریفی که اندیشمندان مسلمان ارایه کردهاند مجموعه تعالیمی است که از سوی خداوند نازل شده است که دارای سه حوزه عقاید و بینشهای پایه است و بخش دیگر احکام است و بخش دیگر در حوزه منشهای رفتارهای اخلاقی قرار میگیرد.
وی گفت: این تعریف تعریفی حداقلی از دین است زیرا دین حوزههای مختلف زندگی بشر را شامل میشود؛ غایت و هدف دین نیز کمال و سعادت انسان است که قیدی نیز بر آن زده نشده است.
این استاد حوزه خاطرنشان کرد: تفکر اسلامی قایل دینگرایی سرشتی است؛ در اینجا دین تنها نگاه خداگرایانه به بشر ندارد بلکه ارزشهای عالیه دینی و ارزشهای اخلاقی در سرشت انسان وجود دارد.
وی گفت: در بحث ارزشهای دینی و مبانی دین شناختی نگاه ما به دین آن است که دین حقایق قابل شناخت و اثبات هستند؛ بر خلاف نگاه پراگماتیسمها که تنها یک کارکرد برای دین قائل هستند، دین حقایق فلسفی قابل اثبات است.
وی افزود: هر کدام از این مباحث در الگوی اسلامی پیشرفت بسیار تاثیر گذار است، دو نگاه به قضیه اسلام و پیشرفت داریم که نگاه اول، نگاه فرهنگی است؛ یعنی در یک جامعه دینی، دین یک نگاه جامعه در حوزه دین پدید میآورد و برنامه ریزان برای الگوی پیشرف خود ناچار هستند که ارزشهای اجتماعی را در نظر بگیرند که بخشی از آن ارزشهای دینی است.
در ادامه حجتالاسلام والمسلمین قدردان قراملکی گفت: آموزههای دینی هم با پیشرفت موافق است و هم انگیزاننده و هدف دهند و شاخص دهنده در این مسیر است؛ تعریف پیشرفت نیازمند مباحث فلسفی و است و اصلا علم نمی تواند در این زمینه به ما جواب درستی ارایه دهد.
وی افزود: در حوزه چیستی دین در خود اسلام نیز تعاریف مختلفی است که برخی آن را در ساحت ها و خاستگاه های دین نگاه های خاصی وجود دارد.
استاد حوزه خاطرنشان کرد: نگاه دین شناختی باید فرانگرانه باشد و اگر این نگاه دین شناختی فرانگرانه نباشد نمی توانیم به تعریف درستی از دین و خاستگاه دین ارایه کنیم.
وی گفت: نمیتوانیم بگوییم که نگاه پیشرفت دینی با نگاه برون نگری به دین حاصل نمیشود یعنی باید نگاه به درون مایه دین و آیات و روایات متمرکز باشد و ما نمیتوانیم صرفا با نگاه چیستی به شکل خاص دین آن را معنی کنیم و از آن تئوری پیشرفت بخواهیم.
این استاد حوزه اظهارکرد: ثبات هر نوع شناخت دین با یک شی خارجی باید ناظر بر آیات و روایات باشد؛ در حوزه دینشناسی باید مبانی دینی به خوبی بیان شود که قطعا آیات و روایات در این زمینه نقش مهمی دارد.