انقلاب اسلامی نمونهای از همدلی/همدلی از نگاه قرآن
گروه اجتماعی: همدلی آنقدر مهم است که قرآنکریم آن را به عنوان یک نعمت بسیار بزرگ بر پیغمبر اکرم(ص) بیان میکند،در جریان انقلاب اسلامی نیز همدلی بین مردم نقش مهمی در پیروزی ملت در برابر رژیم ستمشاهی طاغوت داشت.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از لرستان، یکى از امتیازات اسلام بر سایر ادیان و مکاتب این است که به علاقه و محبت و همبستگى بین انسانها اهمیت زیادى داده و سعى نموده تا بین آنان رابطه عاطفى قوى برقرار کند و زندگى و برخورد آنها توأم با مهر و عطوفت متقابل باشد.
همدلی آنقدر مهم است که قرآنکریم آن را به عنوان یک نعمت بسیار بزرگ بر پیغمبر اکرم(ص) بیان میکند، مخصوصاً در میان مردم عربستان که از همه مردم روی زمین متفرقتر و متشتتتر بودند و اختلافات در میانشان بیشتر و شدیدتر بود.
در جریان پیروزی انقلاب اسلامی نیز انچه حائز اهمیت بود اتحاد و همدلی ملت بود آنها با هر زبان، قوم، گروه، دین و آیینی در یک کلام با هم همدل و همزبان بودند و آن هم سرنگونی رژیم طاغوت بود و در این راه توانستند با رهبری حضرت امام خمینی(ره) و توکل به خداوند متعال به هدف خود دست یابند.
امام علی(ع) فرمود: «پیامبر اکرم(ص) با هر کسى دست میداد دستش را نمیکشید تا طرف مقابل دستش را بکشد و از او جدا نماید». همچنین، امام صادق(ع) در مورد برخورد با مردم فرمود: «حضرت عیسى بن مریم(ع) به بعضى از یاران خود فرمود: آنچه را که دوست ندارى نسبت به تو انجام شود تو نیز نسبت به هیچ کس انجام مده».
و نیز امام على(ع) درباره برخورد اسلامى فرمود: «وقتى برادرانتان را دیدار کردید پس مصافحه کنید و به همدیگر دست بدهید و با روى خندان با آنان ملاقات کنید که وقتى از هم جدا شوید همه گناهان شما آمرزیده است».
رسول خدا(ص) نیز در مورد مدارا با مردم فرمود: «داناترین مردم کسى است که با مردم بیشتر مدارا کند و خوارترین مردم کسى است که به مردم اهانت کند» و امیرالمؤمنین علی(ع) درباره محبت به مردم از رسول خدا(ص) نقل میکند که فرمود: «سرآغاز عقل و خردمندى بعد از ایمان به خدا اظهار محبت به مردم و دوستى با آنان است».
امام على (ع) در مورد روش برخورد با مسلمان فرمود: «خداوند دوست دارد آن مسلمانى را که آنچه را براى خود میخواهد براى برادر دینیاش هم بخواهد و آنچه را براى خویشتن نمیخواهد براى او هم نخواهد». (محاسن برقى، ج 1، ص 10).
امام صادق(ع) درمورد ارزش دیدار برادران فرمود: «من زار اخاه فى الله، قال الله عزوجل: ایاى زرت و ثوابک على و لست ارضى لک ثوابا دون الجنة؛ هر کس براى خدا از برادرش دیدار کند، خداوند عزوجل میفرماید مرا دیدار کردهاى و ثواب تو بر من است و به ثوابى جز بهشت براى تو راضى نمیشوم» (اصول کافى،3/ 255).
ارزش اتحاد از دیدگاه قرآن
حفظ وحدت در صدر اسلام، موجب انسجام و فشردگی مسلمانان شد، آنها در پرتو همین همدلی و هماهنگی توانستند بر خیل دشمنان مختلف فائق آیند و به امتیازات فوقالعاده دست یابند، چراکه قرآن در آیه 103 آلعمران به آنها فرموده بود: «وَاعْتَصِمُواْ بِحَبْلِ اللّهِ جَمِیعًا وَلاَ تَفَرَّقُواْ وَاذْکُرُواْ نِعْمَةَ اللّهِ عَلَیْکُمْ إِذْ کُنتُمْ أَعْدَاء فَأَلَّفَ بَیْنَ قُلُوبِکُمْ فَأَصْبَحْتُم بِنِعْمَتِهِ إِخْوَانًا وَکُنتُمْ عَلَىَ شَفَا حُفْرَةٍ مِّنَ النَّارِ فَأَنقَذَکُم مِّنْهَا کَذَلِکَ یُبَیِّنُ اللّهُ لَکُمْ آیَاتِهِ لَعَلَّکُمْ تَهْتَدُونَ؛ و همگی به ریسمان خدا قرآن و اسلام و هرگونه وسیله رحمت چنگ زنید و پراکنده نشوید، و نعمت خدا را بر خود به یاد آورید که چگونه دشمن یکدیگر بودید، و او میان شما الفت ایجاد کرد، و به برکت نعمت او برادر شدید».
قرآن تفرقه و اختلاف را در ردیف عذابهای آسمانی عنوان کرده و در آیه 65 سوره انعام میفرماید: «قُلْ هُوَ الْقَادِرُ عَلَى أَن یَبْعَثَ عَلَیْکُمْ عَذَابًا مِّن فَوْقِکُمْ أَوْ مِن تَحْتِ أَرْجُلِکُمْ أَوْ یَلْبِسَکُمْ شِیَعًا وَیُذِیقَ بَعْضَکُم بَأْسَ بَعْضٍ انظُرْ کَیْفَ نُصَرِّفُ الآیَاتِ لَعَلَّهُمْ یَفْقَهُونَ؛ بگو او تواناست که از بالاى سرتان یا از زیر پاهایتان عذابى بر شما بفرستد یا شما را گروه گروه به هم اندازد [و دچار تفرقه سازد] و عذاب بعضى از شما را به بعضى [دیگر] بچشاند بنگر چگونه آیات [خود] را گوناگون بیان مىکنیم باشد که آنان بفهمند».
قرآن به تفرقهافکنان هشدار داده و آنها را جدای از اسلام و دشمن مسلمانان معرفی کرده و با قاطعیت در آیه 159 انعام در این باره میفرماید: «إِنَّ الَّذِینَ فَرَّقُواْ دِینَهُمْ وَکَانُواْ شِیَعًا لَّسْتَ مِنْهُمْ فِی شَیْءٍ إِنَّمَا أَمْرُهُمْ إِلَى اللّهِ ثُمَّ یُنَبِّئُهُم بِمَا کَانُواْ یَفْعَلُونَ؛ کسانى که دین خود را پراکنده ساختند و فرقه فرقه شدند تو هیچ گونه مسؤول ایشان نیستى کارشان فقط با خداست آنگاه به آنچه انجام مىدادند آگاهشان خواهد کرد».
نهی قرآن از گروهگرایی و پراکندگی
قرآن کریم گروهگرایی و پراکندگی را از برنامههای مشرکان دانسته، و مسلمانان را بهشدت از آن نهی کرده و به انسجام تحت پوشش توحید دعوت فرموده و با صراحت در آیات 31 و 32 روم در این رابطه میفرماید: « مُنِیبِینَ إِلَیْهِ وَاتَّقُوهُ وَأَقِیمُوا الصَّلَاةَ وَلَا تَکُونُوا مِنَ الْمُشْرِکِینَ ﴿۳۱﴾ مِنَ الَّذِینَ فَرَّقُوا دِینَهُمْ وَکَانُوا شِیَعًا کُلُّ حِزْبٍ بِمَا لَدَیْهِمْ فَرِحُونَ؛ به سویش توبه برید و از او پروا بدارید و نماز را برپا کنید و از مشرکان مباشید».
