وقتی خاک با مردم خوزستان زندگی می‌کند

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خوزستان، روز گذشته، 19 بهمن استان خوزستان در انبوهی از خاک‌های آلوده فرو رفت و زندگی‌ تعطیل شد.

در این میان هاشم بالدی، مدیرکل مدیریت بحران خوزستان، در گفتگوی زنده تلویزیونی که شامگاه 19 بهمن از برنامه کنکاش سیمای خوزستان پخش شد، پیرامون وقوع گرد و خاک اظهار کرد: پیرو هشداری که سازمان مدیریت بحران کشور و همچنین اداره‌کل هواشناسی خوزستان درباره وقوع مجدد گرد و خاک در استان اعلام شد، 18 بهمن اعلامیه‌ای بر همین اساس صادر و به همه فرمانداری‌ها ابلاغ شد.

وی افزود: براساس نقشه‌های هواشناسی، در این هفته وزش باد شدید به همراه پدیده گردوخاک پیش‌بینی شده بود. بنابراین با دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، هلال احمر و بیمارستان‌ها به منظور مقابله با مشکلات گرد و خاک، هماهنگی‌های لازم صورت گرفت.

بالدی ادامه داد: امروز نیز بر اساس نقشه‌های هواشناسی، حرکت گردوخاک از ماهشهر آغاز شد و سطح شهرستانهای اهواز، آبادان، رامشیر و دشت آزادگان و چندین شهرستان دیگر را فراگرفت. این در شرایطی بود که در ماهشهر غلظت گردوخاک بالای 10 هزار میکروگرم اعلام شد.

مدیرکل مدیریت بحران خوزستان گفت: بر اساس آمار اداره‌کل حفاظت محیط زیست و اندازه‌گیری ایستگاه‌های سنجش هوا، میزان غلظت گردوخاک ماهشهر 10 هزار میکروگرم و اهواز حدود 8 هزار و 500 میکروگرم اعلام شد.

وی گفت: البته بارندگی‌ها در شمال و شرق استان تا بیش از 50 میلیمتر نیز وجود دارد. همچنین با توجه به کاهش قدرت دید افقی رانندگان، توصیه می‌شود که از رانندگی در جاده‌ها خودداری کرده و در صورت ضرورت، سرعت مطمئنه را رعایت کنند.

توزیع 220 هزار ماسک توسط هلال احمر

وی ادامه داد: با توجه به وقوع گردوخاک در روزهای نهم و دهم بهمن، ستاد بحران خوزستان انجام اقدامات مقابله‌ای با این پدیده را در دستور کار قرار داده و هم اکنون 220 هزار ماسک توسط هلال احمر میان سازمان‌های مردم نهاد توزیع شده است. این ماسک‌ها از طریق هلال احمر و با هماهنگی فرمانداری بین مردم توزیع می‌شود.

بالدی با اشاره به وقوع سیل در اوایل آذر امسال در شهرستان ایذه، عنوان کرد: با توجه به تجربه به دست آمده در این زمینه، به شهرستان‌های شمال و شرق استان در خصوص وقوع سیلاب نیز هشدار داده شد.

وی عنوان کرد: شورای هماهنگی مدیریت بحران اطلاعات لازم در خصوص افت فشار آب و هزینه‌های تحمیل شده بر مردم برای شستشو را گردآوری کرده تا به صورت یارانه به مردم پرداخت شود.

مدیرکل مدیریت بحران خوزستان در خصوص لزوم تعیین حق سختی کار در استان با توجه به شرایط جوی گفت: این موضوع به استانداری پیشنهاد شده و در این راستا، ضریبی به عنوان سختی کار به همه کارکنان دولت اضافه می‌شود. همچنین هزینه درمان بیمارانی که به دلیل گردوخاک به بیمارستانها مراجعه می‌کنند، محاسبه شده است.

وی ادامه داد: این دو مورد در حال بررسی است و در صورتی که به امضای استاندار برسد، برای تایید نهایی به معاون اول رییس جمهور ارسال خواهد شد.

بالدی درباره تعطیلی دیرهنگام کارکنان هنگام وقوع گردوخاک روز گذشته 19 بهمن گفت: دستورالعملی در مدیریت بحران تدوین شده که بر اساس این دستورالعمل درباره تعطیلی مدارس، مراکز آموزشی و ادارات تصمیم گیری می‌شود و باید بر اساس شاخص‌هایی که وجود دارد، میزان غلظت گردوخاک در شهرستانهای درگیر با این موضوع مشخص شود تا بتوان درباره تعطیلی تصمیم گرفت. امروز 10 شهرستان از 20 شهرستان استان خوزستان تعطیل شدند.

مدیرکل مدیریت بحران خوزستان افزود: حق بدی آب و هوا دو سال پیش به دلیل وقوع گردوخاک در استان مصوب شده بود و در حقوق کارکنان دولت اعمال می‌شد اما به دلیل مشکلات تأمین اعتبار حذف شد. در شورای هماهنگی مدیریت بحران مجددا این موضوع پیشنهاد شده اما آنچه که اهمیت دارد این است که این امر نیاز به مصوبه دارد که در حال پیگیری است.

ضرب‌العجل نیاز است

وی تصریح کرد: بررسی کانونهای داخلی وقوع گرد و غبار در خوزستان مستلزم انجام مطالعات دقیق و حساب شده است، اما نباید از کانونها و منشا برون‌مرزی آن غافل شویم. لذا در این شرایط انجام اقدامات اضطراری لازم است و به یک ضرب العجل نیاز دارد.

بالدی درباره امکان بارورسازی ابرها در استان خوزستان گفت: شواهد علمی نشان می‌دهد که احتمال 50 درصدی تولید باران وجود دارد.

وی گفت: لازم است در استان خوزستان و با هماهنگی شبکه بهداشت استان، خاکهایی که بر روی سطح شهر نشسته آزمایش شوند تا کانون آنها شناسایی شود. البته اکنون جهت وزش باد و حرکت ریزگردها در اولویت نیست بلکه مشکل گردوخاک است.

همچنین در ادامه این برنامه، دکتر سید سعید سیدیان، رئیس مرکز بهداشت خوزستان در ارتباط تلفنی اظهار کرد: شهروندان در این شرایط به هیچ عنوان از منزل خارج نشوند و در صورتی که برای ضرورتی مهم به بیرون می‌روند، از ماسک‌های مناسب استفاده کنند.

وی افزود: چنانچه ماسک در دسترس نباشد، می‌توانند پارچه نخی را خیس کرده و مقابل بینی و دهان خود گیرند که این امر موجب می‌شود از نفوذ حجم زیاد آلاینده‌ها جلوگیری شود.

سیدیان ادامه داد: بیماران قلبی، ریوی، سالمندان و کودکان در این شرایط جوی بیشتر در معرض خطر هستند. بیماران قلبی و ریوی چنانچه داروهایی برای شرایط اضطراری برای آنها تجویز شده، حتما از این داروها استفاده کنند و افراد اگر دچار تنگی نفس شدند به سرعت به مراکز درمانی مراجعه کنند.

رئیس مرکز بهداشت خوزستان اظهار کرد: به دلیل انتشار گردوخاک در فضا لازم است شهروندان از خریدن مواد غذایی از دوره گردها به شدت پرهیز کنند. در این شرایط، مصرف شیر می‌تواند در کاهش عوارض ناشی از گردوخاک تاثیرگذار باشد.

سیدیان درباره بهترین ماسکها در این شرایط گفت: بهترین ماسکی که شهروندان می‌توانند در این شرایط از آن استفاده کنند، در دسته بندی (P2 (N99 و (P3 (N100 هستند. این نوع ماسکها هم اکنون در داروخانه هلال احمر موجود و با قیمت پایینی عرضه می‌شوند.

همچنین کوروش بهادری، مدیرکل هواشناسی خوزستان نیز در ارتباطی تلفنی با این برنامه اظهار کرد: سامانه کم فشار از 19 بهمن همراه با تندباد شدید در استان حاکم شده که در پی آن، شاهد وقوع پدیده گردوخاک در شهرستانهای اهواز، سوسنگرد، ماهشهر، هندیجان و شادگان بوده‌ایم.

وی گفت: همچنین پیش‌بینی شده که از امروز بارشها در نقاطی از استان آغاز شود لذا از فرمانداری شهرهایی که در حاشیه رودخانه و دریا قرار دارند، درخواست شده به دلیل مواج بودن دریا از دریاروی لنج‌ها و کشتی‌های کوچک جلوگیری شود و با وجود احتمال وقوع سیلاب انتظار می‌رود اقدامات لازم در جهت جلوگیری از بروز مشکلات انجام گیرد.

مدیرکل هواشناسی خوزستان خاطرنشان کرد: در شهرهای الوار گرمسیری، حسینیه، دزفول، بهبهان، ایذه، دهدز و مسجدسلیمان بارش باران سنگین خواهد بود. سرعت باد که 55 کیلومتر بر ساعت بوده افزایش پیدا نخواهد کرد و شروع باران‌ها از سه‌شنبه نیز سنگین خواهد شد به طوری که احتمال دارد در شهرهای شمالی و شرقی استان میزان بارش به 100 میلیمتر برسد. همچنین از امروز تا سه‌شنبه وزش تندباد را در برخی از نقاط استان خواهیم داشت.

در ادامه سرهنگ قاسم قدرتی، رئیس پلیس راه خوزستان نیز در ارتباطی تلفنی با بیان اینکه وضعیت گردوغبار موجب شده شعاع دید به حداقل برسد و در جاده‌های استان دید رانندگان بیشتر از 70 متر نباشد، گفت: بنابراین توصیه می‌شود رانندگان به هیچ عنوان وارد جاده نشوند و سلامتی خود را به خطر نیندازند. لازم است رانندگان با سرعت مطمئنه و رعایت فاصله اقدام به رانندگی کنند و به هیچ عنوان وارد مسیر مقابل نشوند چراکه عدم رعایت این مقررات موجب وقوع تصادفات مرگبار خواهد شد.

رئیس پلیس راه خوزستان گفت: هنگام وقوع پدیده گردوخاک، سطح راه‌ها مملو از خاک نرم می‌شود و زمانی که این خاک با آب باران ترکیب شود، سطحی لغزنده را تولید خواهد کرد بنابراین لازم است رانندگان مقررات را بیش از پیش رعایت کرده و از انجام هرگونه اقدام ناگهانی از جمله ترمز گرفتن یا عوض کردن دنده هنگام رانندگی بپرهیزند.

احمدرضا لاهیجان زاده، مدیرکل حفاظت محیط زیست خوزستان نیز در ارتباط تلفنی با این برنامه با بیان اینکه کانون عمده ورود ریزگردها به استان از 10 سال پیش تاکنون کشورهای همسایه بوده است، گفت: مطالعات صورت گرفته نشان می‌دهد در طول این مدت تا سال 92 عمدتا منشا این گردوخاک تا 70 درصد از کشور عراق بوده است.

وی ادامه داد: گردوخاک روز گذشته 19 بهمن از سمت ماهشهر به سمت اهواز حرکت کرد و با توجه به جهت باد در زمستان که از جنوب شرق یعنی شهرستانهای ماهشهر، هندیجان است، گردوخاک به سمت شادگان، اهواز، اندیمشک، دزفول، و شوش گسترش یافت.

خاک با وزش باد 5 متر در فضا منتشر می‌شود

مدیرکل حفاظت محیط زیست خوزستان افزود: متاسفانه امسال در این محور اصلا بارندگی وجود نداشت و گردوخاکی که پیش از این با وزش باد 10 تا 12 متر به هوا برمیخاست، اکنون با وزش باد 5 متر نیز در فضا منتشر می‌شود.

وی عنوان کرد: عمده مسیر گردوخاک شهرستانهای اهواز، بهبهان، دزفول، آبادان، شادگان، بوده است و در ساعت 11 صبح در ماهشهر و اهواز به شدت گسترش یافت.

لاهیجان زاده گفت: باد جنوب شرقی باد زمستانه است و چون در گذشته در این نقطه از استان خوزستان بارندگی صورت می‌گرفت، این کانون گردوخاک فعال نمی‌شد اما با کاهش بارندگی این کانون فعال شده و موجب وقوع گردوخاک شد به طوری که شرایط نزدیک به استاندارد، در مدت یک ساعت به سطح بحران تغییر کرد.

سیدشریف حسینی، منتخب مردم اهواز در مجلس شورای اسلامی نیز در ادامه گفتگوهای تلفنی این برنامه اظهار کرد: برطرف شدن شرایط موجود با کمیته و کارگروه برطرف نخواهد شد.

وی با بیان اینکه به ناتوانی دولتها در برطرف کردن این مشکل دست یافته‌ایم، عنوان کرد: موارد بسیاری از 12 مورد بررسی شده در کمیته تشکیل شده بدین منظور مربوط به کانون‌های داخلی استان است. وقتی دولت‌ها مشکلات کانون‌های داخلی را نمی‌توانند برطرف کنند، از عهده کانون‌های خارجی نیز بر نخواهند آمد.

حسینی ادامه داد: شرایط موجود با تعطیلی مدارس و دادن حق فوق‌العاده سختی کار قابل حل نیست و اثرات آن افت تحصیلی دانش‌آموزان و بروز بیماری‌های خاص را در پی خواهد داشت.

منتخب مردم اهواز در مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه در دولت پیشین نیز این کمیته‌ها تشکیل شده بود، افزود: امروز هم اعلام می‌کنم که هیات دولت باید در خوزستان مستقر شود و وزرا در استان این مشکلات را بررسی کنند.

خاک با ما زندگی می‌کند

وی گفت: وزارت نفت مالچ‌پاشی 200 هزار هکتار را متعهد شد که 12.5 درصد آن از دولت قبل تاکنون اجرا شده و تا وقتی که این اقدامات به طور کامل انجام نشود خاک با ما زندگی می‌کند. دولت باید اعتبار لازم را همچون اقداماتی که برای دریاچه ارومیه صورت می‌گیرد، در استان خوزستان نیز منظور کند.

نوع نگاه دولت به استان خوزستان باید تغییر کند

منتخب مردم اهواز در مجلس شورای اسلامی اظهار کرد: وزارت نیرو برای پر آب کردن تالاب‌ها باید حق‌آبه تالاب هورالعظیم را افزایش دهد. نوع نگاه دولت به استان خوزستان نیز باید تغییر کند. وقتی 6 نفر از وزرای کابینه از یک استان باشند، همه توجه خود را به آن استان معطوف خواهند داشت. متاسفانه ما در هیات دولت نماینده‌ای نداریم و این مشکل خوزستان است.

احمد سیاحی، معاون عمرانی استانداری خوزستان نیز در این برنامه اظهار کرد: تعطیلی شهرهای خوزستان پس از دریافت اطلاعات از حفاظت محیط زیست و هواشناسی صورت گرفت و بلافاصله در شهرهایی که بیشترین میزان ریزگردها را داشتند، تعطیلی اعلام شد.

وی ادامه داد: باید پذیرفت که متوسط بارندگی امسال نسبت به دوره مشابه حدود 24 درصد کاهش یافته است. کانون‌های گردوخاک علاوه بر شرق سوریه، عراق، شرق اردن و شمال عربستان به عنوان کانون‌های خارجی و کانون‌های گردوخاک درون استان خوزستان؛ شمال شرق اهواز، هندیجان، ماهشهر و اهواز بوده‌اند.

معاون عمرانی استانداری خوزستان اعلام کرد: کاهش آب ورودی به تالابها یکی از عوامل وقوع این پدیده بوده که تامین حق‌آبه تالاب‌ها می‌تواند در کاهش این وضعیت موثر باشد. البته کاهش نزولات جوی و میزان رطوبت خاک موجب شد که خاک با حداقل وزش باد به هوا بلند شود.

سیاحی اظهار کرد: وزارت نیرو متعهد شد که حق‌آبه تالاب هورالعظیم را بر اساس آورده رودخانه تامین کند اما باید توجه داشت که آورد رودخانه‌ها از 83 میلیارد مترمکعب در سال به 40 میلیارد متر مکعب در سال رسیده و باید درخصوص مدیریت آب برنامه‌ریزی لازم صورت گیرد.

وی افزود: از یک ماه و نیم پیش ورود زهکشهای نیشکر به تالاب هورالعظیم آغاز شد اما با این وجود، بحث جدی در این میان تامین حق‌آبه تالاب‌ها است. علاوه بر آنکه وضعیت اقتصادی و معیشتی مردم به تالابها بستگی دارد، همچون سپر طبیعی در جلوگیری از نفوذ ریزگردها عمل می‌کنند.

سیاحی افزود: اولویت اول، اجرای برنامه واکنش سریع و کوتاه مدت است که در جلسات نماینده استان خوزستان در مجلس و استاندار با ریاست سازمان حفاظت محط زیست و هیات وزرا تشکیل شده کاهش مشکلات مردم هنگام وقوع این پدیده در اولویت قرار گرفته است.

وی با اشاره به طرح 200 هزارهکتاری مالچ پاشی و جنگل کاری اظهار کرد: 30 هزار هکتار در استان خوزستان در معرض فرسایش اساسی قرار دارد. ستاد مقابله با ریزگردها در اداره کل حفاظت محیط زیست خوزستان، کانونهای این پدیده را در استان شناسایی و همه دستگاهها نیز برنامه‌های کوتاه مدت خود را به وزارتخانه‌های مربوطه ارسال کرده‌اند تا برنامه‌های بلندمدت و کوتاه مدت برای دولت ارسال شود.

معاون عمرانی استانداری خوزستان گفت: همه موارد به بحث مالچ پاشی بازنمی‌گردد. مالچ پاشی بر اراضی ماسه‌ای صورت  می‌گیرد که لازمه این امر، بارش باران به حد 25 میلیمتر است.

سید شکرخدا موسوی، منتخب مردم اهواز در مجلس شورای اسلامی نیز در ادامه گفت‌وگوهای تلفنی این برنامه اظهار کرد: 8 تا 10 سال است که با پدیده ریزگردها مواجه هستیم و علت اصلی آن نیز خشکسالی است. کارشناسان معتقد بودند عمده منشا این گردوخاک در عراق و تنها 20 درصد از منشا این گردوخاک در استان خوزستان از ورودی چذابه تا اهواز است اما اخیرا به یکباره با پدیده‌ای غیرمنتظره مواجه شدیم که در داخل کشور به وجود آمده است.

وی افزود: پدیده گردوخاک خوزستان به عبارتی بحران منطقه‌ای را ایجاد کرد که در حدفاصل بهبهان، ماهشهر و اهواز رخ داد.

موسوی ادامه داد: با شدت یافتن این پدیده در استان خوزستان در روزهای اخیر، بلافاصله نامه مفصلی از طرف نمایندگان استان به رئیس جمهور نوشته شد و حتی میان نمایندگان مجلس توزیع شد تا همه متوجه اوضاع استان خوزستان شوند.

منتخب مردم اهواز در مجلس شورای اسلامی با تاکید بر بیابان‌زدایی از هندیجان و بهبهان تا ماهشهر، تصریح کرد: به عبارتی می‌توان گفت بین مسائل غیرطبیعی که در استان خوزستان رخ داده، محاصره شده‌ایم لذا مردم باید آگاه باشند که آنچه که در توان ما است در حال انجام هستیم اما این پدیده، پدیده‌ای بسیار بزرگ است.

سفر معاون برنامه‌ریزی رئیس جمهور و رئیس سازمان حفات محیط زیست به خوزستان

وی گفت: مقرر شده به منظور پیگیری مشکل گردوخاک، معاون برنامه‌ریزی رئیس جمهور به همراه معصومه ابتکار رئیس سازمان حفات محیط زیست به استان خوزستان سفر کنند.

دکتر اسماعیل ایدنی رئیس دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز نیز در این ارتباط اظهار کرد: امکانات لازم برای مقابله با بیماریهای تنفسی ناشی از پدیده گردوخاک در بیمارستان‌ها مهیا است.در واقع در مساله ریزگردها بیشتر نگران عوارض مزمن و مشکلاتی هستیم که پس از وقوع این پدیده بروز می‌کند.

ایدنی در خصوص توزیع ماسک رایگان در سطح شهرها گفت: ماسک رایگان در داروخانه‌ها توزیع نمی‌شود. با تامین اعتبار از سوی ستاد بحران، ماسکها از سوی هلال احمر توزیع می‌شود و حوزه بهداشت و درمان بیشتر در مسائل درمانی فعالیت می‌کنند. اما درباره اثرگذاری این ماسکها در شرایط گردوخاک باید گفت که حداکثر استفاده مفید از این ماسک‌ها 10 ساعت و بستگی به حجم آلایندگی دارند که با این سطح آلایندگی حداکثر استفاده از آنها قطعا کاهش می‌یابد.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز افزود: به دلیل رطوبت تنفس بازدمی، ماسکها هنگام استفاده خیس می‌شوند و پس از یک ساعت، ماسک قابل استفاده نخواهد بود.

دکتر علی خدادادی، مدیرعامل جمعیت هلال احمر خوزستان نیز در ادامه گفت: 220 هزار ماسک دارای تاییدیه وزارت بهداشت برای توزیع میان مردم تهیه شده که از نوع N100 و نانو هستند. این ماسکها به طور رایگان در مبادی ورودی شهر، مرکز شهر و مکانهای پرتردد در حال توزیع است. همچنین در فرودگاه اهواز تعدادی ماسک توزیع شده است.

ناصر سودانی، منتخب مردم اهواز در مجلس شورای اسلامی در این برنامه اظهار کرد: مناطقی از عربستان سعودی از منشاهای اصلی پدیده گردوغبار است اما دولت عربستان کمترین همکاری را با مهار ریزگردها داشته است. همچنین منطقه بین‌النهرین عراق اکنون در دست داعش است و همچنین منطقه‌ای که بر اساس توافقنامه کاشت نهال به تعداد 5 میلیون اصله، قرار بود درختکاری شود، چون در اختیار داعش است از دست ما خارج شده است.

وی افزود: توقف بیش از 10 ساله طرح مالچ‌پاشی در عراق و عربستان و خشکی تالاب‌ها، دلیل دیگری برای افزایش این پدیده بوده است.

سودانی گفت: همچنین انتقال آب از سرشاخه‌های کارون که متاسفانه با سفرهایی که هیئت دولت به استان‌ها از جمله اصفهان و استان‌های مرکزی داشته‌اند و قول‌هایی که هیئت دولت برای تأمین آب شرب و حتی صنعتی و کشاورزی به این استان‌ها داده‌اند، در کاهش رطوبت و تغییر جلگه خوزستان از نیمه خشک به خشک کاملا موثر بوده و این یکی از منشاهای ریزگردها به شمار می‌رود.

سودانی گفت: این پدیده خوزستان را با خطرات جدی روبرو می‌کند.