استاد خدام‌حسینی؛ مبدع طرح‌های استراتژیک در فعالیت‌های قرآنی

رحیم خاکی، قاری بین‌المللی قرآن کریم و از شاگردان استاد خدام‌حسینی در گفت‌وگو با کانون خبرنگاران نبأ وابسته به خبرگزاری ایکنا، عنوان کرد: بنده برای اولین‌بار جناب استاد خدام حسینی را در سال ۷۲ در جلسه قرآن‌شان ملاقات کردم. از آن به بعد به مدت حدود ۱۰ سال به صورت مرتب در جلسات ایشان شرکت می‌کردم و شاگرد ایشان شدم. پس از آشنایی اولیه در فضای اداری دارالقرآن سازمان تبلیغات هم در خدمت ایشان بودم و در درس‌های آموزشی و تجوید را از استاد بهره می‌گرفتم.

تسلط در دو حوزه قرائت و مفاهیم قرآن

وی ادامه داد: استاد خدام‌حسینی شخصیت جامع‌الاطراف دارند؛ یعنی هم مسلط به علوم قرائات هستند و هم آشنا به مفاهیم و معانی آیات قرآن کریم. طبیعتا با توجه به آشنایی کاملی که به همه ابعاد تلاوت دارند در پرورش و آموزش قراء بین‌المللی نقش بسزایی داشته‌اند.

استاد خاکی با اشاره به تحولاتی که استاد خدام‌حسینی در توانمندی‌های قرآنی جوانان ایجاد کرد، گفت: ایشان سال‌ها طراح و مدیر مراکز قرآنی سازمان تبلیغات اسلامی بودند. در همین مجموعه که تقریبا اولین مجموعه قرآنی کشور بود برنامه‌های مختلفی طراحی و اجرا کردند؛ از جمله دوره‌های آموزشی نخبگان قرآنی که از سراسر کشور شناسایی شدند. استعدادهای قرآنی را نیز در تهران زیر نظر اساتید گرد هم جمع می‌کردند و با ارتقای توانمندی‌هایی این جوانان و نوجوانان تحولی را در تمامی استان‌ها و شهرهای کشور به صورت متوازن ایجاد کردند.

پی‌ریزی طرح‌های استراتژیک در زمینه قرآن

وی در ادامه افزود: تشکیل دارالقرآن‌ در استان‌ها، اعزام مربیان و معرفان قرآنی به استان‌ها که اکثرا از شاگردان خودشان بودند، پرداختن به آموزش عمومی و آموزش متوازن فعالان قرآنی در سراسر کشور از جمله اقدامات موثر و ارزنده‌ای بود که تا امروز آثار و برکات آن در سراسر کشور دیده می‌شود.

این قاری بین‌المللی در بیان اقدامات مهم استاد خدام‌حسینی گفت: اعزام قاریان و گروه‌های قرآنی به کشورهای مختلف و راه‌اندازی فعالیت‌های بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران یکی از اقدامات بسیار مهم ایشان است. حمایت از گروه‌های تواشیح و ابداع در این حوزه با تشکیل گروه اهل بیت(ع) و استفاده از استاد آرزم از ابتکاراتی بود که استاد صورت گرفت.

وی افزود: فکر می‌کنم ایشان تنها مدیری بود که در دهه ۶۰ در کشور نسبت به طراحی برنامه‌های استراتژیک و تغییر و تحول در این زمینه اقدامات عملی انجام داد؛ استاد بنیانگذار بسیاری فعالیت‌ها بود که پیشینه‌ای نداشت؛ حتی بحث انتشارات قرآن و تصحیح چاپ‌های قرآن از اقدامات استاد خدام حسینی است که در همین راستا مرکزی برای تصحیح و دقت در قرآن‌های چاپ شده در ایران راه‌اندازی شد.

زندگی زاهدانه و بی‌رغبت به ظواهر دنیایی

خاکی در ارتباط با ویژگی خاص شخصیتی استاد خدام حسینی تصریح کرد: یکی از خصوصیات استاد خدام‌حسینی زندگی زاهدانه و بی‌رغبت به ظواهر دنیایی است که همه ما را مورد غفلت قرار می‌دهد. این خصوصیت بسیار مهم است که بحمدالله ایشان از آن بهره‌مندند.

سبک آموزشی متمایز و فنی

رحیم خاکی همچنین در ارتباط با سبک آموزشی استاد خدام‌حسینی گفت: از لحاظ فنی و تکنیکی هم ایشان جزء بهترین‌ها هستند و آثار ماندگاری در زمان خودشان دارند. خیلی از آثار ایشان هنوز هم بسیار فخیم و قابل توجه‌اند و طبیعتا با همین دقت، شاگردان ایشان هم از فن تلاوت بسیار بالایی برخوردارند. دقت‌های زیادی که در تربیت قراء هم به لحاظ فنی و هم به لحاظ اخلاقی داشتند، موجب شد سبک آموزشی استاد خدام‌حسینی را از سایر اساتید که آنها هم زحمات بسیاری کشیده‌اند متمایز کند.

تربیت بر اساس ویژگی‌های قرآن‌آموز

وی ادامه داد: استاد خدام‌حسینی برای هرکس نسخه خاص خود فرد را می‌پیچید و بر اساس مطالعه‌ای که از سطح تلاوت هر شخص به‌دست می‌آورد و با ویژگی‌های شناختی که از افراد پیدا می‌کردند در ارائه نکات و مباحث مختلف برای وی راهکارهای دقیقی ارائه می‌کرد که به رشد سریع افراد کمک می‌کرد. این مشخصه بسیار مهمی است که اشکالات را بدون تعارف، شفاف و صریح بیان می‌کرد و سعی داشت به صورت واقعی افراد را در حد توانمندی‌های آنها به جلو هدایت کنند. آنهایی که بهره صوتی و ذاتی بیشتری داشتند، رشد خیلی سریع‌تری پیدا می‌کردند.

خاکی با اشاره به آینده‌نگری خاص استاد خدام حسینی عنوان کرد: درحال حاضر هم فعالیت‌های استاد به استعداد ویژه ایشان برمی‌گردد که بر اساس نیازهای جامعه و آینده‌نگری که دارند در تربیت نسل قرآنی کشور بسیار موثر است. در حال حاضر بسیاری از فعالیت ایشان مفاهیم‌محور است و سعی می‌کنند بحث سبک زندگی قرآنی را به صورت جدی دنبال کنند که اکنون یکی از جدی‌ترین نیازهای کشور است.

تداوم روش تربیتی و آموزشی در شاگردان

وی تصریح کرد: کشور و نظام آموزشی حرفه‌ای تلاوت قرآن نسبتا رشد خوبی داشته است اما در حوزه اخلاق و ورود مفاهیم قرآنی به زندگی قطعا کمبودهایی وجود دارد که استاد با دقت نظری که دارند این حوزه را به‌خوبی راه‌اندازی کرد. این اتفاق مهمی است که با زحمات استاد شاگردان ایشان هم خودشان سرحلقه‌هایی برای پیگیری روش تربیتی و آموزشی استاد خدام‌حسینی شدند؛ شاگردان ایشان واقعا یک ذخیره و عنصر بسیار مغتنمی در نظام اسلامی ما هستند و ان شاالله که مدیریت کلان فرهنگی کشور قدر ایشان را بداند و از این فعالیت‌ها و اثرگذاری آن حمایت جدی کند تا ان‌شاءالله اثرات آن چندین برابر شود.

این قاری بین‌المللی قرآن کریم در مرور خاطرات خود از استاد خدام‌حسینی گفت: ما به هرحال سال‌های سال خدمت ایشان بودیم و خاطرات زیادی از استاد داریم. یکی از خاطرات من مربوط به مسابقات سمنان در سال ۱۳۷۳ است که من به دلیل اینکه برای اولین‌بار در مسابقات کشوری حضور داشتم و اینکه یکی از دوستان هم‌اتاقی‌ام دو روز قبل از مسابقه فینال مریض شد، نتوانستم استراحت کنم و نخوابیدم. بعد از اینکه در مسابقه شرکت کردم، تلاوتی سطح پایین داشتم. استاد خدام‌حسینی از کیفیت تلاوت من ناراحت بود و گفت: چرا این طور خواندی؟ وقتی من دلیل را گفتم، استاد گفت: می‌توانستی قرص خواب بخوری و استراحت کنی. همین مسئله ساده تا آن زمان به ذهن من نرسیده بود و اگر قبلا از استاد پرسیده بودم می‌توانستم در آن مسابقات نتیجه بهتری بگیرم.

آموزش‌های استاد خدام حسینی؛ نقطه عطف تلاوتم

استاد خاکی آموزش‌های استاد خدام حسینی را نقطه عطف تلاوت خود دانست و بیان کرد: یک خاطره دیگر که برای من بسیارمهم است و تقریبا نقطه عطف تلاوت های بنده است این است که من در چندین جلسه از استاد محمد صدیق منشاوی تقلید می‌کردم و تلاوت‌هایی که در محضر استاد خدام حسینی انجام می دادم در همان سبک استاد منشاوی بود؛ بعد از دو سه جلسه استاد اجازه ندادند که من تلاوت تقلیدی انجام دهم و گفتند: «تقلید را که خوب می‌خوانی حالا بگو خودت چه جیزی بلدی بخوانی».

وی افزود: همین باعث شد که مسیر تلاوت من کاملا عوض شود و شروع کردم به طراحی تلاوت و تنظیم ردیف‌های تلاوتی خودم؛ از همان جا فضای خواندن من عوض شد و با راهنمایی و دقت نظری که ایشان داشتند توانستم مسیر تلاوت خود را عوض کنم.

بهره‌مندی از ظرفیت‌های استاد خدام‌حسینی

رحیم خاکی با بیان اینکه جامعه فرهنگی ما در خصوص استاد کوتاهی کرده اذعان کرد: همان طور که عرض کردم استاد خدام حسینی از نظر جامع الاطراف بودن از هر لحاظ، هم به لحاظ فنی و هم بُعد اخلاقی یک مربی تمام‌عیار هستند. من فکر می‌کنم ایشان متاسفانه مظلوم واقع شدند و جامعه فرهنگی ما در خصوص امکان استفاده بیشتر از استاد کوتاهی کرده است. مدیریت کلان فرهنگی می‌بایست امکان استفاده بیشتر جامعه خصوصا جامعه قرآنی از ایشان را فراهم کند.