انقاق معامله پرسود با خداست/ احسانی که در ایمان حقیقی نهفته است
گروه اجتماعی: ریشه و منشأ نیکوکاری را باید در ایمان حقیقی افراد دانست؛ زیرا تنها مؤمنان با پذیرش خالقیت و ربوبیت الهی و نیز باور به روز رستاخیز و مسئله پاداش و کیفر در آخرت است که به احسان روی میآورند.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، خداوند در قرآن میفرماید؛ «متاع زندگی دنیا در برابر آخرت، جز اندکی نیست». مال و فرزندان و هر چه در دنیا در اختیارمان است، همچون متاعی ناچیز است که در زندگی باید با آنها تجارت کنیم، آن هم تجارتی پرسود. البته این تجارت، جز با احسانبه دیگران بهدست نمیآید.
احسان به دیگران در حقیقت احسان به خویشتن است؛ چنانکه قرآن در آیه هفت سوره اسراء میفرماید؛ «ان احسنتم احسنتم لانفسکم». شخص با احسان و نیکوکاری، شخصیت خود را کامل میکند و در تحقق تکامل وجودی خویش میکوشد.
احسان و نیکوکاری از اموری است که در حوزه عمل اجتماعی و هنجارهای پسندیده قرار میگیرد و یکی از فضیلتهای اخلاقی نیز به شمار میرود.
در آیات قرآن، نیکی خداوند به بندگان چه در دنیا و آخرت و چه در زمینه نیازهای روحی و روانی یا در حوزه امور مادی بهعنوان مصداق احسان شمرده شده است. از این رو قرآن از زبان حضرت یوسف(ع) تبیین میکند که رهایی وی از زندان و بازگشت خانواده به سوی او از مصادیق احسان خداوند به آن حضرت بوده است.
قرآن ثروت و دارایی را نیز مصداقی از نیکی خدا برمیشمارد و گنج قارون را از زبان بنیاسرائیل احسان خدا به وی میداند. بنابراین هرگونه نعمتی که خداوند به انسان میبخشد به جهت آن که کار نیک کامل و شایسته و بیهیچ چشمداشت و منتی است، بهعنوان مصداق احسان است.
از دیگر کسانیکه قرآن احسان نسبت به آنان را مورد تشویق قرار داده، کمک مالی به خویشان و بستگان است. یتیمان و بیچارگان و همسایگان دور و نزدیک و نیز دوستان بسیار نزدیک و همنشین و در راه ماندگان نیز از جمله کسانی هستند که میبایست بیهیچ چشمداشتی به آنان احسان کرد.
در روایات واحادیث نیز، ائمه(ع) بسیار به احسان سفارش کردهاند؛ حضرت علی(ع) فرمودهاند؛ نیکی و نیکوکاری بهترین وسیله برای محبت کردن است.
همچنین امام صادق(ع) فرمودهاند؛ از نشانههای ایمان خالص، نیکی کردن به برادران دینی و ایمانی و تأمین نیازهای آنان در سختی و آسانی است.
بیگمان احسان و نیکوکاری ویژه انسانهایی است که در مسیر هدایت قرار گرفته و کمال را از خداوند میجویند. دوری از خصلتهای ناپسند موجب میشود تا دست کمک و یاری دیگرانی که به سوی ایشان دراز شده را بفشارند و به آنان یاری و مدد رسانند. از نعمتهای بهدست آمده و خداداد در راه خدا انفاق کنند و از هر توان و نیرویی که خداوند به ایشان داده، در راستای تکامل فردی و اجتماعی بهره گیرند. از اینرو میکوشند تا نیازهای فردی و اجتماعی و نیز روحی و مادی دیگران را به هر طریق ممکن برطرف سازند. کمک و تعاون بهعنوان اصول اصلی نیکوکاری همراه با بخشندگی عاملی میشود تا همگرایی اجتماعی در ایشان با نوعدوستی تقویت شود.
داوود روشن، رئیس کمیته امداد امام خمینی(ره) خمین در همین رابطه در گفتوگو با خبرنگار ایکنا، گفت: ریشه و منشأ نیکوکاری را باید در ایمان حقیقی افراد دانست؛ زیرا تنها مؤمنان با پذیرش خالقیت و ربوبیت الهی و نیز باور به روز رستاخیز و مسئله پاداش و کیفر در آخرت است که به احسان روی میآورند و بهعنوان بنده خاص الهی در خدمت به دیگران میکوشند و از هیچ کوشش و تلاشی برای رفع و دفع نیازهای متنوع دیگران دست برنمی دارند.
وی افزود: بندگی خدا به معنای آن است که دیگران هم چون آفریدههای الهی از کرامت و شرافت آفرینش الهی برخوردار هستند و مؤمن بهعنوان وظیفه شرعی و اخلاقی بر خود فرض میبیند تا به دیگر آفریدههای الهی نیکی کند تا شرایط مناسبی برای دستیابی به هدایت الهی و رشد و تکامل فراهم آید و دیگران نیز بتوانند در مسیر تکامل قرار گیرند و به سعادت دست یابند.
روشن با بیان اینکه احسان زمینههای نابودی جامعه را از بین میبرد، تصریح کرد: یکی از علتهای نابودی جامعه فقر است؛ زیرا فقر فرهنگی، اجتماعی، عاطفی و غیره موجب میشود که انسان نتواند از راه درست به نیازهای خود پاسخ دهد. به ناچار ارزشهای دینی و اخلاقی را نادیده میگیرد و دست به کارهایی میزند که موجب فساد است و فساد موجب نابودی یک جامعه است.
رئیس کمیته امداد امام خمینی(ره) خمین اظهار کرد: احسان زمینههای زنده و سالم بودن یک جامعه را فراهم میکند. احسان در جامعه دوستی و محبت را بیشتر میکند در نتیجه تنشها، اختلافها و درگیری را از بین میبرد.
باید توجه داشت که نیکی و نیکوکاری در اشکال مختلف و متنوعی ظهور و بروز میکند. قرآن در سه دسته ارتباط خدا با انسان، انسان با خدا و انسان با انسان دیگر، مصادیق زیادی را برای نیکوکار بیان میکند. از اینرو میبینیم از کمک و انفاق مادی گرفته تا دستگیری و هدایت گمراهان همه از مصادیق نیکوکاری است.
در جامعهای که بر مبنای الگوی اسلامی و مکتب علوی تشکیل شده است، مسلمان نمیتواند در برابر نیازها و گرفتاریهای برادران دینی خود بیتفاوت باشد، بلکه با احساس مسئولیت، در پی کمک و رفع مشکلات آنان خواهد بود. تا آنجا که در سخنان امامان معصوم(ع)، کمک به برادر دینی، با صد مرتبه طواف واجب خانه خدا برابری میکند. بر همین اساس، پس از اجرای حکم خدا و پیاده کردن احکام الهی، خدمت به محرومان، از شیرینترین عبادتها و سنت پیامبر و معصومان(ع) بوده است.
