خوزستان؛ مجموعهای از جاذبههای معنوی و تاریخی
گروه اجتماعی: استان خوزستان سرزمینی در جنوبغربی ایران اسلامی برخوردار از جاذبههای طبیعی، تاریخی، معنوی و ... است و دارای چندین اثر ثبت جهانی از جمله زیگورات چغازنبیل در دشت شوشان، مجموعه سازههای آبی تاریخی شوشتر و ... .
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خوزستان، استان خوزستان سرزمینی در جنوبغربی ایران اسلامی دارای جاذبههای طبیعی، تاریخی، معنوی و ... است. دارای چندین اثر ثبت جهانی از جمله زیگورات چغازنبیل در دشت شوشان، مجموعه سازههای آبی تاریخی شوشتر و ... است. در این یادداشت نگاهی خواهیم داشت به برخی بقاع متبرکه و مکانهای زیارتی.
امامزاده اباذر(ع) ـ زیدون بهبهان
امامزاده حیدر بن موسی جعفر الکاظم(ع) بهبهان از فرزندان امام موسی کاظم(ع) هفتمین پیشوای شیعیان جهان است. در کتابهای تاریخی و انساب از این امامزاده واجبالتعظیم معمولا با القابی چون امیرحیدر و امامزاده حیدر و یا آقاپیرحیدر و گاهی نیز با لفظ حیدر بن موسی بن جعفر یاد میشود. همچنین از ایشان بنام امیر حیدر بن موسی کاظم یا امامزاده حیدر فرزند بدون واسطه حضرت موسی کاظم(ع) و برادر حضرت فاطمه معصومه(س) نام برده میشود.
در کتاب عزاداری سنتی اثر حسین معتمدی آمده امامزاده حیدربن موسی بن جعفر معروف به امامزاده حیدر در بهبهان است. امیر تیمور گورکانی از وی بنام آقا پیر حیدر نام برده است. در گویش محلی بهبهان از امامزاده حیدر(ع) بنامهای امیرحیدر و آقا پیرحیدر نیز یاد میشود. به نقل از کتاب بقعه متبرکه قول مشهور این است امامزاده حیدر فرزند امام موسی کاظم(ع) از همراهان احمد بن موسی معروف به شاه چراغ بودند و به همراه برادرانش در سال 201 تا 203 عازم ایران شد. همچنین در خود آستان مقدس دو اثر تاریخی و زیبا موجود است. اثر پای مبارک ایشان که اثر ضربه زدن با بیل و قطع انگشت مبارک آن حضرت در آن نمایان است و در همین اثر، نشان خاتم مبارک وی که به خط کوفی نوشته شده حیدر بن موسی بن جعفر نیز موجود است.
همچنین درب قدیمی امامزاده حیدر(ع) که روی آن اشعار مهدی مهدوی به خط آیتالله آخوند ملا فتحالله روحی پور نوشته شده است. آستان مقدس امامزاده حیدر(ع) بهبهان امروزه همانند خورشیدی در آسمان خوزستان و استانهای هم جوار میدرخشد و به عنوان یکی از پر زائرترین بقاع متبرکه خوزستان از دیرباز تاکنون میعادگاه عاشقان خاندان رسول اکرم(ص) بوده و همه روزه زائران زیادی از سراسر کشور به ویژه استانهای خوزستان، کهگلویه و بویر احمد، فارس و بوشهر جهت زیارت و عرض ارادت به این امامزاده واجبالتعظیم تشرف پیدا میکنند. بنای اولیه آستان مربوط به سال 737 (ه.ق) بوده و بعدها در سال 1349توسط هیات امناء وقت تجدید بنا شده است. بنای آستان متشکل از حیاط بزرگ، صحن مطهر، روضه منوره، سالن حضرت فاطمه زهرا(س)، مسجد امامزاده حیدر(ع)، سالن جدید امام حسن مجتبی(ع) در دوطبقه ، گنبد و 4 گلدسته است که از معماری منحصر به فرد اسلامی ایرانی برخوردار است.
امامزاده سلطان ابراهیم(ع) ایذه
بنا بر روایات امامزاده سلطان ابراهیم(ع) فرزند ارشد عبدالله از فرزندان حمزه بن موسی بن جعفر(ع) است و در واقع میتوان وی را از نوادگان امام هفتم شیعیان دانست. در زمان حکومت عباسیان زندگی میکرد و به سید المرتضی شهرت دارد. وقتی هفت تن از خواهران و برادرانش در نبرد با تلغریها به شهادت رسیدند(هفت شهیدان) تاب و تحمل نیاورد و از جاده تمبی وارد منطقه گلگیر شد. سلطان ابراهیم مدتی در گلگیر به ارشاد مردم پرداخت و مردم آنجا از آن امامزاده استقبال بینظیری به عمل آوردند.
سید المرتضی پس از اطمینان از آن منطقه وارد آسماری شد. پس از یک ماه اقامت در آسماری و متقاعد کردن مردم آن منطقه و اطمینان مطلق از گرایش آنان به اسلام، آنجا را ترک کرد و رهسپار ایذه شد. ایذه در آن زمان (مال امیر ) نام داشت. مردم ایذه بیش از مناطق دیگر از آن حضرت استقبال کردند و امکانات مادی و معنوی در اختیار او گذاشتند و با وقف باغات و اراضی و نذورات فراوان ارادت و سپاس دینی و مذهبی خود را به اثبات رساندند. اراضی (بندان) در ایذه از جمله هدایای مردم به آن حضرت است که تا زمان حال منافع و عایدات آن وقف امامزاده میشود. در ایذه پیروان و حامیان فراوانی به سلطان ابراهیم پیوستند. از آنجا که غریزه طبیعت بر این است که هر جا گل است خار هم هست و هر جا دوست است دشمن نیز در کمین است عدهای به مخالفت با نهضت امامزاده قیام کردند و مخالفتهای زیادی در منطقه بوجود آمد.
سلطان ابراهیم برادرزاده خود سید صالح را جهت فرونشاندن سرکشان و طغیانگران ماموریت داد. سید صالح که مردی مصلح و اندیشمندی توانا بود مدتی به وعظ و گفت و گو پرداخت. عدهای به وی و تبلیغات دین او گرویدند اما عدهای مقاومت کردند و سرسختانه به مبارزه علیه اهداف سید صالح قیام کردند. جنگ سختی میان کفر و اسلام در گرفت که دو شبانهروز به طول کشید. در این نبرد صدها کشته از مخالفین در میدان کارزار به جای ماند و چهل تن از بهترین یاران آن سید بزرگوار نیز به شهادت رسیدند. پس از پایان جنگ و پیروزی اسلام بر کفر هر کدام از طرفین کشتگان و مجروحین خود را جمع آوری کردند و به پشت میدان جنگ انتقال دادند. چهل شهید از یاران آقا سید صالح را در یک محل و در کنار هم دفن کردند که هم اکنون به نام چهلتنان معروف است. سلطان ابراهیم از جمله امامزادههایی است که کرامات فراوانی دارد. مردم بختیاری همواره بهرهمند از آیات و نشانهها و معجزات آن حضرت هستند.
سلطان ابراهیم(سید المرتضی) در محلی به نام کارتا موضع گرفت. کارتا محلی کوهستانی است و دارای استحکامات سوقالجیشی است که حضرت آن محل را جهت دفاع از خود و یارانش مقابل مهاجمین انتخاب کرده بود. سلطان ابراهیم پس از سالها عمر با عزت در سال 378 هجری به مرگ طبیعی وفات یافت و به لقاء الله پیوست. پیروان آن حضرت روی مقبره او بقعه و بارگاهی ساختند که بی نظیر است. بعد از وفات امامزاده سلطان ابراهیم(ع) پسرش شاه سلیمان که بزرگ اولاد او بود به رهبری و هدایت مردم پرداخت.
امامزاده سلطان ابراهیم(ع) دارای کرامات و معجزات بسیاری بوده و مردم منطقه که اعتقاد فراوانی به این بزرگوار دارند به زیارت مزار شریف وی مشرف میشوند. بارگاه و مقبره آن حضرت هر ساله توسط هموطنان و با استفاده از نذورات به دست آمده توسط اداره کل اوقاف و امور خیریه خوزستان مرمت و بازسازی میشود.
امامزاده سلطانعلی رودبند(ع) ـ دزفول
سید علی صفوی معروف به سلطانعلی سیاهپوش یا پیر رودبند یا روبند امامزادهای در شهر دزفول و در محلهای به همین نام مدفون است. رودبند نوه «شیخ صفیالدین اردبیلی» و پدربزرگ شاه اسماعیل صفوی بود که به دزفول آمده و با انجام کراماتی مردم دزفول را به آئین تشیع دعوت کرد. خواجه سلطان سید علی، مشهور به «شاه رودبند» یا «آقا رودبند» نسبش با 22 واسطه به موسی کاظم میرسد.
وی که در جوار نیاکانش در اردبیل زندگی میکرد در سفری به کاظمین رفت. در آنجا شبی در خواب از طرف امام محمد تقی به او دستور داده شد که به دزفول آمده، مردم را به تشیع دعوت کند لذا به دزفول آمده و در جای بارگاه فعلی مسکن میگزیند و به آنچه مامور بود مردم را دعوت میکند، اما مردم دعوت او را نمیپذیرند. ناچار آنان را تهدید به قطع آب رود دز میکند. آنان باز هم به این سخن نمیاندیشند. در این هنگام خدا را سوگند میدهد که خواستهاش را بر آورد که ناگاه رود از جریان میایستد، بدین دلیل او را رودبند لقب دادهاند.
در محله رودبند در شمال غربی شهر دزفول و در ارتفاعی مشرف به رودخانه، بقعه پیر رودبند قرار دارد. گنبد این بنا مضرس و دارای 20 سط است که این سبک معماری متعلق به خوزستان و بوشهر است. تاریخ ساخت این بنا به دوره تیموریان (771-845 هجری قمری ) تعلق دارد ولی مرمت آن مربوط به روزگار شاه عباس صفوی و به سال1030 هجری قمری است. بنای این بقعه را به زمان گورکانیان و به دستور امیرتیمور گورکانی نسبت داده اند ودر زمان شاه عباس اقدام به مرمت آن شد. بقعه رودبند در تپهای به ارتفاع 22 متر قرار گرفته است و دارای کنبد سفید مخروطی به ارتفاع 18 متر است.
امامزاده سید محمد سبزقبا(ع)- دزفول
در کنار خیابان امام خمینی بعد از خیابان سیمتری بقعه معروف به سبزقبا قرار گرفته است. بنای این بقعه کاملاً نوسازی شده و هیچ اثر قدیمی در آن باقی نمانده است. یک شجرهنامه در دفتر بقعه بر لوحی روی کاغذ نوشته شده و در این لوحه بنا به روایت سید نعمتالله شوشتری در کتاب «المجموعه» صاحب بقعه را برادر حضرت امام رضا(ع) خوانده است که غریب به شهر دزفول درآمده و میهمان زنی به نام زبیده بوده است که فرزند او بر اثر دعای سید سبزقبا بهبود یافته است. سید سبزقبا قبل از وفاتش به آن زن وصیت کرده که نامه او را به حضرت علی ابن موسی الرضا(ع) که از راه دزفول عازم خراسان بوده است برساند. مطلعین دزفول میگویند که بقعه سبزقبا مانند بقعه عباس علی دزفول به شکل گنبدی خیاری بوده است. ساختمان بقعه با گنبد خیاری از آثار دوره تیموری و سلجوقی است و این نشاندهنده قدمت مجموعه است.
بعد از شهادت امام هفتم، حضرت موسی بن جعفر(ع) به دست هارون الرشید خلیفة عباسی؛ فرزندان آن امام و سادات علوی در دیگر بلاد و سرزمینهای اسلامی پراکنده شده در آن سرزمینها تبلیغات و مبارزات مخفی و آشکار خود را آغاز کردند. از جمله فرزندان این امام بزرگوار، احمد و محمّد بن موسی الکاظم(ع) و حضرت معصومه(س) هستند که هر کدام به سویی حرکت کرده و پس از اینکه خود را به محل امنی رساندند در آن جا به مبارزات خود علیه خاندان بنیعبّاس پرداختند. حضرت محمّد بن موسی( ع ) به قصد تبلیغ و نشر افکار پدر بزرگوارشان و در راستای امامت برادر ارجمندش امام رضا(ع) و به منظور یافتن مکانی أمن و به دور از دسترس عُمّال خلفای جور از مدینه خارج شد.
آن حضرت پس از گذشتن از بیابانهای بی آب و علف و سوزان شبه جزیرة عربستان، غریبانه به شهر أمن دارالمؤمنین «دزفول» وارد شد. آن حضرت با مشک از رودخانة «دز» که نزدیکی محلّ اقامت اوی بود برای مردم آب میآورد .سیّد جزایری در کتاب خود به نام المجموعه مینویسد « در نتیجه و اثر کرامت و انفاس قدسیّة این امامزاده هرکس از آبی که میآورد ، میآشامید به اذن خداوند به کلّی از آلام واسقام مصون میماند و خیر و برکت در زراعات و مواشی و اغنام ایشان به ظهور میرسید.
امزاده شاه فضل(ع)- بهبهان
امامزاده فضل(ع) فرزند امام موسی کاظم(ع)امروز یکی از زیارت گاههای به نام بهبهان است. درباره امامزاده شاه فضل(ع) در کتابها از وی با نامهای شاه فضل و فضل علی و شاه فرض و فرضعلی نام برده است. در کتاب ریاض الانساب نوشته شده نام ایشان فضلعلی است. سید مرتضی در کنزالانساب نام ایشان را فضل علی میداند. شیخ عباس قمی در منتهیالامال از ایشان به نام فضل نام میبرد.
بنای این امامزاده عالی مقام که در حدود 300 سال قدمت دارد بارها مورد بازسازی و نوسازی قرار گرفته است .در مدح حضرت شاه فضل(ع) روی کاشیهای آن اشعاری نقش بسته است از جمله
ز حمد حق و نعمت نبی کن بیان فضل
شک نیست به نام علی شد روان فضل
امامزاده عبدالله(ع)- باغملک
بقعه امامزاده «عبدالله(ع)»، از بقاع متبرکه خوزستان در باغملک است. به حضرت «زینالعابدین» امام سجاد (ع) میرسد. «عبدالله بن محمد اکبر بن حسن دکه بن حسین اصغر بن امام زینالعابدین (ع)» که مخالفان دین از بنیامیه و اتباع آنها، این سید بزرگوار را دستگیر کرده و به محلی که الان نزدیک همان محل قبر مطهرشان است و به «قتلگاه» مشهور شده، بردند و وی را شهید کردند و برای ایجاد خوف و رعب و وحشت مردم، بدنش را قطعهقطعه کرده و به هر دیار فرستاده تا مردم خیال قیام و نهضت را در سر نپرورانند.
سر مطهر این امامزاده در شهر شوشتر است که قبه و مرقدی عالی و تاریخی دارد و تن یا قسمتی از آن را در کوههای «مُنگَشت» باغملک مدفون کردند، ایشان صاحب کرامات زیادی هستند و سالانه زائران زیادی در شوشتر و در باغملک دارند.
امامزاده عبدا...(ع)- شوشتر
بقعه امامزاده عبدالله، در جنوب شهر شوشتر بر فراز تپهای واقع است که مشرف به شهر و پل لشکر و باغهای اطراف است. نسب وی به امام سجاد(ع) میرسد. این بنا مشتمل بر صحن، ایوان ورودی، رواقها، حرم، گنبد گلدستهها ضریح، تزئینات معماری و کتیبهها است که در دورههای مختلف مرمت و بازسازی باشد. با توجه به اسناد تاریخی بنای اولیه بقعه از آثار دوره المستنصربالله خلیفه عباسی است که در قرن هفتم هجری (629 قمری) تجدید بنا شده است. ورودی اصلی بقعه در ضلع شمالی بنا قرار دارد و تزئینات داخلی بنا شامل کتیبههای سنگی و گچبریهایی به سبک سلجوقی و صفوی است که نمونه زیبای آن گچبری سر در و سقف ایوان ورودی است. بقعه دارای گنبد دو پوش بوده که پوش بیرونی به صورت رک و پلکانی و پوش داخلی به شکل عرقچین است. این بقعه در قدیم دارای مهمانخانه، مدرس(مدرسه)، مطبخ، کتابخانه، منازل خدمه و طلبه، باغچه، طویله و اوقاف مفصل بوده است که بمرور زمان از میان رفتهاند.
بر اساس روایات بدن مبارک امامزاده عبدالله در مکان دیگری موسوم به امامزاده عبدالله در باغملک دفن شده و در این مکان سر ایشان مدفون است.
امامزاده محمد بن جعفر طیار(ع)- دزفول
آرامگاه محمد بن جعفر طیار مربوط به دوره تیموریان است و در شهرستان دزفول، روستای محمدبن جعفر واقع شده است. صاحب آرامگاه فرزند جعفر طیار برادر امام علی(ع) و داماد امام علی(ع) است که در سال ۱۹ هجری قمری در جنگی که برای فتح شوشتر در این منطقه صورت گرفته بود به همراه سپاه اسلام به عنوان یکی از فرماندهان سپاه اسلام به این منطقه آمده بود.
آرامگاه داراى گنبدى ۱۲ ترک است که با کاشى سبز رنگ ساده و یکرنگ تزئین شدهاند. این گنبد با حاشیهبندى کاشىهاى ترکها و نقش و نگار هندسى و حاشیه سیاه رنگ و لچکى سفید و نقوش منظم و قرینهسازى ساخته شده است. ورودى آرامگاه از سمت شمال است و داراى دو شبستان در طرفین مقبره است. ضریح مقبره در قدیم چوبی بوده است ولی در سالهای اخیر ضریحی فلزی نصب شده است. آرامگاه در وسط باغ بزرگی احداث شده و در اطراف آن آرامگاههایی از اشخاص و شخصیتهای دزفول وجود دارد. در اطراف هر یک از ایوانهاى اطراف بنا دو غرفه و پلکان وجود دارد. طاقهاى غرفهها و ورودیهاى پلکان با تکه کاشیهاى سبزرنگ تزئین شدهاند.
قرار گیری آرامگاه میان درختان کهنسال و سرسبز کُنار جلوه و آراستگى خاصى دارد. دو درخت کنار روبروی آرامگاه وجود دارد که قدمت یکی از آنها به ۸۰۰ و دیگری به ۷۵۰ سال میرسد. آرامگاه محمد بن جعفر یک ورودی قدیمی داشته که سر در ورودى با کاشیهاى سیاه و سفید و فیروزهاى مربع شکل زینت داده شده و دارای بدنه آجرى قدیمى است.
در میدان جلوى دیوار قدیمی باغ تعدادى کنار سرسبز و کهنسال بر زمینهاى چمنى سایه انداختهاند که محل نشستن و تفرج مردم است . با طرحهای توسعه محوطه بقعه محمد بن جعفر ورودی قدیمی آن در وسط محوطه فعلی قرار گرفته است و از قدمت بنا حکایت میکند. در فضای باز حیاط جلوی بقعه حوض زیبا و بزرگی وجود دارد. حضور آب، سبزی درختان کنار (کنار به عنوان درختی معنوی و مقدس در فرهنگ دینی مشهور است) و نمای زیبای بقعه، فضای معنوی زیبایی را به وجود آورده که فرصت مغتنمی برای هر خسته دلی ایجاد میکند تا در جو معنوی آن، آرام گیرد.
در حال حاضر این بقعه یکی از جاذبههای گردشگری و زیارتی دزفول به شمار میرود و مردم زیادی از سراسر استان و شهرستان دزفول به خصوص در فصل بهار از این مکان زیارتی – سیاحتی بازدید میکنند.
امامزاده محمد بن زید(ع) ـ گتوند
امامزاده «محمدبنزید» در راه مبارزه با خلفای غاصب عباسی و خونخواهی جد بزرگوارش حسین بن علی(ع) و شهدای کربلا، آواره شهر و بیابان میشود و مدت زیادی را مخفیانه سپری میکند، در نهایت نیز از سوی مأموران حکومت جور شناسایی شده و به شهادت میرسد. بارگاه مطهر امامزاده محمد بن زید، پیوسته مأمن عاشقان بوده و مردم از راههای دور و نزدیک به زیارت او میشتابند.
بقعه امامزاده محمد بن زید بن علی بن الحسین علیابنابیطالب(ع) در پنج کیلومتری روستای بزرگی به نام ترکالکی در بخش عقیلی از توابع شهرستان گتوند واقع است.
بقعه در دامنه کوه و کنار درهای ساخته شده و در جوار مرقد شریف ایشان در دل کوه، چشمه آبی وجود دارد که مردم، آن را از کرامات این امامزاده میدانند. در زمان قدیم که آب مصرفی زوار و روستاهای اطراف فقط از این چشمه تأمین میشد، گرچه به ظاهر آب چشمه کم بود، ولی هرچه از آن استفاده میکردند به همان مقدار آب در چشمه باقی میماند.
این بقعه شریف، همواره مورد توجه بزرگان و علما از جمله علامه شیخ «محمدتقی شوشتری» و آیتالله «آلطیب» و دیگران بوده است . «محمدبنزید» از راویان و محدثین بزرگ بوده و روایاتی از وی در کتب شیعه نقل شده است.
امامزاده «محمدبنزید» در راه مبارزه با خلفای غاصب عباسی و خونخواهی جد بزرگوارش حسینبنعلی(ع) و شهدای کربلا، آواره شهر و بیابان میشود و مدت زیادی را مخفیانه سپری میکند و در نهایت از سوی مأموران حکومت جور شناسایی و با بدترین وضع به شهادت میرسد.
در سال های اخیر، محوطهسازی و زیباسازی حرم مطهر این امامزاده از سوی اداره کل اوقاف و امور خیریه استان خوزستان انجام شده و منظره با شکوه حرم ایشان از دور دستها نمایان است. ظرفیت بالای زائرپذیری این بقعه، به درستی به مردم معرفی نشده است چرا که از نظر نمای ظاهری و بزرگی حرم در استان بینظیر است.
بقعه براء بن مالک انصاری- شوشتر
براء بن مالک بن نضر انصاری از یاران حضرت محمد(ص) پیامبر گرامی اسلام و برادر انس بن مالک است. بعد از جریان سقیفه بنی ساعده از جمله افرادی بود که به علی بن ابی طالب(ع) گروید و از شیعیان او به شمار میآید. در جنگ بدر و احد و خندق شرکت کرد و در جنگ روز تستر(شوشتر) کشته شد. او نقش مهمی در جنگ مقابل مسیلمه کذاب پیامبر دروغین داشت. وی در جنگ یمامه وزیر مسیلمه را به قتل رسانید.
این آرامگاه یکی از قدیمترین بناهای دورۀ اسلامی در شوشتر است. در زمان حکومت مهدیقلیخان شاملو و به فرمان او، ساختمان قدیم آرامگاه که ویران شده بود، بازسازی شد. آنچه اینک به نام آرامگاه براءبن مالک معروف است، با ایوان و رواق و گلدستههای آن در حکومت محمدعلی میرزا، فرزند فتحعلیشاه قاجار برپا شده است.
در دایرةالمعارف مصاحب آمده است که روبهروی قلعۀ سلاسل در شوشتر مقبرۀ زیبایی است که منسوب به برادر اُنس بن مالک است که در جنگ شوشتر به قتل رسید. شاید بتوان بقعه براء بن مالک انصاری را قدیمیترین مقبره اسلامی در ایران به شمار آورد. آرامگاه او در شمال شهر مقابل قلعه سلاسل قرار دارد.
بقعه مطهر حضرت دانیال نبی(ع)- شوش دانیال
دانیال در باور ادیان ابراهیمی یکی از پیامبران بنیاسرائیل(قرن هفتم پیش از میلاد) است. دانیال به زبان عبری به معنای «خدا قاضی من است» است. در سال 606 پیش از میلاد وی را به دربار «بخت النصر» پادشاه بابل به اسارت بردند. در آنجا به علوم کلدانیان و زبان مقدس واقف شد در حکمت از آنان پیشی گرفت. اولین واقعهای که سبب نفوذ دانیال نبی شدئ تعبیر خواب نبوکد نصر بود. بدین گونه ادعای پیغمبری کرد و مورد توجه آن پادشاه قرار گرفت. به همراه عدهای از قوم یهود به ایران مهاجرت کرد و در شوش ساکن شد و در آنجا درگذشت.
آرامگاه دانیال نبی در ساحل شرقی رودخانه شاوور و روبروی تپه ارگ قرار دارد. بنای زیارتگاه او شامل دو حیاط است. بر روی گنبد مخروطی ـ پلهای قرار دارد که نوع رایج گنبدهای منطقه است.
زمان دقیق زندگی دانیال مشخص نیست ولیکن معمولا تصور میشود که او تا سال سوم زندگی کوروش هخامنشی زنده بود. ولیکن او در آن زمان باید چیزی حدود 100 سال سن داشته بوده باشد، زیرا در زمان سقوط بابل او در نوجوانی بود. مقبره دانیال را در شوش میدانند به همین جهت است که این شهر به نام شوش دانیال معروف است. مکانهای دیگری در عراق، بابل، مصر و سمرقند نیز ادعای مقبره دانیال را دارند. بعضی نوشتهها ادعا میکنند تیمورلنگ بقایای دانیال را از شوش به سمرقند آورد.
نام دانیال در قرآن ذکر نشده است ولیکن بیشتر مسلمانان او را به عنوان یکی از پیامبران در اسلام قبول دارند. نام دانیال در حدیث و روایات مربوط به پیامبران ذکر شده است. در همه نسخههای کتاب قصصالانبیا دانیال به عنوان یکی از پیامبران ذکر شده است.
بقعه دعبل خزاعی- شوش دانیال
یکی دیگر از بناهای مذهبی شهرستان شوش، آرامگاه دعبل بن خزاعی است. حسن بن علی معروف به دعبل خزاعی شاعر اهل بیت عصمت و طهارت(ع) متولد سال 134 و همزمان معاصر چهار امام بود. در بخش شمالی شهر باستانی شوش، در قبرستان قدیمی این شهر و در کنار بقعه امامزاده عبدالله بن علی، آرامگاه شخصیتی واقع شده که یکی از چهرههای بزرگ فرهنگی جهان تشیع در قرون دوم و سوم هجری بشمار میرود. شخصیتی که توانست با نبوغ بینظیر خود، شیعیان را اعتلای بیشتری بخشد. میتوانست با استعداد و تواناییهای خود از بهترین جایگاه اجتماعی برخوردار گردد و بهترین و راحت ترین زندگی را برای خود فراهم کند. در روزگاری زندگی میکرد که خلفای بنیعباس ظالمانه همه امور زندگی مردم را در دست داشتند؛ بیشتر این خلفا به سرودن و شنیدن شعر، به ویژه در مدح آنها اهمیتی وافر میدادند.
شاعران زیادی در این زمان، با سرودن شعرهایی در مدح ایشان هزاران هزار جایزه و صله دریافت میکردند. اما در این میان شاعران آن زمان تنها دعبل خزاعی بود که به سکهها و نقرهها پشت کرد.
مالک بن طرق، فرماندار متوکل برای کشتن دعبل به شخصی 10 هزار درهم و زهر کشندهای داد و آن شخص شهر به شهر در خوزستان دنبال دعبل میگشت تا بالاخره او را در روستایی به نام الطیب که از توابع شهرستان شوش بود پیدا کرد در تاریکی شب بعد از آنکه دعبل نماز مغرب و عشا را در مسجد همان روستا خواند و از مسجد خارج شد آن شخص مزدور چوبی شبیه نیزه به دست داشت که در سر آن آهن تیزی بود و آن را با زهر آلوده کرده بود که با آن شدت زیاد به پای دعبل زد و چون زهر آن بسیار شدید بود دعبل فردای آن روز به شهادت رسید. آرامگاه وی نیز در شوش محل زیارت مومنین است . دعبل به واسطه قرائت قصیده معروف خود به نام قصیده تائیه مورد توجه خاص امام رضا(ع) قرار گرفت و امام ایشان را مورد تفقد قرار داده و به عنوان هدیه حبه خود را به ایشان اهدا نمود. در شوش نیز میتوان بوی امام رضا(ع) را استشمام کرد.
بقعه حضرت علی بن مهزیار اهوازی- اهواز
علی بن مهزیار دورقی اهوازی مکنی به ابوالحسن ، از فقها و دانشمندان شیعه و از روات و محدثان موثق احادیث ائمه اطهار (ع) بوده که در وثاقت او شک و تردیدی وجود ندارد. به سال 154 هجری قمری از پدری نصرانی به دنیا آمد و گویند که خود نیز در آغاز نصرانی بوده که بعد در کودکی همراه پدرش مسلمان شده است.
علی بن مهزیار اهوازی در قرن سوم هجری قمری زندگی میکرد. از فقها، محدثان و دانشمندان معروف شیعه و از اصحاب امام رضا(ع)، امام جواد(ع) ، امام هادی و امام عسکری(ع) بوده و احکام دینی را نزد آنها یاد گرفته و در برخی از مناطق به خصوص در اهواز به عنوان نماینده وی بوده است. علی بن مهزیار از مردم دورق( شادگان امروزی) بود که بعدا در اهواز ساکن شد. محل تولدش منطقه هندیجان بود ولی با توجه به اینکه در قرن سوم هجری قمری هندیجان از توابع شهر دورق بود لذا او را اهل دورق معرفی کردهاند. به طور کلی در مورد زادگاه علی بن مهزیار میتوان به این نتیجه رسید که وی در هندیجان به دنیا آمده است و هندیجان از توابع دورق و دورق از توابع خوزستان بوده است و اینکه در متون عربی محل و زادگاه وی را بلاد فارس نام بردهاند منظور سرزمین ایران است و اهوازی بودن هم به معنای خوزستانی بودن است.
علی بن مهزیار علم فقه و شناخت احکام دینی را نخست نزد حسین بن سعید اهوازی که از بزرگان دین است آموخت و بعدها از محضر چهار تن از امامان شیعه بهرهمند شد. از حضرت امام رضا و امام جواد علیهماالسلام روایت کرده است و از اصحاب خاص امام محمد تقی(ع) به شمار میرفت و از جانب حضرت وکالت داشت. بدین گونه نزد آن حضرت مقامی بس بزرگ یافت و نیز از اصحاب امام هادی(ع) و در بعضی از نواحی وکیل آن ذات مقدس بود. راجع به وی توقیعاتی مشتمل بر خوبیهای وی از جانب امام جواد و امام هادی(ع) خطاب به شیعیان صادر شده است . در نقل روایاتش موثق بود. هیچ دانشمندی از وی نکوهش نکرده است، اعتقادی درست داشت و کتابهای مشهوری تصنیف نموده است.
علی بن مهزیار بر اساس برخی از روایات در زمان امام حسن عسکری(ع) وفات یافته است . بنا بر روایات تاریخی هنگامی که مامون خلیفه عباسی دستور داد تا امام رضا(ع) به عنوان ولیعهد او از مدینه عازم خراسان شود امام(ع) در مسیر حرکت خود در روز شانزدهم صفر سال 201 هجری قمری وارد اهواز شد و چند روزی در این شهر توقف کرد.
بعدا در محل اقامت امام(ع) مسجدی به نام مسجد الرضا(ع) بنا شد که علی بن مهزیار وصیت کرد پس از مرگ او را در مسجد دفن کنند. در قسمت غربی بقعه وی و پیوسته به مقبره سالنی وجود دارد که احتمالا همان مسجدی است که به آن اشاره شد. درباره تاریخ فوت وی روایات گوناگونی ذکر شده است.
علی بن مهزیار فقیهی صاحبنام و دانشمندی سترگ و عالمی جلیلالقدر و محدثی صادق و آشنا به سیاست بوده که سرپرستی قسمتی از کارهای اقتصادی و سیاسی منطقه را به عهده داشتند. ایشان به اهل بیت(ع) و ائمه هدی علاقه فراوانی داشت و هیچگاه از پشتیبانی خود نسبت به این خانواده غفلت نکرد. از شاگردان برگزیده امام هشتم حضرت رضا(ع) و از جانب آن حضرت جانشین عبدالله بن جندب وکیل امام صادق و امام کاظم(ع) شد و توقیعاتی از جانب امام جواد و حضرت هادی(ع) به او رسید که بیانگر شان و منزلت و عظمت و مقام این عاشق دلسوخته اهل بیت(ع) است.
مزار نورانی او زیارتگاه عموم است. مردم از جاهای دور و نزدیک به زیارت این شیفته اهل بیت میآیند و حاجات خود را از او در خواست میکنند و کرامتها از آن بزرگوار دیده شده است.
مقام حضرت صاحب الزمان(عج)- شوشتر
این مکان مذهبی در شمال شرقی شوشتر و در انتهای بزرگراه بینالحرمین قرار دارد. بر اساس سنگ نوشتهای که از بنای قبلی قدمگاه به دست آمده و دارای اشعاری با ماده تاریخ استبنای اولیه به دست درویش کریم نامی در دوره سلطنت شاه صفی صفوی(1047قمری)ساخته شده است.
در اوایل قرن 14 قمری مرحوک ملاحسین طبیب شوشتری ساختمانهای دیگری بر آن افزوده و در سال 1355 خورشیدی توسط هیات امنا بازسازی کلی شده و معمار آن حاج محمود معماریان بوده است.همچنین پس از وقوع انقلاب شکوهمند اسلامی و با سفر مقام معظم رهبری به خوزستان در سال 1375 خورشیدی مجددا حرم مطهر بر اساس طرح جامع در سطح وسیعی مورد بازسازی کلی قرار گرفت که تا کنون نیز ادامه دارد.
