معرفی اماکن زیارتی منطقه بلوچستان
گروه اجتماعی: مردم منطقه بلوچستان متشکل از دلاوران شیعه و سنی است که با مذهب و گویشهای متفاوت، سالهاست در اوج وحدت کنار هم زیستهاند و در این شهر اماکن زیارتی قابل توجهی وجود دارد که در این گزارش به معرفی برخی از این اماکن پرداختهایم.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن( ایکنا) از سیستان و بلوچستان، استان سیستان و بلوچستان در شرق جنوب شرقی ایران واقع است، سیستان شامل زابل و شهرهای اطرافش و بلوچستان نیز دربرگیرنده بقیه شهرها از زاهدان تا چابهار است.
مردم منطقه بلوچستان متشکل از دلاوران شیعه و سنی است که با مذهب و گویشهای متفاوت، سالهاست در اوج وحدت کنار هم زیستهاند.
بقعه سیدمهدی در ایرانشهر
«سید مهدی» یک قرن قبل در ایرانشهر زندگی میکرده و در ترویج فرهنگ مبانی اسلامی فعالیت زیادی داشته است بهطوری که در نزد مردم این شهرستان بهویژه حاکم وقت بسیار محترم بوده است.
«سید مهدی» در سال 1297 هـ.ش در سن 82 سالگی فوت میکند و با توجه به محبوبیتش در نزد مردم ایرانشهر، پیکرش با عزت و احترام فراوان در آرامستان مرکز شهر به خاک سپرده میشود.
از زمان خاکسپاری او تاکنون، آرامگاه وی به زیارتگاهی برای مردم تبدیل شده است، بهطوری که هر ساله مردم ایرانشهر و دیگر شهرهای استان، روزهای چهارشنبه و پنجشنبه هر هفته به این مکان میآیند و این اولاد پیغمبر را زیارت میکنند.
آرامگاه سیدغلامرسول در چابهار
آرامگاه سیدغلامرسول در پنج کیلومتری شمال غربی چابهار قرار دارد. قدمت آن به سال ۴۶۵ ه.ق بازمیگردد. این آرامگاه دارای دیوارههای سفید رنگ(به سبک معماری هندی) است.
بر پیشانی ورودی بنا، تزئینات نقاشی الوان با طرحهای نقوش ستارههای مشبک وجود دارد. ظاهراً نمای دور تا دور داخل ساختمان دارای نقاشی بوده است و کلمات «لا اله الا الله»، «یا محمد(ص)» و «یا علی(ع)» نقاشی از گل در دیوارها جلب توجه میکند.
فرم آن طوری است که نشان میدهد این اثر در روزگار سلجوقی ساخته شده و در دوره صفویه نیز طرحهای نقاشی بر روی دیوارها تعبیه شده است.
روبروی آرامگاه صفحهای به بلندی یک متر و چهار پله قرار دارد که بر روی آن آرامگاه واقع شده است. در قسمت شرقی صفحه آرامگاه یک پیشخوان با سقف تیرهای چوبی و حصیری و چند ستون چوبی است که با پنج پله به حیاط متصل میشود.
پیشخوان پیشینهٔ چندانی ندارد، ساقه گنبد استوانهای است و سقف گنبد از درون با گچ سفید شده و بنا کاملاُ یک بنای خاص ایرانی و از معماری سلجوقی الهام گرفته است.
آرامگاه در میان بنا واقع شده و بر روی آن یک صندوقچه و بالای آن یک جعبه چوبین با تزئینات مختلف هندسی قرار دارد، گورستان در سوی شرق بنا قرار دارد.
زیارتگاه ملک سیاه
این زیارتگاه در 46 کیلومتری شمال شهر زاهدان بین راه بلوچستان و خراسان واقع شده که کوه ملک سیاه به آن منسوب است. نزدیک آن در درهای یک قطعه سنگ است که بلوچها معتقدند مردی با نفرین ملک سیاه به صورت سنگ درآمده است.
مقبره شیخ شمیل
مقبره شمیل در فاصله ۱۶۲ کیلومترى چابهار به طرف ایرانشهر در «پوزک» نیکشهر واقع شده و مورد توجه مردم محلى است.
مسجد جامع خاش
از دو قسمت اصلی تشکیل شده است، یکی ساختمان اصلی مسجد و دیگری مناره الحاقی به آن.
ساختمان اصلی مسجد با زیر بنای 5/247 متر مربع احداث شده و شامل یک فضای کاملاً سر پوشیده است که پوششهای ضربی آن مجموعاً بر روی شانزده ستون اجرا شده است.
هر چهار ستون آن تشکیل یک چهار طاقی با طاقها و سقف ضربی چهار ترک را داده که شبستانی ستوندار و سرپوشیده را پدید آوردهاند و در حد فاصل هر دو ستون برای تامین نور کافی فضای شبستان مسجد پنجرهای تعبیه شده است.
مناره آجری مسجد در جنوب غربی آن قرار گرفته است که دارای زیباترین تزیینات آجرکاری موجود در استان است. ورودی این مناره از فضای داخلی مسجد و در منتهی الیه جنوب غربی آن است که با ده پله به پشت بام منتهی میشود.
در ساختمان اصلی مسجد بیشتر جنبه کاربری مذهبی بنا توجه شده است و زیباترین تزیینات معماری را میتوان در نحوه آرایش آجرهای بکار رفته در مناره مشاهده کرد.
از جمله این تزئینات میتوان به رج چینی در قسمت پایین مناره و تزیینات آجری برجسته مارپیچ در قسمت میانی و فوقانی و همچنین به ایجاد تزیینات آجری برجسته کنگرهای شکل در رأس مناره اشاره کرد. از عناصر تزئینی دیگر بنا وجود کتیبه آجری در ساقه مناره آن است که زیبایی و اصالتی خاص به بنا بخشیده است.
مناره مسجد جامع خاش مربوط به دوره قاجار است و در تاریخ ۶ خرداد ۱۳۷۷ با شمارهٔ ثبت ۲۰۲۶ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسجد دزک سراوان
شهرستان سراوان در شرق استان سیستان و بلوچستان قرار گرفته است، تاکنون بیش از 420 اثر فرهنگی، باستانی و تاریخی در این شهرستان مربوط به دورانهای پیش از تاریخ، تاریخی و اسلامی شناسایی شده است.
مسجد جامع تاریخی دزک(سراوان) از آثار تاریخی این شهرستان است که در روستای دزک در سه کیلومتری شهر سراوان واقع شده است.
پیشینه تاریخی مسجد جامع دزک به قرون اولیه اسلامی باز میگردد. بنای این مسجد ترکیبی از معماری عربی و ساسانی و دارای صحن مرکزی است که دور آن را دالانی احاطه کرده است.
این مسجد ستونهای بزرگ پا فیلی و دو ایوان زیر زمینی دارد. یک درب چوبی در ورودی آن بوده و آثارحکاکی شده روی آن نمادی از فرهنگ آن زمان است.
قبل از سال 1307 هجری شمسی مسجد جامع دزک تنها مسجد جامع شهرستان سراوان بود و مردم از یک روز قبل برای شرکت در نماز جمعه خود را به این مسجد میرساندند .
این اثر در تاریخ ۱۲ اردیبهشت ۱۳۷۷ با شمارهٔ ثبت ۲۰۱۲ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
