
حجتالاسلام حسن دهقان، رئیس اداره اوقاف و امور خیریه آشتیان در گفتوگو با خبرگزاری بین المللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، ضمن اشاره به این مطلب که اعتکاف را میتوان در قالب دو مقوله لغوی و اصطلاحی معنا کرد، گفت: اعتکاف را میتوان در معنی لغوی به عزلتنشینی و به دوربودن از یک فضای پرازدحام و در اصطلاح، عملی عبادی که فرد در یک مکان مقدسی با نام مسجد حضور دارد تعریف کرد.
وی اصل اعتکاف را در مساجد اربعه همچون مسجدالنبی، مسجدالحرام، مسجد کوفه و مسجد بصره عنوان کرد و گفت: با توجه به این مهم که معتکفان برای حضور در آیین معنوی اعتکاف نمیتوانند در مساجد عنوان شده حضور داشته باشند طبق نظرات علمای عظام میتوانند در مساجدی که از جامعیت نیز برخوردارند شرکت کنند.
دهقان ادامه داد: افرادی که در آئین روحانی و معنوی اعتکاف حضور داشته و قصد دارند معتکف باشند باید حداقل سه روز در این مکان مقدس حضور دائم داشته باشد روزه دار باشد و به عبادت بپردازند.
خاستگاه آئین معنوی اعتکاف
وی همچنین با تشریح خاستگاه آئین معنوی اعتکاف پرداخت و اظهارکرد: انسان با پرهیز از بازخوردها و رفت و آمدهای اجتماعی خلوتی را برای خویش ایجاد و بستری را برای آرامش و تفکر فراهم آورد.
دهقان از عنصر تفکر بهعنوان مهمترین رکن اعتکاف یاد کرد و با اشاره به این مطلب که معتکفان باید در این سه روز به اقامه نماز، قرادئت دعا و قرآن اهتمام داشته باشند، آنان را به توجه ویژه به تفکر دعوت کرد و افزود: نقل است در کلام حضرت ختمی مرتبت(ص) فرمودند «تفکر الساعه افضل من عباده سبعین سنه»؛ بنابراین مردم بهویژه جوانان معتکف باید نسبت به این امر مهم عنایت داشته باشند.
اسلام برای تمامی ابعاد و زوایای زندگی انسان برنامه دارد
این مقام مسئول در بخشی از سخنان خویش ضمن تأکید براین مهم که اسلام دین عزلتنشینی و گوشهنشینی نیست، مطرح کرد: اسلام دین را در دل اجتماع عرضه و احکام الهی را در دل اجتماع مردمی مطرح کرده است؛ بنابراین هرگونه ایراد به این دین الهی منسوخ است؛ زیرا اسلام برای تمامی ابعاد و زوایای زندگی انسان برنامه دارد.
وی در ادامه سخنان خویش تحول معنوی و روحانی را لازمه انسان اجتماعی بیان کرد و گفت: انسان اجتماعی برای ایجاد تحول و تغییر روحیه مستلزم بازبینی و پالایشی در روح و روان خویش است؛ ازاین رو عدم غفلت در این راستا میتواند انسان اجتماعی را به انسانی شریف یا خصوصیات اخلاقی اسلامی و الهی تبدیل کند.
دهقان ضمن اشاره به این نکته که معتکفان توجه داشته باشند رفتار و منش آنان باید قبل و بعد از اعتکاف تغییر داشته باشد، اظهار کرد: معتکفان با حضور در این مکان مقدس و برگزاری آداب و نکاتی که باید رعایت کنند به خداوند متعال بیش از پیش آشنا میشوند و میتوانند در راستای اعتلای روحیه معنوی خویش برنامههایی را در نظر بگیرند.
وی در خصوص توجه به معتکفان به آیه 125 از سوره مبارکه «بقره» که میفرماید؛ «وَإِذْ جَعَلْنَا الْبَیْتَ مَثَابَةً لِّلنَّاسِ وَأَمْنًا وَاتَّخِذُواْ مِن مَّقَامِ إِبْرَاهِیمَ مُصَلًّى وَعَهِدْنَا إِلَى إِبْرَاهِیمَ وَإِسْمَاعِیلَ أَن طَهِّرَا بَیْتِیَ لِلطَّائِفِینَ وَالْعَاکِفِینَ وَالرُّکَّعِ السُّجُودِ» استناد کرد.
حجتالاسلام در ادامه سخنان خویش بیان آیه فوق را حاکی از تکلیف عهد خدمتگزاری حضرت ابراهیم(ع) و حضرت اسماعیل(ع) به معتکفان، طائفان و نمازگزاران از سوی حضرت باریتعالی خواند و افزود: خداوند متعال به این پیامبر الهی دستور فرمودند تا مسجدالحرام را برای حضور این سه دسته آماده کرده و زمینه خدمترسانی را نیز فراهم آورد.
اعتکاف از جمله سنتهای قطعی نبی مکرم اسلام(ص) است
وی اعتکاف را از جمله سنتهای قطعی نبی مکرم اسلام(ص) بیان کرد و گفت: ایشان دهه پایانی ماه مبارک رمضان را متعکف بودند و همواره به راز و نیاز با خالق میپردازند؛ اما امروزه به دلیل فضیلت ماه رجب به این ایام اختصاص پیدا کرده است.
دهقان برگزاری آیین اعتکاف را یکی از برکات پیروزی انقلاب اسلامی دانست و گفت: در تمامی روزهای 13 تا 15 ماههای قمری که به ایامالبیض معروف است میتوان اعتکاف را انجام داد.
رئیس اداره اوقاف و امور خیریه آشتیان در پایان، گفت: از سخنان خویش با ابراز خرسندی از حضور گسترده جوانان و نوجوانان در آیین اعتکاف از آنان خواستار برقراری ارتباط معنوی هرچه بیشتر با خداوند را خواستار شد و گفت: حتیالامکان جوانان و نوجوانان حضور در این مراسم را از دست ندهند و از این زمان بهعنوان فرصت طلای برای رسیدن به ذات اقدس احدیت استفاده کنند.