اهمیت و نقش اعتکاف در تزکیه روح انسان ناشناخته مانده است

مهدی ملک‌محمدی، رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی محلات در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، بابیان اینکه اعتکاف مخصوص دین اسلام نبوده و در ادیان الهی دیگر نیز وجود داشته است، گفت: برخی از آیات قرآن دال بر این است که اعتکاف درادیان الهی گذشته وجود داشته است.

وی بااشاره به اینکه ممکن است در شرع مقدس اسلام پاره‌ای از خصوصیات و احکام و شرایط آن تغییر یافته است، اظهارکرد: مراسم اعتکاف در دین مبین اسلام از استمرار و توجه خاصی برخوردارست.

ملک‌محمدی در ادامه به آیه 125 سوره مبارکه «بقره» که می‌فرماید؛ «وَإِذْ جَعَلْنَا الْبَیْتَ مَثَابَةً لِّلنَّاسِ وَأَمْنًا وَاتَّخِذُواْ مِن مَّقَامِ إِبْرَاهِیمَ مُصَلًّى وَعَهِدْنَا إِلَى إِبْرَاهِیمَ وَإِسْمَاعِیلَ أَن طَهِّرَا بَیْتِیَ لِلطَّائِفِینَ وَالْعَاکِفِینَ وَالرُّکَّعِ السُّجُودِ» اشاره کرد و گفت: خداوند متعال در این آیه شریف به حضرت ابراهیم(ع) و حضرت اسماعیل(ع) سفارش فرمودند تا خانه کعبه را برای طواف کنندگان معتکفان و نمازگزاران تطهیر کنند.

به گفته وی از این آیه شریف اینگونه استنباط می‌شود که در زمان حضرت ابراهیم(ع) و اسماعیل(ع) عبادتی به نام اعتکاف وجود داشته و پیروان دین حنیف گرداگرد کعبه معتکف می‌شدند.

ملک‌محمدی اضافه کرد: حضرت مریم(س) آنگاه که به افتخار ملاقات با فرشته الهی نائل آمد از مردم فاصله گرفت و در خلوت به سر برد تا در مکانی خالی و فارغ از هرگونه دغدغه به راز و نیاز با خدای خویش پرداخته و چیزی او را از یاد محبوب غافل نکند؛ ازاین رو می‌توان دریافت که آئین مذهبی اعتکاف ریشه در تمامی ادیان الهی دارد؛ اما از زمانی که پیامبر اسلام(ص) اعتکاف را به مسلمانان آموزش داد این سنت اسلامی در میان مسلمانان رواج پیدا کرد.

وی ضمن اشاره به این مهم که اعتکاف حکمت‌ها و فواید فراوان دارد که می‌توان ایجاد زمینه مناسب برای اندیشه، تفکر و خردورزی را از جمله برکات آن معرفی کرد، افزود: دوری از تعلقات و خواهش های نفسانی از جمله آثار بسیار بابرکت ایام البیض بوده که می‌تواند نقشه راه زندگی انسان باهوش را برای تمامی طول عمر ترسیم کند.

این مقام مسئول، فراهم آمدن زمینه توبه و بازگشت، فراهم شدن فرصت نیایش نماز و تلاوت قرآن، به وجود آمدن دوره‌ای کوتاه برای محاسبه نفس و خودسازی که حداقل سه روز طول می کشد و انسان را از حاکمیت غریزه‌ها، عادت‌ها و اشتغالات معمولی زندگی آزاد می‌سازد را از دیگر برکات اعتکاف دانست.

وی در ادامه افزود: در اعتکاف می‌توان خانه دل را از غبار تهی کرد و نور محبت خدا در آن جلوه‌گر ساخت، می‌توان به مرگ اندیشید و خود را برای حضور در پیشگاه خداوند آماده و لذت مهمانی را بر سر سفره احسان و لطف الهی چشید و زمام دل و جان را به دست خدا سپرد و به خویشتن پرداخت و معایب و کاستی‌های خود را شناخت و رفع کرد.

ملک محمدی در بخش دیگر از سخنان خویش مقابله با تهاجم فرهنگ بیگانه را از برکات ضمنی اعتکاف برشمرد و عنوان کرد: در فرهنگ اسلامی روی آوردن به اعتکاف علاوه بر بهره‌برداری از فیض معنوی آن جهاد مقدس نیز شمرده می شود؛ زیرا این مراسم عبادی معنوی نقش بسیار مهمی در تهذیب نفس و جهاد اکبر دارد.

وی ادامه داد: جوانی که در مراسم اعتکاف طعم شیرین ایمان و انس با خداوند عز و جل را می چشد، لذت‌های مادی و شهوانی در دیدگانش حقیر و بی‌ارزش شده، ایمان و اعتقادش تقویت و به آسانی در گرداب فساد و باورهای ضد دینی گرفتار نمی‌شود؛ ازاین رو چنین مراسمی می‌تواند پیامی عملی و درسی عبرت‌آمیز برای مردم باشد.

ملک محمدی بابیان اینکه حضور جمعی از مؤمنان در مسجد برای  عبادت در حقیقت نوعی دعوت به خداپرستی و دین‌مداری است و آثار سازنده نیز بر جامعه خواهد داشت، اضافه کرد: وظیفه مسئولان این است تا با اجرای برنامه‌های اثرگذار بر عظمت و اثرگذاری این مراسم معنوی بیفزایند.

رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی محلات در پایان سخنان خویش، اظهارکرد: پدیده سنتی همچون اعتکاف مردم ما را در طول سالیان متمادی در برابر نفوذ فرهنگ بیگانه مصونیت بخشیده است؛ اما متأسفانه اهمیت آن و نقش بسزایی که در تصفیه و  تزکیه روح انسان دارد برای بسیاری از مسلمانان ناشناخته مانده است؛ از این رو جا دارد مبلغان اسلامی بیش از پیش بر نقش مهم آن تأکید ورزند تا این سنت دیرینه محمدی آنگونه که شایسته است جایگاه خود را در جامعه اسلامی حفظ کند.