نگاهی قرآنی به برخی از دلایل پیروزی نهضت بزرگ امام خمینی(ره)
گروه اندیشه: عوامل متعددی در پیروزی نهضت بزرگ امام خمینی(ره) دخیل بودهاند اما در میان همه دلایل، الهی بودن این نهضت و عنایت خاصه خداوند در این راه به شخص امام امت و ملت بزرگوار ایران دلیل اول و اصلی پیروزی این نهضت به شمار میرود.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از اردبیل، در طول تاریخ ماندگارترین و موفقترین نهضتها و انقلابها، آنهایی بودهاند که رنگ و بوی الهی داشتهاند. نهضت امام بزرگوار نیز بههمین سبب یکی از نهضتهای ماندگار و موفق بوده و جریان بیداری اسلامی امروز در کشورهای متعدد اسلامی نیز خود منشا گرفته از این تفکر الهی و خط فکری امام امت بشمار میرود. استقامت در راه اهداف و آرمانها، مبارزه با طاغوت، ایجاد وحدت و همدلی در جامعه و مهربانی و عطوفت با مردم از دلایل دیگر موفقیت این انقلاب الهی بوده است.
از مهمترین دلایل پیروزی نهضت امام خمینی(ره) حرکت ایشان فقط در جهت رضای الهی و خشنودی خداوند بوده است،همچنان که در آیه 46 سوره سبا نیز آمده است: «قُلْ إِنَّما أَعِظُکُمْ بِواحِدَه أَنْ تَقُومُوا لِلّهِ مَثْنى وَ فُرادى ...» «بگو: شما را تنها به یک چیز اندرز مىدهم، که دو نفر، دو نفر، یا به تنهائى براى خدا قیام کنید...». طبق این آیه قرآنی پیروزی هر حرکت و جنبشی، اقدام تنها و تنها برای خداوند و برای رضای خدا و رمز پیروزی در آن میباشد. حضرت امام(ره) نیز این عامل مهم را از همان آغاز نهضت خویش، در مناسبتهای مختلف ابراز نموده و دلیل مهم پیروزی انقلاب معرفی مینمود.
در صفحات 166 و 167 جلد پنجم صحیفه امام نیز آمده است: «جدیت کنید که کارهایتان برای خدا باشد، قیامتان ِلله باشد: اَعِظُکُم بِواحده اَن تَقُومُوا لله مَثنی وَ فُرادی .... اگر قیام برای خدا باشد، پشتوانه خدا باشد، یک طمأنینهای در نفس پیدا میشود که دیگر شکست توی آن نیست، یک حالت نفسانی در انسان پیدا میشود برای اینکه به یک قدرت لایزال متصل شده است. آن کسی که برای تبعیت از ذات مقدس حق تعالی حرکت میکند، این مثل یک قطرهای که پشتوانهاش دریا، دریای غیرمتناهی ... ماها چیزی نیستیم خودمان؛ قطره، از قطره هم کوچکتر هستیم، اما اگر چنانچه متصل بشویم به آن دریا، دریای غیرمتناهی، حکم همان دریا پیدا میشود...». بنابراین براساس کلام امام(ره) انسان باید در تمام شئون زندگی خود باید در جهت رضای خدا و تنها برای او گام بردارد.
مهربانی و عطوفت با مردم و در یک کلام مردمی بودن امام امت
عطوفت و مهربانی با مردم و ساده زیستی یکی از شاخصههای اصلی در حیات شریف امام امت بشمار میرفت. چنانچه در آیه 159 سوره آل عمران خداوند خطاب به پیامبر(ص) میفرمایند: « ... و َلَوْ کُنتَ فَظًّا غَلِیظَ الْقَلْبِ لاَنفَضُّواْ مِنْ حَوْلِکَ...»«...اگرتند خو و سخت دل میبودی از گرد تو پراکنده می شدند...» و در آیه 128 سوره توبه نیز خداوند متعال میفرمایند: «لَقَد جاءَکُم رَسولٌ مِن أَنفُسِکُم عَزیزٌ عَلَیهِ ما عَنِتُّم حَریصٌ عَلَیکُم بِالمُؤمِنینَ رَءوفٌ رَحیمٌ»«به یقین، رسولی از خود شما بسویتان آمد که رنجهای شما بر او سخت است و اصرار بر هدایت شما دارد و نسبت به مؤمنان، رئوف و مهربان است». این دو آیه نشانگر عطوفت و مهربانی بسیار زیاد پیامبر با مردم میباشد و حضرت امام(ره) که خود یکی از بهترین تربیت یافتگان مکتب اسلام بودند، مهربانی و عطوفت بسیاری با مردم داشتند و این صفت باعث شده بود ایشان در دل فرد فرد آحاد جامعه جای داشتند.
امام خمینی(ره) در همه حال مسئولان امر را به خدمتگزاری به مردم و بخصوص محرومان و مستضعفان جامعه دعوت و در مورد قصور از آن هشدار میدادند و خدمتگزاری به مردم را عبادتی بزرگ میدانستند. ایشان در طول حیات شریف خویش بسیار ساده زیست و زندگی بدون تجملی داشته و همیشه خود را بعنوان خادم ملت معرفی مینمودند. در صفحه 463 جلد دهم صحیفه نور نیز آمده است:«اگر به من بگویند خدمتگزار بهتر از این است که بگویند رهبر، خدمتگزاری مطرح است ... مرا به خدمتگزاری قبول کنید که من خدمتگزار هستم و تا آخر خدمتگزارم».
مبارزه با طاغوت زمان
یکی از وظایفی که در قرآن بر عهده بندگان خداوند نهاده شده است، مبارزه با طاغوت است. چنانکه در آیه 17 سوره زمر آمده است: «وَالَّذِینَ اجْتَنَبُوا الطَّاغُوتَ أَن یَعْبُدُوهَا وَ أَنَابُوا إِلَى اللَّهِ لَهُمُ الْبُشْرَى فَبَشِّرْ عِبَادِ» «و کسانیکه از عبادت طاغوت دوری کردند و بسوی خداوند بازگشتند، بشارت از آنِ آنهاست، پس بندگان مرا بشارت ده». امام خمینی(ره) نیز با الگو قرار دادن اصل مبارزه با طاغوت و طاغوتیان بپا خاسته و موفق به از بین بردن طاغوتیان شدند. امام(ره) در بیانات مختلف خود حکومت شاه را حکومتی طاغوتی خوانده و مردم را به مبارزه با آن فرا میخواند، بطوریکه در صفحه 93 جلد پنجم صحیفه امام آمده است: «با هر وسیله ممکن به سقوط این دستگاه(حکومت پهلوی) جبار قیام کنید، اطاعت این دستگاه، اطاعت طاغوت و حرام است».
ایجاد وحدت کلمه و همدلی
لزوم حفظ وحدت و همدلی در جامعه اسلامی یکی از تاکیدات قرآنی میباشد. بطوریکه خداوند در آیه 103 سوره آل عمران میفرمایند: «وَاعتَصمُوا بِحَبلِ اللهِ جَمیعا وَلَا تَفَرَّقُوا...» «همگی به ریسمان خدا چنگ زنید و پراکنده نشوید...». همچنین طبق آیه 213 سوره بقره پایان دادن به اختلافات و پراکندگی مردم یکی از اهداف والای انبیاء الهی و رهبران مذهبی است بطوریکه در آیه مذکور آمده است: «...فَبَعَثَ اللّهُ النَّبِیِّینَ مُبَشِّرِینَ وَ مُنذِرِینَ وَ أَنزَلَ مَعَهُمُ الْکِتَابَ بِالْحَقِّ لِیَحْکُمَ بَیْنَ النَّاسِ فِیمَا اخْتَلَفُواْ فِیهِ...»«... پس خدا پیامبران بشارت دهنده و ترساننده را، بفرستاد، و بر آنها کتاب بر حق نازل کرد تا آن کتاب در آنچه مردم اختلاف دارند میانشان حکم کند...» حضرت امام(ره) نیز در راستای عمل به این آیههای شریفه با رهبری حکیمانه و تیزبینانه خود، آحاد مردم ایران را تحت سایه پرچم اسلام گرآوردند. علاوه بر این، ایشان در همه حال تمام ملتهای مسلمان جهان را همیشه به وحدت کلمه و اتحاد فرا میخواندند. در جلد دوم صحیفه امام آمده است: «مسلمانان به مثابه دست واحدند و همه در مسئولیت عمومی یکسانند. تفرقه جوئی و نژادپرستی در کار نیست و بین ملتهای اسلامی هیچگونه امتیازی وجود ندارد جز تقوا و پرهیزکاری، گرامیترین شما نزد خدا پرهیزگارترین شماست» همچنین در جلد ششم صحیفه این بزرگوار آمده است: «اسلام امر فرموده مسلمین از هر طایفهای که هستند برادرند، عرب و عجم و کرد و ترک و فارس و غیر آن مطرح نیست».
اراده و استقامت در راه آرمانها
قرآن کریم شجاعت و صلابت در راه احیای حق و راه الهی را یکی از مهمترین ویژگیهای مومنین دانسته و در آیه 54 سوره مائده میفرماید:«... یُجهدُون فِی سَبیلِ اللهِ وَ لَا یَخافُون لَومه لَائِم ...»«...(آنان) در راه خدا جهاد و تلاش میکنند و از ملامت و نکوهش ملامتگران(ذرهای) باک ندارند ...» همچنین در جای جای قرآن کلمه صبر آمده است که بهترین نوع آن صبر در راه خدا و آرمانهای الهی است که قرآن کریم نیز این صفت مردان الهی را ستوده است، چنانچه در آیه 30 سوره فصلت آمده: «إِنَّ الَّذِینَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَیْهِمُ الْمَلَائِکَةُ أَلَّا تَخَافُوا وَلَا تَحْزَنُوا وَأَبْشِرُوا بِالْجَنَّةِ الَّتِی کُنتُمْ تُوعَدُونَ»«در حقیقت، کسانى که گفتند: پروردگار ما خداست سپس ایستادگى کردند، فرشتگان بر آنان فرود مىآیند (و مىگویند:) هان، بیم مدارید و غمین مباشید، و به بهشتى که وعده یافته بودید شاد باشید.» امام خمینی با الهام گرفتن از این آیهها خود نماد بزرگی از شجاعت و صلابت در راه خداوند بودند و خطابههای آتشین این بزرگوار در دوران قبل از انقلاب علیه حکومت و رژیم حاکم نشاندهنده عمق صلابت ایشان بود. در جلد اول صحیفه ایشان آمده:«... اگر من خدای نخواسته یک وقتی دیدم که مصلحت اسلام اقتضاء میکند که یک حرفی بزنم، میزنم و دنبالش راه میافتم و از هیچ چیز نمیترسم بحمدالله تعالی. والله تا حالا نترسیدهام، آن روز هم که میبردنم، آنها میترسیدند، من آنها را تسلیت میدادم که نترسید...».
