فرهنگ اسلامی نگاه همه جانبه‎ای به اخلاق و ایمان دارد

به گزارش خبرگزاری بین‎المللی قرآن(ایکنا) از قم، حجت‎الاسلام والمسلمین ترخان 26 خرداد در نشست علمی جهانشناسی پیشرفت در پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی گفت: عالم بر اساس نظام اسباب و مسببات طولی و عرضی اداره می‌شود و این اسباب می‎توانند مادی و معنوی باشند؛ در ضمن با پذیرش تزاحمات و معاضدت‎ها، آنچه در نهایت اتفاق می‎افتد بر اساس نظام اسباب است.

وی گفت: عوامل مادی و معنوی تاثیرگذار در عالم طبعیت شامل عناصر عوامل انسانی و فراانسانی، عوامل بینشی و عوامل منشی و کنشی است؛ میزان تاثیرگذاری در هر یک از عوامل بیان شده متفاوت است. برخی از عوامل اعتقادی و عوامل مجرد به نحو علیت تامه در حوادث عالم تاثیرگذارند؛ مانند تاثیر عوامل مجرد عقلی که مجرای فیض الاهی هستند یا امام معصوم در بقای زمین و آسمان؛ اگرچه موجوداتی که از تجرد مثالی برخورداند(جنیان) به نحو اقتضا است؛ تاثیرگذاری عوامل اخلاقی و رفتاری نیز در اغلب موارد از دو سو به نحو اقتضا است نه اینکه علت تامه است.

وی گفت: جهان واقعیتی است که توسط خداوند تدبیر می‌شود در معنای تدبیر عناصری مانند تفکر و اندیشه، چینش و ترتیب خاص اشیا و امور، هدف و غایت داشتن، لحاظ شده است؛ بر این اساس جهان همانند یک سیستم دستگاهی است که اجزا وقطعات آن بر پایه طراحی برآمده از اندیشه و تفکر، برای دستیابی به اهداف و غایاتی از پیش تعیین شده تنظیم و چینش شده است؛ هدف از کمال نهایی موجودات جهان، رجوع به حضرت حق است و همه عالم به سمت این نقطه در حرکتند.
ترخان بیان کرد: در الگوی اسلامی پیشرفت شکوفایی جهان مادی نباید ساده انگاشته شود و طراحی الگو باید به گونه‎ای باشد که زمینه‎های پیشرفت در امور مادی را به عنوان نقطه مطلوب فراهم سازد.