تأثیر روزهداری به فراخور معرفت افراد بیشتر میشود
گروه اجتماعی: مدیر مدرسه علمیه آیتالله قاضی دزفول با بیان اینکه روزه بر روح و اخلاق همه افرادی که روزه میگیرند، تأثیرگذار است، گفت: ممکن است برخی کم و برخی بیشتر از این تأثیرات بهرهمند شوند؛ به بیان بهتر به فراخور معرفت افراد، تأثیرات روزه نیز بیشتر است.
حجتالاسلام والمسلمین منصور کیانی، مدیر مدرسه علمیه آیتالله قاضی دزفول در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خوزستان، پیرامون فراهم شدن برای یک ماه روزهداری، گفت: ماه رمضان خود به خود با لوازمی که دارد از جمله پرهیز از خوردن و آشامیدن و قیام در لیالی اخلاق انسان را کاملاً تحتالشعاع خود قرار میدهد.
وی اظهار کرد: بیشک در میان همه افرادی که روزه میگیرند، خود روزه تأثیر دارد. ممکن است بهصورت کم بر بعضی افراد تأثیر زیادی نداشته باشد اما بهصورت عموم تأثیر آن بسیار گسترده است و به فراخور معرفت افراد تأثیرات روزه نیز بیشتر است.
کیانی ادامه داد: فرض کنید فردی از روزه بهرهای ندارد؛ جز امساک از خوردن و آشامیدن، خود این امساک تأثیر شگرفی بر اخلاق و رفتار و جسم و روح انسان میگذارد. نحوه خورد و خوراک و پوشاک در رفتار بیرونی انسان تأثیر دارد و انسان را وقتی از طبیعت عادت شده خود خارج میکنند، از مدار اصلی عادت خود خارج میشود.
این مدرس حوزه علمیه ادامه داد: رسول اکرم(ص) شرعی را بنیان گذاشته که انسان را از طبیعت حیوانی خود و از اسارت تن خارج کند و در اختیار روح و عقل قرار دهد. انسان از یک طرف در دایره شهوتها و از طرف دیگر در دایره عقل و علم مخیر است. یک بُعد او روحانی و علمدوست و یک بعد حیوانی دارد که خورد و خوراک و شهوات و آسایش تن است. انسان بین این دو بعد گرفتار است. اگر خود را به نیازهای طبیعی واگذارد، به سطح حیوانی تنزل میکند. قرآن کریم در جایی میفرماید «یَتَمَتَّعُونَ وَیَأْکُلُونَ کَمَا تَأْکُلُ الْأَنْعَامُ؛و همان گونه که چارپایان مىخورند مىخورند» (محمد، 12) و در جایی فرمود «إِنْ هُمْ إِلَّا کَالْأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ سَبِیلًا»(فرقان، 44) یعنی برخی انسانها به جایی میرسند که از حیوان نیز بدترند.
مدیر مدرسه علمیه آیتالله قاضی دزفول ادامه داد: گاه هم وقتی انسان از اسارت خورد و خواب و شهوات به درآید به عالم فرشتگان نزدیک میشود. یعنی هر چه اسارت خود را در خورد و خوراک و خشم و شهوت که وجه اشتراک انسان و حیوان است، کم کند به فرشتگان نزدیکتر است و به جایی میرسد که به تعبیر حضرت علی(ع) «و صحبوا الدنیا بابدان ارواحها معلقة بالمحل الاعلی؛ با دنیا و اهل دنیا با بدنهایی معاشرت کردند که روحهای آن بدنها به بالاترین جایگاهها پیوسته بود» به عبارتی در عین حال که با مردم عادی هستند در حقیقت در ملکوت بهسر میبرند.
کیانی گفت: بنابراین باید از اسارت خواب و شهوت و شکم و خشم به درآییم و این میسر نیست مگر اینکه وجه اشتراکهای خود را با حیوان کم کند و زمینه این امر به وسیله شرع مقدس فراهم شده است. اگر روزهدار در ماه رمضان تنها از گرسنگی و تشنگی این ماه هم بهرهمند شود، خود این فوقالعاده در روح و اخلاق او تأثیر مثبت میگذارد.
وی گفت: در حدیث قدسی آمده است که حضرت ربوبی به رسول اکرم(ص) فرمود «یا اَحْمَدُ؛ لَوْ ذُقتَ حَلاوَةَ الْجُوعِ وَالصَّمْتِ وَالْخَلْوَةِ وَ ما وَرِثُوا مِنْها»: ای کاش! شیرینی گرسنگی و شیرینی سکوت و خلوت را میچشیدی و بهرههایی که باید از آن ببری میبردی. رسول اکرم(ص) فرمود «یا رَبِّ ما میراثُ الْجُوعِ؟»: میراث جوع چیست؟ خداوند فرمود «اَلْحِکْمَةُ وَ حِفْظُ الْقَلْبِ وَ التَّقَرُّبُ اِلَىَّ»: گرسنگی انسان را از حکمت و حفظ القلب(چون خاطر انسان مرتب پریشان است) و تقرب به خدای تعالی بهرهمند میکند. در ادامه به پیامبر(ص) فرمود «یا اَحْمَدُ؛ هَلْ تَدْرى بِاَىِّ وَقْت یَتَقَرَّبُ الْعَبْدُ اِلَىَّ؟ قالَ لا یارَبِّ. قالَ اِذا کَانَ جائِعاً اَوْ ساجِداً»: میدانی چه زمانی بنده به من مقرب میشود؟ پاسخ داد نه پروردگارم. فرمود اگر در حال روزه و یا سجده باشد.
این مدرس حوزه در پایان تصریح کرد: پس بهترین کمک برای اخلاق و رفتار همان نماز و روزه است؛ چنانچه در قرآن کریم دوبار فرمود: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ اسْتَعِینُواْ بِالصَّبْرِ وَالصَّلاَةِ؛ اى کسانى که ایمان آوردهاید از شکیبایى و نماز یارى جویید»(بقره، 153) از صبر و نماز طلب مدد کنید. مفسران صبر را همان روزه معنا کردهاند.
