خودشناسی؛ سودمندترین دانش/ نقطه شروع در تحصیل معارف الهی، خودشناسی است

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از لرستان، سرلوحه تعالیم اسلامی این است که هر مسلمان، قبل از آن‌که به اصلاح دیگران بپردازد باید خود را اصلاح کند و این امر، میسر نیست مگر آن‌که به خود، مشغول شود؛ بدین معنا که خود را بشناسد، از ضعف‌ها و عیب‌های خود آگاه شود، مواضع ورود گناه را در خود، شناسایی کند و درصدد برطرف کردن آن‌ها برآید.
این پرداختن به خود، وقتی عمیق‌تر و پایدارتر خواهد بود که انسان ابتدا به توان‌ها و استعدادهای خود، پی ببرد و به فلسفه بودن خود در این دنیا پی ببرد و نقش خویش را در هستی دریابد او بداند در این اندیشه باشد که: از کجا آمده، به کجا می‌رود و اکنون کجاست و چه باید بکند.
منظور از خودسازی و پرداختن به خویش، شکل دادن و جهت‌بخشی به فعالیت‌های حیاتی و تصحیح و تقویت انگیزه‌ها و در نظر گرفتن مقصد نهایی و تلاش برای قرب به خداوند است.
نقطه شروع در تحصیل معارف الهی، خودشناسی است، انسان باید حقیقت خود را که همان گوهر ربانی اوست، شناسایی کند و گرنه به به زیان بزرگی دچار می‌شود از همین روست که در معارف اسلامی «خودشناسی»، سودمندترین دانش معرفی شده است.

امام علی(ع) در این رابطه فرموده است: کسی‌که خود را بشناسد به سعادت و رستگاری بزرگی نائل شده است و در نقطه مقابل آن می‌فرماید: کسی که خود را نشناسد از طریق نجات دور می‌شود و در گمراهی و جهل گرفتار می‌آید.
خودشناسی، انسان را در شناخت جنبه‌های مختلف معارف الهی و انسانی کمک می‌کند یعنی در خداشناسی، نبوت، معاد، اخلاق، روابط اجتماعی و عرصه‌های گوناگون دیگر، در مورد رابطه خداشناسی و خودشناسی علی(ع) فرموده است: هر کس خود را بشناسد به یقین خدا را می‌شناسد.
حجت‌الاسلام والمسلمین سیداحمد میرعمادی، نماینده ولی‏‌فقیه در استان و امام جمعه خرم‌آباد در گفت‌وگو با خبرنگار ایکنا در رابطه با خودسازی و خودشناختی، گفت: شناخت انسان، آدمی را به ضرورت نبوت که همان «هدایت» است پیوند می‌زند با شناخت بُعد گسترده روحی انسان و فناناپذیر بودن آن، ما را به حقیقت «معاد» آگاه می‌کند اخلاق هم با خودشناسی، رابطه ناگسستنی دارد.
وی افزود: کسی‌که به خود بپردازد و توان‌ها و استعدادهای خود را دریابد از گناه پرهیز می‌کند و از مشغول شدن به عیب‌های دیگران، دوری می‌کند و همین برای دنیا و آخرت او کافی است.
نماینده ولی‌فقیه در لرستان ادامه داد: احادیث درباره ضرورت خودشناسی و پرداختن به خود، فراوان است که نقل آن‌ها، کتاب پرحجم و مفصلی می‌طلبد، در این‌جا فقط منظور، اشاره بسیار کوتاهی به اهمیت خودشناسی است و این‌که آدمی از رهگذر این شناخت مفید، پایه‌های اصلی فضائل اخلاقی و تکاملی معنوی را در وجود خود بالا ببرد.