بررسی فلسفه روزه از دو دیدگاه عقلی و عشقی

واحد بکرایی، از اساتید دانشگاه‌ها استان کردستان و دکترای رشته الهیات در گفت‌و‌گو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از کردستان، با اشاره به اینکه روزه عمل عبادی که در کنار دیگر اعمال عبادی و فروع دین قرار می‌گیرد، اظهار کرد: به تعبیر قرآن در آیه 183 سوره بقره «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ کُتِبَ عَلَیْکُمُ الصِّیَامُ کَمَا کُتِبَ عَلَى الَّذِینَ مِن قَبْلِکُمْ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ؛ اى کسانى که ایمان آورده‌اید روزه بر شما مقرر شده است، همان گونه که بر کسانى که پیش از شما [بودند] مقرر شده بود، باشد که پرهیزگارى کنید».
وی افزود: تا به امروز اکثر صاحب نظران اسلامی سعی داشته‌اند فلسفه و بنیان روزه را با نگاه عقلانی توجیه کنند و شاید به همین خاطر است که در جواب فلسفه روزه، همیشه خواص پزشکی و درک کردن فقرا را عنوان کرده اند.
بکرایی عنوان کرد: پرواضح این است که می‌توان روزه را به عنوان یک نوع نیایش با نگاه عشقی یا همان عشق عرفانی توجیه کرد چرا که اگر بنا، براین باشد که هر نوع گره دینی را با چنگال تیز عقل بازکنیم، عقل همیشه جوابگو نخواهد بود.
وی بیان کرد: شاید در همین مسأله انسان تیزبین مضرات و معایب جسمانی روزه را از نظر پزشکی بیان کندو یا اینکه بگوید که فقر یک مسأله نسبی است و هر کسی در یک مرتبه‌ای نسبت به بالاتر از خود فقیر و نسبت به پایین‌تر از خود ثروتمند است. اینجاست که فلسفه عقلانی روزه جوابگو نخواهد بود.
این دکترای الهیات ادامه داد: شاید زیباترین توجیه عاشقانه روزه در این است که روزه امتثال تمام و کامل عاشق در مقابل معشوق است همانطور که خداوند می‌فرماید: «الصیام لی و انا اجزی به» با نگاه عاشقانه یعنی روزه برای من است و من پاداشش می‌شوم. برخلاف نگاه عقلی که ترجمه اینگونه خواهد شد که روزه برای من است و من پاداشش می دهم. میان هر دو ترجمه و هر دو دیدگاه(عقل و عشق) فرسنگ ها فاصله است.
وی بیان کرد: آری به فراخور جامعه امروزی و استرس‌ها و فشارهای کاری و روانی، بدیهی است که واضح‌ترین محاسن روزه برای انسان‌ها همان بالا رفتن آستانه تحمل انسان است. روزه کرنش در گرمای تابستان و به تناسب شرایط جغرافیایی در طولانی‌ترین روزهای سال می‌تواند باعث بالا رفتن آستانه صبر و تحمل شود و هر چند آن هم باز یک نگاه عقلی است نه عشقی.

خبرنگار: ملیحه سیفی