زیبایی؛ نعمت یا نقمت؟/ نعمتی که میتواند مایه سعادت و شقاوت شود
گروه اجتماعی: با وجودیکه زیبایی برای انسان یک نعمت محسوب میشود اما صورت زیبا زمانی نعمت است که انسان را به انحراف نکشاند این زیبایی اگر باعث انحراف اخلاقی آدمی شد دیگر نعمت نیست بلکه نقمت است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از لرستان، یکی از آثار بلوغ، بهوجود آمدن زیبایی طبیعی در جوانان از یک طرف و از طرفی میل به خودآرایی و زینت نمودن است، بهطوریکه گاهی این حس به افراط کشیده میشود.
در بعضی دختران منجر به یک نوع بتپرستی برای هنر و بدن میگردد اینجاست که باید معیاری برای ارضای این حس وجود داشته باشد تا از هرگونه افراط و تفریط جلوگیری نماید.
اسلام از راه پاکیزگی بدن، مسواک دندانها، معطر بودن، رنگین کردن و روغن زدن مو، لباس زیبا پوشیدن و کارهایی نظیر اینها، حس خودآرایی جوان را به راه صحیح و بیخطر هدایت نموده و بر جلوه و جمال آنان افزوده است.
تجملپرستی و زیادهروی در زینت و خودآرایی، عوارض نامطلوبی در بردارد و ممکن است دختران و پسران را به راههای غلط سوق دهد و مایه تیرهروزی و بدبختی آنان گردد.
از جمله عوارض نامطلوب آن، پیدا شدن وسواس و اختلالات روحی، پیدا شدن خوی ریاکاری و خودپرستی، صرف شدن مقادیر زیادی از عمر گرانقیمت در اینکار، فاصله زیاد بین ظاهر و باطن اشخاص و ... میشود.
آئین اسلام که برنامه جامع سعادت و کامیابی بشر است، به موضوع جمال و زیبایی توجه مخصوصی دارد اسلام ضمن پرورش کلیه تمایلات فطری بشر، عاطفه جمال دوستی مردم را نیز مورد حمایت و تربیت قرار داده و استفاده از زیباییهای طبیعی و مصنوعی را به پیروان خود اکیداً توصیه کرده است.
زیبایی انسانها
در فرهنگ زیباشناسی قرآن، علاوه بر زیبایی روحی انسان که خلیفه الهی است، به زیبایی جسمی و اندامی انسانها هم توجه شده است.در معارف قرآنی، به زیبایی زنهای دنیوی و زنهای بهشتی (حوریان) اشاره شده است.
قرآن کریم در آیه 52 سوره احزاب در مورد نهی طلاق و ازدواج مجدد فرموده است: «لَا یَحِلُّ لَکَ النِّسَاء مِن بَعْدُ وَلَا أَن تَبَدَّلَ بِهِنَّ مِنْ أَزْوَاجٍ وَلَوْ أَعْجَبَکَ حُسْنُهُنَّ إِلَّا مَا مَلَکَتْ یَمِینُکَ وَکَانَ اللَّهُ عَلَى کُلِّ شَیْءٍ رَّقِیبًا؛ از این پس دیگر [گرفتن] زنان و نیز اینکه به جاى آنان زنان دیگرى بر تو حلال نیست هر چند زیبایى آنها براى تو مورد پسند افتد به استثناى کنیزان و خدا همواره بر هر چیزى مراقب است».
همچنین در آیه 70 سوره الرحمن در این رابطه آمده است: « فِیهِنَّ خَیْرَاتٌ حِسَانٌ؛ در آنجا [زنانى] نکوخوى و نکورویند» و در آیات 22 و 23 سوره واقعه فرموده است: «وَحُورٌ عِینٌ ﴿۲۲﴾کَأَمْثَالِ اللُّؤْلُؤِ الْمَکْنُونِ؛ مثل لؤلؤ نهان میان صدف، [اینها] پاداشى است براى آنچه میکردند».
در فرهنگ قرآنی، علاوه بر اینکه زن بهعنوان یکی از جلوههای زیبایی خلقت و حوری بهشتی معرفی شده، به جنبههای احساسی و عشقآفرینی او نیز توجه شده است. در حقیقت این نظریه مکتب جمال را تأئید میکند که: عشق زاییده زیبایی است و این زیبایی شوق به زندگی مشترک(ازدواج) و پیوستگی را که نهایت اشتیاق و با هم بودن است، برمیانگیزد.یعنی سهم زیادی از این تمایل مرهون زیبایی است.
در مورد زیبایی مردها در قرآن، سوره یوسف که بهعنوان احسن القصص توصیف شده، در آیه 32 این سوره جریان بریدن زنها دست خودشان را در مقابل مشاهده زیبایی حضرت یوسف، فرموده است: «قَالَتْ فَذَلِکُنَّ الَّذِی لُمْتُنَّنِی فِیهِ وَلَقَدْ رَاوَدتُّهُ عَن نَّفْسِهِ فَاسَتَعْصَمَ وَلَئِن لَّمْ یَفْعَلْ مَا آمُرُهُ لَیُسْجَنَنَّ وَلَیَکُونًا مِّنَ الصَّاغِرِینَ؛ [زلیخا] گفت این همان است که در باره او سرزنشم میکردید آرى من از او کام خواستم و[لى] او خود را نگاه داشت و اگر آنچه را به او دستور میدهم نکند قطعاً زندانى خواهد شد و حتماً از خوارشدگان خواهد گردید».
خداوند متعال در آیه 27 سوره اسراء نیز در این رابطه فرموده است: «إِنَّ الْمُبَذِّرِینَ کَانُواْ إِخْوَانَ الشَّیَاطِینِ وَکَانَ الشَّیْطَانُ لِرَبِّهِ کَفُورًا؛ افرادیکه ریخت و پاش مینمایند برادر شیطانند و شیطان هم به خداوند سبحان کافر شده است».
همچنین در آیه 7 سوره کهف در این رابطه میفرماید: «إِنَّا جَعَلْنَا مَا عَلَى الْأَرْضِ زِینَةً لَّهَا لِنَبْلُوَهُمْ أَیُّهُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا؛ ما موجودات روی زمین را زینت و جمال زمین قرار دادیم» و در آیه 7 سوره قاف میفرماید: «وَالْأَرْضَ مَدَدْنَاهَا وَأَلْقَیْنَا فِیهَا رَوَاسِیَ وَأَنبَتْنَا فِیهَا مِن کُلِّ زَوْجٍ بَهِیجٍ؛ آیا به آسمان بالای سرشان نگاه نمیکنند که چگونه آنرا ساخته ایم و آنرا زیبا نمودهایم؟» و در سوره اعراف میفرماید: قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِینَةَ اللّهِ الَّتِیَ أَخْرَجَ لِعِبَادِهِ وَالْطَّیِّبَاتِ مِنَ الرِّزْقِ قُلْ هِی لِلَّذِینَ آمَنُواْ فِی الْحَیَاةِ الدُّنْیَا خَالِصَةً یَوْمَ الْقِیَامَةِ کَذَلِکَ نُفَصِّلُ الآیَاتِ لِقَوْمٍ یَعْلَمُونَ».
در این آیه خداوند متعال فرموده است: «[اى پیامبر] بگو زیورهایى را که خدا براى بندگانش پدید آورده و [نیز ] روزیهاى پاکیزه را چه کسى حرام گردانیده بگو این [نعمتها] در زندگى دنیا براى کسانى است که ایمان آوردهاند و روز قیامت [نیز] خاص آنان میباشد اینگونه آیات [خود] را براى گروهى که میدانند به روشنى بیان میکنیم».
پیامبران؛ زیباترین انسانها
پیامبران خدا عموماً زیبا و عاری از هرگونه نقص بدنی بودهاند، صورت زیبا و چهره جذاب یوسف صدیق(ع) یکی از امتیازات آن حضرت محسوب میشد.پیشوای عالیقدر اسلام حضرت محمدمصطفی(ص) علاوه بر زیبایی رخسار، گیرندگی و ملاحت مخصوصی داشت.
امیرالمؤمنین علی(ع) نیز زیبا بود، چنانچه درباره او آمده است: روزی امام علی(ع) نزد پیامبر رفت قیافه جذاب و صورت زیبایش بهقدری جلوه داشت که پیامبر فرمود: چنین پنداشتم که ماه شب چهارده یمن نزدیک شده است.
امتحان با زیبایی یا زشت بودن
حجتالاسلام محمدتقی صرفیپور، از کارشناسان مذهبی در گفتوگو با خبرنگار ایکنا لرستان گفت: خداوند سبحان با زیبایی انسان را امتحان میکند همانطور که با زشتی و نازیبایی افراد را امتحان مینماید. اگر خدا به دختر یا پسری صورت زیبا داد باید با سیرت زیبا این زیبایی را دو برابر کند، سیرت زیبا یعنی دوری از مفاسد اخلاقی، دوری از اغواگری و به انحراف کشیدن دیگران.
وی افزود: اگر بازیگری حاضر شد که در مقابل مبلغی پول از صورت او در مجلات و روزنامهها تصاویر رنگی و اغواکننده بزنند بداند که در امتحان الهی رفوزه شده است اگر کسی صورت زیبا داشت در مقابل دعوت دیگران به روابط جنسی نامشروع تن درداد بداند که در امتحان الهی مردود شده است، داستان یوسف به ما میفهماند که انسان میتواند با داشتن صورت زیبا، تقوا هم کسب کند و بر تقربش نزد خداوند سبحان افزوده شود.
این کارشناس مذهبی در خاتمه یادآور شد: صورت زیبا زمانی نعمت است که انسان را به انحراف نکشاند ولی اگر باعث انحراف اخلاقی آدمی شد دیگر نعمت نیست بلکه نقمت است.
