ایمان به دین از طریق عقل و منطق میسر است
گروه اندیشه: مدرس حوره و دانشگاه با بیان اینکه عقلانیت در سیره عمل معصومین از جایگاه ویژهای برخوردار است، گفت: ایمان به دین تنها از طریق عقل و منطق میسر است.
حجتالاسلام ابراهیم پورحسینفر، مدرس حوزه و دانشگاه در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از اردبیل، با اشاره به رفتارهای مبتنی بر عقل، تصریح کرد: عقلگرایی یا مکتب اصالت عقل، به معنی تکیه بر اصول عقلی و منطقی در اندیشه، رفتار و گفتار است.
وی با بیان اینکه عقلانیت در سیره عمل معصومین از جایگاه ویژهای برخوردار بود، افزود: از زمان صدر اسلام عدهای معتقد بودند مکتب عقلگرایی در طول تاریخ صدر اسلام به عنوان یک مکتب درآمده است.
وی گفت: در فلسفه عقلگرایی کانت همواره از حضرت ابراهیم به عنوان یک مومن یاد میکند و تا آخرین لحظه زندگیش ابراهیم را مومن میشناسد زیرا تمامی رفتارهای او را مبتنی بر عقل میداند.
پورحسینفر ادامه داد: ایمان گرایی نیز در مقابل عقلگرایی مکتبی است که درغرب و اندیشه فیلسوفان بزرگ عالم به عنوان یک مکتب مطرح است.
وی با اشاره به اینکه ایمان گرایی دیدگاهی است که نظامهای اعتقادات دینی را موضوع ارزیابی و سنجش عقلانی نمیداند، افزود: ایمان گرایان برای تأیید اعتقادات خود به دلیل و برهان متوسل نمیشوند و کوشش برای استدلالی کردن دین را کوششی ناروا میشمارند.
این مدرس حوره و دانشگاه خاطر نشان کرد: اگر عقل آدمی به نحو قطعی به فساد وزیان موضوعی پی ببرد که چاره ای جز ترک آن نیست آن کار حرام است و اگر به مصلحت لازمه یک موضوع دست یابد آن موضوع حکم وجوب را به خود خواهد گرفت.
عقل در حقیقت، کلید فهم دین است
وی افزود: بدون عقل انسان نمیتواند دین را بفهمد و عقل در حقیقت، کلید فهم دین است زیرا دین عقلایى است یعنى حاوى تناقض نیست. دین معقول است و اجزایش با هم سازگارند و اصولش مبتنى بر عقل انسانى می باشد.
پورحسینفر گفت: انسان زمانی میتواند اعتقاد به خداوند متعال داشته باشد که از مسیر مجرای دین خدا را اثبات کند و زمانی میتواند آموزههای پیامبر اکرم(ص) را قبول کند که از یک مجرای برون دینی این آموزهها را بپذیرد. یکی از بهترین بنیادهایی که دراسلام آمده است اصول دین است و ایمان به دین تنها از طریق عقل و منطق میسر است.
این مدرس حوره و دانشگاه افزود: باید اول انسان ایمان به توحید و نبوت وعدل و... را اثبات کند بعد ایمان به خداوند و همچنین آموزه های دینی که از افتخارات اسلام است را قبول کند.
پورحسینفر با اشاره به این عقل مولفهای تاثیرگذار دراحکام است، افزود: فقها عقل را به عنوان مصدر مهم در فقه قلمداد میکنند و اعتقاد دارند بدون عقل، فقه دچار مشکل میشود.
وی همچنین به مشخص بودن جنس و قیمت در دین اسلام اشاره کرد و افزود: اگر در یک معاملهای قیمت شی مشخص نباشد این عقد و قرارداد از نظر شرعی درست نیست و احتمال ضرر و زیان در آن کار است.
پورحسینفر با تأکید بر اینکه در دین اسلام باید به کیفیت وجنس اشیاء قبل از معامله توجه شود، به عقد بیمه اشاره کرد وافزود: این عقد همواره مورد قبول اندیشه شیعه بوده و عقل شرعی نیز دراین مورد در موافق است.
این مدرس حوزه و دانشگاه افزود: در اسلام ضرر رساندن و ضرر دیدن وجود ندارد، چون دلیل شرعی برای حرام بودن مواد مخدر وجود ندارد فقها اعتقاد دارند این مواد، ضرر متنابهی به مصرف کننده وارد میکند پس حرام است.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اینکه پیامبر اکرم(ص) همواره با عقل و منطق در جلسات حاضر میشد، افزود: هیچگاه پیامبر خود را در رفتارهای سیاسی با تنش وارد کفار نمیشد زیرا رفتار مبتنی بر عقل تمسخر به همراه دارد.
پورحسینفر در پایان گفت: درون انسان همواره عقل وجهل در حال کشمکش است و درون انسان از یک سو، نفس اقتضائاتی دارد و از سوی دیگر، عقل دستوراتی، و این دو با هم سازگاری ندارند. گاهی نفس با تبعیت از شیطان بر عقل غالب میشود و گاهی هم عقل با اطاعت از خدا بر نفس غالب میشود و شیطان را مغلوب میکند.
