
حجتالاسلام حافظ زمانی، امامجمعه ملکان در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از آذربایجان شرقی، گفت: عقل در میان منابع شناختی بشر اهمیت ویژهای دارد و به ویژه عقل نظری با مقدمات یقینی و طریق استدلال نزد غالب متفکران یکی از مهمترین راهها برای رسیدن به حقیقت بوده و هست، افزون بر منابع شناختی بشری، وحی نیز با منشأ ماوراءالطبیعی، معارف بلندی را در اختیار بشر قرار داده است.
وی افزود: گوهرعقل، ارزشمندترین نعمتالهی برای بشریت است و به همین جهت است که انسان اشرف مخلوقات نامیده شده است و به واسطۀ این نعمت بزرگ است که انسان میتواند خیر را از شر، هدایت را از ضلالت، دوست را از دشمن، نور را از ظلمت و… تمییز دهد و از آفات و خطرات مصون و محفوظ بماند.
زمانی با اشاره به دیدگاه علامه طباطبایی پیرامون عقل ادامه داد: از دیدگاه علامه طباطبایی عقل قطعی تنها عاملی است که صورت وحی و بعثت انبیاء و اصل نبوت و رسالت را تبیین می کند و حجیت پیامهای وحی و شریعت را با برهان عقلی تثبیت مینماید.
وی عقل را از دیدگاه قرآنی نوری دانست که به ارواح انسانها اضافه می شود و افزود: عقل از دیدگاه قرآن نوری است که خداوند به ارواح انسان ها افاضه میکند و حجت الهی است که به طور ذاتی دارای عصمت بوده و قوام حجیت هر حجتی به آن است.
امامجمعه ملکان یادآور شد: قرآن کریم با عبارات مختلفی از عقل تجلیل کرده و مؤمنان را به تفکر و تعقل در موضوعاتی تشویق نموده است و از همه مهمتر آنکه سنگ بنای اصول دین را عقل میداند و اعتقادی را که از طریق تقلید نه تحقیق بدست آید به رسمیت نمیشناسد.
وی با اشاره به آیه 65سوره انعام ادامه داد: "کذلک یُبیِّنُ اللّهُ لَکُم الآیاتِ لَعَلَّکُم تَعقِلون" این چنین خداوند براى شما آیات را روشن مىکند شاید که بیاندیشید.
امامجمعه ملکان با اشاره به حدیثی از اما رضا(ع)افزود: "صَدِیقُ کُلِّ امْرِئٍ عَقْلُهُ وَ عَدُوُّهُ جَهْلُهُ" دوست هر انسانی عقل او و دشمن او جهل او است.
وی افزود: در معناشناسی قرآنی، نه جایگاه احساسات بلکه ابزار دریافت و فهم تلقی شدهاند. عقل در قرآن به مثابه فرآیند شناخت که به ایمان میانجامد، دریافت حسی و فهم قلبی را هم شامل میشود و به هر حال بر استفاده از حواس استوار است.
زمانی ا ز لزوم مجهز شدن آدمیان به قدرت عقل گفت و تاکید کرد: خداوند متعال، آدمیان را به قدرت عقل و تدبر مجهز کرده است تا در عرصههای مختلف حیات، راه را از بیراهه پیدا کنند و نشانههای وجود متعالی خالق را تشخیص دهند.