طلاق تهدیدی برای زیر ساختهای اخلاقی است/ لزوم تقویت ارزشهای دینی در خانواده
گروه اجتماعی: طلاق، اگر چه در برخی موارد میتواند تنها راه رهایی فرد از یک زندگی زناشویی طاقتفرسا باشد، اما خود زوجهایی که طلاق را تجربه کردهاند از آن به عنوان یک پدیده اجتماعی منفور یاد میکنند؛ پدیدهای که با تخریب بنیانهای خانواده تهدیدی برای زیر ساختهای اخلاقی جامعه محسوب میشود.
طلاق اگر چه در برخی موارد میتواند تنها راهکار رهایی فرد از یک زندگی زناشویی طاقتفرسا باشد، اما در بیشتر موارد این مسأله، عامل تخریب بنیان خانواده و زیرساختهای اخلاقی جامعه را فراهم میکند، طلاق در آموزههای دینی به عنوان منفورترین حلال ذکر شده و تأکید کارشناسان دینی، روانشناسان وجامعهشناسان بر این است که خانوادهها طلاق را به عنوان آخرین راه حل انتخاب کنند اما متأسفانه برخی زوجهای جوانان این گزینه را به عنوان سادهترین و اولین راه برمیگزینند.
پدیده طلاق در ایران در چند سال گذشته روند رو به رشدی را تجربه کرده و این موضوع نگرانی بسیاری از کارشناسان مسائل اجتماعی و خانواده را برانگیخته است؛ چرا که با افزایش طلاق، پیامدهای منفی بسیاری متوجه افراد و به دنبال آن جامعه خواهد شد.
تغییر سبک زندگی عاملی برای افزایش آمار طلاق
از جمله دلایل افزایش آمار طلاق تغییر سبک زندگی است، آن چنان که وضعیت طلاق حتی بدون مراجعه آمار ثبت شده در این باره، در روستاها بسیار کمتر به چشم میخورد و استحکام خانواده نیز در شرایط زندگی روستایی بسیار بیشتر است.
قبح اجتماعی طلاق همچنان در روستاها پا برجا است
نکتهای که باید به آن توجه کرد این است که قبح اجتماعی طلاق در میان خانوادههای روستایی به دلیل حفظ آداب سنتی و برخی عوامل حاکم بر خانواده، همچنان پا برجا است، همچنین به دلیل ترس از انزوا، آمار طلاق در بین روستاییان چشمگیر نیست؛ اگر چه با توجه به میزان جمعیت روستایی کشور نمیتوان آمار مربوط به طلاق در روستاهای ایران را نیز نادیده انگاشت.
وضعیت مکانیکی زندگی؛ عامل ایجاد ناهنجاری
با این وجود زندگی شهری که مهمترین شرایط آن فردگرایی افسارگسیخته است، زمینه بیشتری را برای بروز ناهنجاریهای مختلف فراهم میکند، همانطور که «امیل دورکیم» جامعهشناس فرانسوی، گذر جامعه از وضعیت ارگانیکی به مکانیکی و بحرانهای ناشی از آن را عامل وجود ناهنجاری دانسته است و البته تغییر سبک زندگی از روستا نشینی به شهرنشینی در جوامع امروزی و پیچیده شدن مشکلات ناشی از زندگی شهری، مصداق این نظریه است.
اسماعیل خانجانی ،رئیس اداره بهزیستی شهرستان خمین در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، درباره افزایش آمار طلاق گفت: در سال گذشته 149 زوج به مرکز اورژانس اجتماعی این اداره ارجاع داده شدهاند که 60 درصد آن منجر به طلاق شده است.
فقر و بیکاری، از مهمترین عوامل بروز طلاق
وی با بیان اینکه فقر و بیکاری یکی از مهمترین علل طلاق است افزود: بسیاری از مطالعات انجام شده در زمینه بیکاری و طلاق نشان دهنده آن است که وضعیت اقتصادی بد که در زمان بیکاری بر خانواده حاکم است، سبب از دست دادن آرامش و گسست در زندگی زناشویی میشود.
خانجانی ادامه داد: فقر، انسان را غرق در نیازهای اولیه خود میکند و وقت فکر کردن به نیازهای ثانویه را از وی میگیرد؛ برای همین است که ریشه بسیاری از گرفتاریها را فقر میدانند؛ زیرا فرد برای به دست آوردن نیازهای مادی خود در عصر حاضر و نگه داشتن خود در حد قشر متوسط باید فشارهای جسمی و روحی بسیاری را تحمل کند.
اعتیاد شایستگی عضویت در کانون خانواده را سلب میکند
کارشناس ارشد روانشناسی با اشاره به اینکه اعتیاد نیز یکی از عواملی است که بنیان خانواده را به شدت به لرزه میاندازد گفت: در این میان اگر هر یک از زن و شوهر درگیر مسأله اعتیاد باشد، به دلیل داشتن ناهنجاریهای رفتاری ناشی از مصرف مواد مخدر، نمیتوانند جایگاه شایستهای در کانون خانواده داشته باشد و از آنجا که بنیان خانواده بر ارتباط صحیح، تفاهم، همکاری و محبت استوار است، مبتلایان به اعتیاد در پاسداری از این نهاد اجتماعی، از آنچه قابل تصور است، بسیار ناتوان ترند؛ به گونهای که در بیشتر موارد شایستگی عضویت در کانون خانواده را از دست میدهند.
تقویت اعتقادات دینی، استحکام بنیان خانواده را به همراه دارد
رئیس اداره بهزیستی خمین تصریح کرد: ازدواج در سنین پایین، ضعف ارتباطی، ضعف مهارتهای زندگی، چشم و هم چشمی، خیانت، سوء ظن و دخالتهای والدین از عوامل دیگر مؤثر بر وقوع طلاق در کشور است، البته ضعف اعتقادی در دین را نباید نادیده گرفت، چرا که در صورت تقویت باورهای دینی، قدرت تحمل و صبر جوانان بالاتر میورد و از آنجایی که اسلام خانواده را نهادی مقدس میداند، جوانان دیندار برای حفظ این اعتقاد هر سختی را به جان خواهند خرید.
اجرای طرح بشیر با هدف ایجاد سازش در خانواده
خانجانی با اشاره به اجرا شدن طرح بشیر توسط اداره بهزیستی خمین اظهار کرد: در این طرح از خانوادههایی که در مرحله طلاق و یا بعد از آن هستند با کمک مددکاران حمایتهای مالی و عاطفی به خصوص از فرزندان این خانوادهها صورت میگیرد.
این مقام مسئول در پایان گفت: در سه ماهه اول امسال، 90 زوج تحت پوشش این طرح قرار گرفتند که با تلاش مشاوران و مددکاران اورژانس اجتماعی، 21 زوج به سازش رسیدند.
طلاق، همچنان یک پدیده اجتماعی منفور است
به طور کلی طلاق اگر چه در برخی موارد میتواند تنها راهکار رهایی فرد از یک زندگی زناشویی طاقتفرسا محسوب شود، اما خود زوجهایی که طلاق را تجربه کردهاند غالباً از این معضل به عنوان یک پدیده اجتماعی منفور یاد میکنند؛ پدیدهای که با تخریب بنیانهای خانواده تهدیدی برای زیر ساختهای اخلاقی جامعه نیز محسوب میشود و در این زمینه یکی از کم هزینهترین راهکارها تقویت ارزشهای دینی و اخلاقی در خانوادهها است.
ضرورت استفاده از نظر کارشناسان مختلف در کاهش آمار طلاق
از آنجا که در فرهنگ ملی و دینی ما نهاد خانواده همواره از اهمیت ویژهای برخوردار بوده، افزایش آمار طلاق در ایران ضمن ایجاد نگرانی، اهمیت بررسی دلایل و یافتن راهکارهایی جهت کاهش آن را بیشتر کرده است.
به یقین بهبود شرایط نامطلوب ایجاد شده در روابط خانوادهها، سیاستگذاریهای کارگشا و شایستهای را در زمینههای مختلف اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی میطلبد که در مسیر چنین سیاستگذاریهایی باید از دیدگاه کارشناسان مختلف به خصوص روانشناسان، جامعهشناسان و کارشناسان خانواده و توانبخشی بهره برد.
