خودپسندی، اولین عامل تهمت به دیگران است/ قصص قرآن؛ عبرتی از عاقبت افترا

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، یکی از آفت‌ها و آسیب‌های جوامع انسانی بهتان و تهمت است که از گناهان کبیره و رذایل اخلاقی و از زشت‌ترین کارهایی است که اسلام آن را به شدت محکوم کرده است.

تهمت؛ گناهی آشکار در نگاه قرآن

تهمت عبارت است از اینکه انسان عیبی را به کسی نسبت دهد که در او وجود ندارد، در قرآن به شدت از آن نهی، و عذاب شدیدی برای آن ذکر شده است، قرآن مجید این آسیب را به گناه آشکار تعبیر می‌کند و در آیه 58 سوره احزاب می‌فرماید:«وَالَّذِینَ یُؤْذُونَ الْمُؤْمِنِینَ وَالْمُؤْمِنَاتِ بِغَیْرِ مَا اکْتَسَبُوا فَقَدِ احْتَمَلُوا بُهْتَانًا وَإِثْمًا مُّبِینًا؛ و آنها که مردان و زنان با ایمان را به خاطر کاری که انجام نداده‏اند آزار می‏دهند متحمل بهتان و گناه آشکاری شده‏‌اند».

در برخی از آیات از بهتان و افترا تعبیر به ستم سهمگین شده؛ در واقع شخصی که بهتان و تهمت می‌زند چندین گناه مرتکب می‌شود، از طرفی مرتکب دروغ‌گویی شده که ناروایی به دیگری نسبت داده و از طرف دیگرغیبت شخصی را کرده که به او بهتان بسته است.

پیامبر اسلام(ص) در این زمینه می‌فرمایند: هر کس به مرد یا زن مؤمن بهتان زند یا درباره او چیزی بگوید که در او نیست خداوند او را بر تلی از آتش وا می‌دارد تا از عهده گفته خود برآید.

تهمت جامع مفاسد اخلاقی

در واقع باید تهمت را جامع دروغ و غیبت دانست زیرا هم  مفاسد عظیم کذب را دارد و هم زیان‌های غیبت را به علاوه بدترین نوع ظلم و ستم است که بدون رویارویی با مخاطب و بدون اینکه امکان دفاع داشته باشد دست به چنین عملی زده می‌شود.

مهمترین زمینه و انگیزه به وجود آمدن این آفت در جامعه خودخواهی و دین‌ستیزی و حتی عقل‌گریزی است، یک تهمت می‌تواند حیات یک مسلمان را بگیرد و زندگی بسیاری را ویران سازند اتفاقی که همه افراد جامعه اگر ندیده باشند حتماً در طول زندگی به گوش شنیده‌اند.

در قانون مجازات اسلامی هشتاد ضربه شلاق  و جبران خسارت ناشی از تهمت ناروا درنظر گرفته شده است ولی مسأله به همین مجازات ختم نمی‌شود و نباید مجازات دنیویی و اخروی خداوند را درمورد فرد تهمت‌زننده فراموش کرد.

سرنوشت حضرت یوسف(ع)؛ عبرتی از عاقبت تهمت زدن

خداوند هیچ گاه حق مظلوم را ضایع نمی‌کند، داستان حضرت یوسف(ع) در قرآن بهترین گواه بر عاقبت تهمت‌زدن و بی‌گناهی انسان است، باید عبرت گرفت که خداوند فردی که مورد تهمت ناروا قرار گرفته حتی اگر هیچ پشتیبانی در دنیا نداشته باشد تنها نخواهد گذاشت.

سرنوشت قوم یهود و سخن گفتن حضرت عیسی(ع) به حمایت از حضرت مریم(س) که به زنا متهم شده بود نمونه‌ای رسوایی افرادی است که چشمان خود را بر حقیقت می‌بندند و به ناروا دروغ و تهمت بر زبان می‌رانند.

جدا از آثار اخروی تهمت اولین آسیبی که به متوجه فرد می‌شود تنهایی و انزوا در جامعه است، به مرور زمان اطرافیان پی به ماهیت فرد تهمت‌زن می‌برند و تلاش می‌کنند با دوری از زبان و نیت پلید او در امان باشند.

پرهیز از رفتارهای شبهه‌ناک

البته انسان تا جایی که می‌تواند باید خود را در معرض تهمت دیگران قرار ندهد و نسبت به رفتارهای خود حساس باشد تا سوء تفاهم برای کسی به وجود نیاید یا اگر کسی عمداً خواست تهمتی بزند نتواند یک رفتار خاص را برای اثبات ادعای خود بیاورد.

رسانه مروج فرهنگ قضاوت زود هنگام

امروزه عده‌ای به راحتی به دیگران تهمت می‌زندد به ویژه در مباحث سیاسی و درگیری‌های انتخاباتی بدون اینکه به نتیجه‌ای برسد یا اینکه عذرخواهی انجام شود، حتی برخی از پربیننده‌ترین برنامه‌های رسانه نیز مروج فرهنگ قضاوت زود هنگام و تهمت است و در پایان سریال نیز فردی که تهمت زده به راحتی بخشیده می‌شود.

سیاستمداران به اخلاق حسنه مزین شوند

به نظر می‌رسد هر آسیبی که جامعه اسلامی را تهدید می‌کند ناشی از نبود سبک زندگی درست و توجیه نبودن متولیان فرهنگی به ویژه رسانه است، همچنین برخی سیاستمداران ما به عنوان الگوهای صداقت و درستکاری باید قبل از هرگونه دعوای انتخاباتی خود را به اخلاق و آداب اسلامی مزین کنند.

سعیده مجتهدی/استان مرکزی