تدبر و عمل به قرآن؛ لازمه تلاوت مقبول/ قراء معنامحور تلاوت کنند

حمید رضایی، قاری برجسته و حافظ کل قرآن استان مرکزی در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، فهم و درک آموزه‌های کلام وحی را فلسفه تلاوت قرآن دانست و گفت: تلاوت قرآن مقدمه‌ای برای فهم و تدبر و در نهایت عمل به آموزه‌های کلام وحی است.

فهم خوب، تلاوت خوب می‌طلبد

وی بیان کرد: انسان برای فهم هر مطلبی نیاز دارد که در وهله اول آن را مطالعه کند، قرآن و کلام وحی نیز از این قائده مستثنی نیست و ما برای اینکه بتوانیم آیات کلام وحی را خوب درک کرده و در آن تدبر کنیم نیاز است که بتوانیم آن را خوب تلاوت کنیم.

تلاوت به ساده‌خوانی ختم نمی‌شود

رضائی اظهار کرد: در حدیثی از نبی مکرم اسلام حضرت محمد(ص) نقل است که می‌فرمایند: «اقْرَءُوا الْقُرْآنَ بِلُحُونِ الْعَرَبِ وأَصْوَاتِها و... قرآن را با الحان و آهنگ‌های دلنشین عرب بخوانید»، بدان معنا که در تلاوت قرآن تنها به ساده خوانی قرآن اکتفا نکنیم و با لحن عربی و با صوت تلاوت کنیم تا در دل شنونده نیز تأثیر مضاعف داشته باشد.

قاری برجسته استان مرکزی، عمل به آیات قرآن را لازمه تلاوت‌های مقبول عنوان کرد و افزود: تدبر و عمل به قرآن لازمه ادای حق تلاوت است و یک قاری آیات کلام وحی باید در وهله اول خود را به  این دو اصل آراسته کند و در واقع کلام خدا و آیات قرآن در قاری و حافظ قرآن نمود باطنی داشته باشد.

معنا محوری؛ لازمه تلاوت مقبول

وی با بیان اینکه تلاوت معنا محور یکی دیگر از لازمه‌های تلاوت مقبول است اضافه کرد: دومین اصل تلاوت مقبول این است که قاری آیات قرآن را با تکیه بر معانی قرائت کند؛ بدین معنا که در هنگام تلاوت به معانی کلام وحی توجه کرده و بر اساس معانی مقامات متناسب را به کارگیرد؛ این مهم امروزه در بین قراء به تناسب وجود دارد؛ ولیکن ضرورت دارد بیشتر به این اصل توجه شود.

رضائی ادامه داد: افزایش و گسترش تلاوت‌های بدیع و نو اگر از جهت تنوع در الحان و آهنگ‌ها باشد به نفع جامعه قرآنی است؛ چرا که تنوع در الحان به هنگام قرائت باعث افزایش جذابیت خواهد شد و این جذابیت نیز افراد زیادی را به این سمت جذب می‌کند.

وی داشتن نگاه مادیگرایانه به تلاوت قرآن را مذموم دانست و گفت: البته این بدان معنا نیست که تلاوت قرآن و به کل کار در راه قرآنی صرفاً برای رضای خدا و بدون هیچ گونه هزینه‌ای باشد؛ چرا که کسانی که کار قرآنی انجام می‌دهد نیز زندگی و هزینه دارند و امروزه برخی از مربیان و قاریان قرآنی نیز از کار تلاوت و تدریس قرآن امرار معاش می‌کنند.

شأن قاری در امرار معاش حفظ شود

حافظ کل قرآن استان با بیان اینکه یک قاری و مربی قرآنی در کار تلاوت و تدریس قرآن نباید نگاه مادی را ملاک قرار دهد اظهار کرد: در کار قرآنی چه دعوت کنندگان و چه مدعوین باید به گونه‌ای رفتار کنند که احترام و شأن هر دو طرف آنگونه که باید، حفظ شود؛ یعنی اگر زمانی یک قاری برای امر تلاوت و یک مربی برای آموزش یا داوری به مراسمی دعوت شد نباید با تعیین کردن هزینه شأن و جایگاه خود را خدشه‌دار کند و از طرفی دعوت کنندگان نیز نباید به گونه‌ای رفتار کنند که باعث شود جایگاه و شأن قراء و مربیان قرآن تضعیف شود و باید به دعوت افراد بها داده و با پرداخت مبلغی متناسب با زحمت افراد قدردان آنها باشند تا مصداق این حدیث شریف از رسول اکرم(ص) باشیم که فرمودند: «لا یشکر اللَّه من لایشکر النّاس؛ شکر خدارا بجا نیاورده است آن که از مردم درقبال انعامشان تشکر نکند».

جایگاه مربیان قرآن از نگاه اهل بیت(ع)

وی با اشاره به نگاه اهل بیت عصمت و طهارت(ع) به جایگاه مربیان و معلمان قرآنی ادامه داد: در روایتی نقل است که حضرت امام حسین(ع) به شخصی که به فرزند گرانقدرشان قرآن تعلیم می‎داد جایزه‌ای عنایت فرموده و دستور دادند که دهانش را پر از دُر یا مروارید کنند و زمانی که با این عمل مورد اعتراض عده‌ای کوته نظر قرار گرفت حضرت فرمودند که این هدایا و بخشش من کجا برابری می‎کند با تعلیمی که او به فرزندم داده است و این بیانگر جایگاه و شأن مربیان و معلمان قرآنی از نگاه اهل بیت(ع) است.

قاری برجسته استان مرکزی در پایان با ابراز تأسف از اینکه امروزه  شأن و منزلت قاریان و پیشکسوتان قرآنی آنگونه که باید حفظ نمی‌شود تصریح کرد: یک قاری قرآن باید در وهله اول از جهت رعایت شئونات اخلاقی خود را موظف دانسته و نسبت به عموم افراد جامعه یک گام بالاتر باشد تا بتواند بر دیگران نیز تأثیر گذارد.