«تحلیل پدیده‌های جغرافیائی قرآن با استفاده از سیستم اطلاعاتی GIS» بررسی شد

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، پایان‌نامه مقطع کارشناسی ارشد مسعود اکبری قاری برجسته و حافظ کل قرآن استان مرکزی در رشته مهندسی عمران گرایش فتوگرامتری دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی به روز گذشته 23 شهریور در این دانشگاه دفاع شد.

موضوع این پایان نامه «تحلیل پدیده‌های جغرافیائی قرآن کریم با استفاده از سیستم اطلاعاتی GIS» است، در چکیده این پژوهش که از سیستم اطلاعات مکانی  در تحلیل  پدیده‌های جغرافیائی قرآن کریم استفاده می‌کند آمده است که :GIS روشی برای کشف ارتباط بین داده‌های مکانی فراهم می کند، این داده‌ها، آیات قرآن، مکان نزول، زمان نزول و توصیف هستند.

با توجه به حجم زیاد و طبقه‌بندی نشده مفاهیم قرآن هدف اصلی، بررسی توانائی GIS  در تحلیل پدیده‌های مکانی قرآن بر مبنای ارتباط بین آیات از طریق مکان نزول آنهاست. ارائه یک GIS با مولفه‌هایی مبتنی بر مفاهیم قرآن، انجام تحلیل‌های لازم در این فضا و اعتبارسنجی آن چارچوب کلی را ترسیم می‌کند، لذا ابتدا نیاز به مولفه‌های قرآنی است که تعریف و راه‌های نیل به آنها ارائه گردد.

برای مثال توصیفاتی از تفاسیر معتبر با انتخاب آیاتی از قرآن در مدل داده رابطه‌ای استخراج ‌شد، تقریباً 100 آیه از 123 آیه که دارای مکان نزول دقیق بودند با 356 توصیف در نقشه پیاده شد و آنالیز خوشه‌بندی با dbscan و medoidsk  انجام شد، هر دوی آنها از توصیفات حمایت نکرده برای رفع آن از خود همبستگی مکانی با anselin local morans استفاده شد، دیاگرام شناسائی پارامترهای مستعد مکانمند در قرآن طراحی شده  و مدل کلی آیات مکی و مدنی ارائه گردید.

در نهایت نتایج نشان داد 1/48 درصد ارتباط بین محتوا و مکان  نزول آیات وجود دارد، این روابط قرآنی درGIS کمک می‌کند از تصمیم‌سازی مسائل حوزه قرآنی مانند راستی آزمائی محتوای آیات و شأن نزول‌ها در 37 آیه استفاده کرد، ضمناً با دید مکانی می‌توان اطلاعاتی از قرآن مانند حروف مقطعه، آیات ناسخ و منسوخ، تحدی و ... را استخراج کرد.

در خوشه بندی dbscan نسبت به medoidsk انطباق بهتری با توزیع آیات در گستره نزول دارد.  morans و local morans anselin نشان دادند بسیاری از توصیفات در قرآن دارای خودهمبستگی مکانی و الگوی خوشه‌ای هستند،  در 78 مورد تست شده پارامترهای توصیفی دارای 4/88 درصد رابطه مکانی در داخل خود آیات می‌باشند، همچنین 7 پارامتر و رابطه مستعد مکانمند در آیات قرآن ارائه شد. نهایتاً استفاده از GIS در تحلیل قرآن ممکن، لازم، مفید و توانا در استخراج اطلاعات از قرآن است.