عرفه؛ فرصتی برای جاماندگان از رحمت ماه مبارک رمضان

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، عبادت رشته اتصال انسان با مبدأ هستی و قدرت لایزال الهی است البته نمی‌توان دعا را مخصوص ایام خاصی دانست ولی بعضی روزها به عنوان یک فرصت ویژه‌ برای ارتباط با خداوند به انسان داده شده که رحمت خاص او در همین روزها بر بندگانش سرازیر می‌شود.

در سیره اهل‌بیت(ع) نیز به برخی زمان‌های خاص برای جلب رضای خداوند و طلب آمرزش توصیه شده است در قرآن کریم این روزها، ایام خدا لقب دارد، یکی از این ایام، نهم ذی‌الحجه، روز عرفه است که می‌توان آن را روز  مخصوص دعا و نیایش نامید.

عرفه؛ روز دل‌های شکسته و دستان آرزومند

خداوند متعال در این روز به سه مکان و سه گروه از انسان‌ها، توجه ویژه دارد؛ کربلا و زائران امام حسین(ع)،  صحرای عرفات و حجاج بیت‌الله  و هرجا از دنیا که دستی به سوی او بلند شود و دلی بشکند توجه مبدأ اعلی به سوی او جلب می‌شود. آنگاه که جبرئیل مناسک حج را به حضرت ابراهیم(ع) می‌آموخت، چون به عرفه رسید به ایشان گفت:«عرفت؟؛ یاد گرفتی؟» و ایشان پاسخ دادن«آری» از آن روز به بعد نام عرفه بر این روز مانده است.

شناخت و تحمل رنج، وجه تسمیه روز عرفه

البته وجه دیگر این روز اعتراف بندگان پشیمان در برای خداوند است و اینکه برای رسیدن به چنین جایگاهی باید صبر و رنج بسیاری تحمل کرد؛ چرا که یکی از معانی«عرف» صبر و شکیبایی است، در سیره بزرگان دین از روز عرفه به عنون عید بزرگ مسلمانان یاد شده است، روزی که خداوند سفره‌های جود و احسان خود را می‌گستراند و شیطان رانده می‌شود.

عرفه؛ برابر با ماه رمضان

ماه مبارک رمضان، ماه رحمت و مغفرت الهی است، چنان که پیامبر اکرم(ص) می‌فرمایند: «... قَدْ اَقْبَلَ اِلَیْکُمْ شَهْرُ اللّهِ بِالْبَرَکَةِ وَالرَّحْمَةِ وَالْمَغْفِرَةِ؛ ماه خدا با برکت و رحمت و بخشش به سوی شما روی آورده است». اگر کسی در ماه رمضان بخشیده نشد یا این توفیق را پیدا نکرد که خود را در معرض مغفرت الهی قرار دهد، روز عرفه آن قدر عظمت دارد که بتواند جبران ماه رمضان کند و در آن روز اگر کسی به درگاه الهی روی آورد، مورد مغفرت خداوند قرار می‌گیرد.

امام صادق(ع) در این باره می‌فرمایند: «مَنْ لَمْ یُغْفَرْ لَهُ فِی شَهْرِ رَمَضانَ لَمْ یُغْفَرْ لَهُ اِلی قابِلٍ اِلاَّ اَنْ یَشْهَدَ عَرَفَةَ؛ کسی که در ماه رمضان بخشیده نشود، تا سال آینده بخشیده نمی شود، مگر اینکه عرفه را درک کند»، همچنین ایشان درباره اهمیت این روز تأکید می‌کنند: «تَخَیَّرْ لِنَفْسِکَ مِنَ الدُّعاءِ ما اَحْبَبْتَ وَاجْتَهِدْ فَاِنَّهُ (یَوْمَ عَرَفَةَ) یَوْمُ دُعاءٍ وَمَسْأَلَةٍ؛ هر دعایی که دوست داری برای خود بخوان و بکوش که آن روز (روز عرفه) روز دعا و درخواست است».

پیامبر خاتم(ص) در عرفات

دامنه کوه عرفات در صدر اسلام، مکانی برای آموزش نو مسلمانان بود و بنا به گفته برخی مفسرین آخرین سوره قرآن در صحرای عرفات بر پیغمبر(ص) نازل شد و پیغمبر آن را به مردم و شاگردانش تعلیم فرمود، رسول گرامی اسلام(ص) در چنین روزی سخنان تاریخی خود را در اجتماع عظیم و با شکوه حجاج بیان داشتند:«ای مردم سخنان مرا بشنوید! شاید دیگر شما را در این مکان ملاقات نکنم شما به زودی بسوی خدا باز می‌گردید و در آن جهان به اعمال نیک و بد شما رسیدگی می‌شود، به شما توصیه می‌کنم هر کس امانتی نزد اوست به صاحبش برگرداند».

امام حسین(ع) نیز بعد از ظهر روز عرفه همراه با فرزندان و گروهی از اصحاب از خیمه‌های خود در صحرای عرفات بیرون آمدند و رو به دامن کوه رحمت نهادند و در سمت چپ کوه رو به کعبه همایشی تشکیل دادند که موضوع آن شناخت و سازندگی بود. این همایش، تنها جنبه علم و معرفت نداشت بلکه شناخت توأم با عمل و سازندگی و تزکیه و خودسازی بود، در سخنان ایشان شناخت خدا و صفات الهی، خودشناسی، شناخت جهان و آخرت مود توجه بود.

فرصتی برای طلب آمرزش

احیا، نماز و عبادت در شب عرفه، زیارت امام حسین(ع)، غسل، روزه روز عرفه، تسبیحات پیامبر اکرم(ص) و دعایی از امام صادق و امام حسین(ع) از اعمال ویژه این روز بزرگ است، تا غروب آفتاب چهارشنبه چیزی نمانده دستانمان را به سوی آسمان بلند کنیم و با نهایت عشق گریه سر دهیم شاید که بخشیده شویم.

فریده خدادادی/استان مرکزی