مشارکت در سود و زیان لازمه بانکداری اسلامی است
گروه اجتماعی: مدرس حوزه علمیه گفت: اصولاً سیستم بانکی برای مردم ما برابر با گرفتن سود سپردهگذاری بدون مشارکت در ضرر احتمالی است، بانکداری اسلامی برای مردم ناشناخته است، بانک تبدیل به کارگاهی شده که پول را تبدیل به پول میکند بدون اینکه مردم را در زیان معاملات شرکت دهد.
محمدرضا محمودی، استاد حوزه علمیه و حافظ کل قرآن کریم درگفتوگو با خبرگزاری بیناللملی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، گفـت: اولین ایده بانکداری مبنی بر انباشت سرمایه مردم و دادن پول اضافی درازای سپردهگذاری از قوم یهود گرفته و در زمان رضا شاه وارد ایران شد، درواقع جریان سیستم بانکداری ایران قبل از انقلاب و تحت تأثیرغرب شکل گرفته است.
این استاد حوزه علمیه گفت: اصل و اساس ساختاربانکداری که در زمان رضاه شاه تدوین شد بر سرمایه گذاری مردم در بانکها و در نظر گرفتن سود ثابتی مبتنی شد که هر ماه به حساب سپردهگذار ریخته میشد، بعد از انقلاب سیستم غیراسلامی بانکداری کشور با تدوین برنامههای اسلامی بانکداری به روزشد و در قالب طراحی عقود اسلامی از جمله مضاربه، مشارکت و .... رنگ و بوی اسلامی به خود گرفت.
عدم تعریف کامل بانکداری اسلامی
حافظ کل قرآن کریم اضافه کرد: اما متأسفانه طراحی برنامه بانکداری اسلامی تنها منجر به تغییرات جزئی در شاخ و برگ آن شد و درنتیجه ساختارسیستم بانکداری نشئت گرفته از غرب بعد از انقلاب حفظ شد، موضوعی که نأشی از عدم تعریف سیستم بانکداری اسلامی برای بانکها و ناآگاهی مردم نسبت به این مهم بود.
وی ادامه داد: مالزی از جمله کشورهایی است که سیستم بانکداری اسلامی در آن طراحی شده و در حال اجرا است، در این کشور فرد با آگاهی وارد معامله با بانک میشود و تحت عقود اسلامی در سود و زیان معالمه شریک میشود، قراردادی که طی آن تنها مقداری بابت کارمزد بانک برحسب نیاز اداری از مردم گرفته میشود.
بانکها تبدیل به بنگاه پولسازی شدهاند
این استاد دانشگاه تصریح کرد: اصولاً سیستم بانکی برای مردم ما برابر با گرفتن سود سپردهگذاری بدون مشارکت در ضرر احتمالی است، بحث بانکداری اسلامی برای مردم ناشناخته است بانکها تبدیل به کارگاهی شدهاند که پول را تبدیل به پول میکنند بدون اینکه مردم را در زیان معاملات شرکت دهند.
محمودی اضافه کرد: ربا در اسلام به زیادی در مال گفته میشود، درواقع اضافه کردن پول با پول ربا شمرده میشود گرچه مستحب است اگر مؤمنی از برادر دینی خود قرض میگیرد هنگام باز پرداخت بیشتر از مقداری که به عنوان قرض گرفته پس بدهد که البته آن هم شرایط خاص خود را دارد که یکی ازآن شروط عدم تعیین مبلغی است که برمیگرداند.
اصل«علیالحساب» در سیستم بانکی مغفول مانده
وی ادامه داد: در سیستم بانکداری ما واژه علیالحساب به معنای افزایش یا کاهش سود حاصله در هر ماه است چیزی که عملاً دیده نمیشود متأسفانه واژه علیالحساب جایگزین واژه ربا شده است و عقود اسلامی شکل صوری به خود گرفته است که تعیین دریافت سود قطعی در هرماه حاکی از این امراست.
لزوم ورود حوزه علمیه در بازنگری سیستم بانکی
محمودی گفت: نیاز به بازنگری درسیستم بانکداری در کشور احساس میشود ساختار اقتصادی باید دوباره چیده شود، لازم است تدوین اصول بانکداری در حوزه علمیه و توسط اساتید برجسته و بصیر در دستور کار قرار گیرد اما اجرایی کردن آن نیاز به همدلی وهماهنگی مسئولین دولتی دارد، بانکها باید عاملی برای توسعه اقتصادی و یاری گر طرحهای عمرانی کشور شوند وفرهنگسازی نحوه تعامل با بانک با تهیه برنامههای رسانهای به گوش مردم رسانده شود.
حافظ کل قرآن کریم در پایان با اشاره به بیانیه آیتالله مکارم شیرازی مبنی بر اینکه بانکها برای هزینههای جاری خود بیشتر از4 درصد حق برداشت کارمزد ندارند گفت: در روایت داریم در آخر زمان مردم دنبال مال حلال هستند اما به راحتی آن را بدست نمیآورند، ربا یا غبار ربا خانههای مردم را پر میکند.
خبرنگار: ریحانه قاسمی
