
به گزارش خبرگزاری بیناللملی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، حجتالاسلام سیدمحمود طباطبائینژاد، رئیس واحد سیره و تاریخ مؤسسه دارالحدیث در دومین جلسه تربیت مربی نهجالبلاغه که 23 مهر ماه به همت مؤسسه فرهنگی قرآن و عترت اصحابالثقلین اراک برگزار شد با اشاره به منابع متعدد شیعه و سنی در روایت گفت: هراقدام شایستهای در معرض آسیب و بهتان قرار دارد، حال شناخت ایرادات و جایگاه آسیبی که به این اقدام وارد شده در اولویت امور است.
محکمکاری از واجبات مباحثه است
وی با اشاره به تاکید قرآن مبنی بر اینکه، به چیزی که به آن علم ندارید تکیه نکنید ادامه داد: دین اسلام دین حق است و مکتب حق نیاز به استدلال سست و بیمایه ندارد، اسلام مسلمانان را به صداقت، راستی و اتقان فرا میخواند و محکم کاری را از واجبات امور مباحثه عنوان میکند.
مدرس حوزه و دانشگاه ادامه داد: امیرالمومنین(ع) از برترین الگوهای مسلمانان و نهجالبلاغه از مهمترین منابعی است که میبایست به درستی و درنهایت آگاهی نقل و روایت شود؛ روایت سلیقهای و شخصی و ترویج آن، زمینهساز انحراف در جامعه میشود.
وی با تاکید بر لزوم استناد اضافه کرد: هیچ روایت و حتی حرف و نقلی را بدون در نظر گرفتن منبع آن ترویج ندهیم، شناخت منابع و سپس محکم و معتمد بودن منبع در وهله اول اهمیت قرار دارد.
افزایش روایات بیاساس در فضای مجازی
حجتالاسلام طباطبائینژاد افزود: در زمانهای که امکانات ارتباطی زمینه سرعت انتقال ارتباطات را فراهم کرده است به همان نسبت نیزسرعت انتقال شایعات افزایش یافته؛ به طورمثال در فضای مجازی روایتهای بیاساس به امام علی(ع) و پیامبر(ص) نسبت داده میشود و منابع مهجوری برای آن ذکر میکنند که قابل اطمینان نیست.
صرف نقل روایت از کتاب دلیل معتبر بودن نیست
رئیس واحد سیره و تاریخ گفت: منابع برای نقل و ذکر روایت میبایست شناخته شده باشند؛ منبعشناسی از پایههای اصلی نقل روایت است، قبل از قبول و پذیرش هر نقل و روایتی باید به منبع آن رجوع شود و باید به خاطر داشت که کتاب بودن دلیل بر اعتبار و موثق نقل و حرف نیست؛ نویسنده روایت نیز اهمیت دارد گاهی انسانهای مشهور و داری تخصص در حیطه کاری خود دچار اشتباه میشوند.
حجتالاسلام طباطبائینژاد افزود: فقها به اینکه مطلب از زبان چه کسی نقل میشود اهیمت میدهند گرچه دراینجا سختگیری فقهی در نقل قولها مطرح نیست اما ازآنجا که منبع حکم سند را دارد میبایست نویسنده قابل اعتماد باشد.
وی گفت: در نقل روایات چند عامل قوت و ضعف داریم که اولین آن نویسنده شناخته شده و متبحر در بحث است؛ البته نباید فراموش شود تمام کتب یک نویسنده در یک رده نیستند، برخی از کتب در عالیترین رتبه و برخی داری نقص هستند؛ در مورد کتب اهل سنت نیز به همین رویه است، اینکه خلاف سنت پیامبر(ص)نباشد و در فضائل اهلبیت(ع) باشد در این صورت تلقی قابل قبول از آنها داریم.
هیچ کتابی جز قرآن خالی از اشکال نیست
مدرس حوزه و دانشگاه ادامه داد: قدمت تالیف کتب نیز دارای اهمیت است، کتبی که درقرون اولیه نگاشته شدهاند چون به وقوع واقعه نزدیکتر هستند، از استحکام بیشتری برخوردارند؛ البته باید مدنظر داشت هیچ کتابی جز قرآن بدون ایراد و اشکال نیست و نویسندگان بزرگ نیز مصون از اشتباه نیستند گرچه مباحث عنوان شده در قرآن به محکمات و متشابهات تقسیم میشوند؛ متشابهاتی که مبهم هستند و حرف و حدیث به دنبال دارند و درهیچ زمانی این مسائل حل و فصل نمیشوند اما اصل و اساس دین به اندازهای محکم است که حقانیت آن را به اثبات برساند.
روایت بدون سند، ارمغانی جز شک و تردید برای جوانان ندارد
رئیس واحد سیره و تاریخ مؤسسه دارالحدیث در پایان گفت: نقل روایت بدون منبع ارمغانی جز شک و ترید برای نسل جوان به دنبال ندارد؛ خوشبختانه در کتب جدید با اشاره به جریان و با سند نقل روایات صورت میگیرد، در سالهای اخیر کتب ارزشمندی درباره امام علی(ع) نگاشته شده که قابل ذکرند؛ ازجمله این کتب، کتب جامع دانشنامه امیرالمومنین که از منشورات دارالحدیث است که در آن تلاش شده از منابع معتبر همراه تحلیل و بررسی و بیان استفاده شود.
خبرنگار: ریحانه قاسمی